Kredyty hipoteczne pod presją. Kryzys kosztów życia uderza w domowe budżety

Długotrwała presja inflacyjna i stale rosnące wydatki gospodarstw domowych zaczynają bezpośrednio przekładać się na sytuację finansową posiadaczy kredytów hipotecznych. Najnowsze dane opublikowane przez Bank Centralny wskazują, że rosnące koszty utrzymania po raz pierwszy od kilku lat, wpędziły tysiące właścicieli nieruchomości w problemy związane z terminową spłatą zobowiązań mieszkaniowych.

Z raportu wynika, że w ciągu trzech miesięcy kończących się w czerwcu, ponad 12 000 kredytobiorców po raz pierwszy w swojej historii popadło w opóźnienia w spłacie rat. Łącznie w kategorii tak zwanych „wczesnych zaległości” – określanych przez regulatora jako opóźnienia nieprzekraczające 90 dni – odnotowano 12 315 kont hipotecznych.

Choć sam wolumen wczesnych zaległości był o 852 konta niższy w porównaniu do poprzedniego kwartału, a ogólna liczba zaległych kredytów mieszkaniowych wykazuje tendencję spadkową, to zjawisko wchodzenia w długi zupełnie nowych gospodarstw budzi spore zaniepokojenie analityków.

Eksperci do spraw finansów osobistych podkreślają, że pojawienie się w statystykach nowej grupy dłużników stanowi jasny sygnał, jak głęboko kryzys dotknął portfele obywateli. Problem przestał dotyczyć wyłącznie osób o niższych dochodach. Coraz większe trudności płynnościowe zgłaszają rodziny zarabiające dotychczas na satysfakcjonującym poziomie, ponieważ niemal wszystkie podstawowe pozycje w budżecie domowym kosztują obecnie znacznie więcej niż jeszcze pięć lat temu.

Zmniejszająca się zdolność do regularnego regulowania rat jest skutkiem skumulowanych podwyżek w wielu obszarach codziennego życia. Średnie roczne wydatki na energię elektryczną i gaz wzrosły o 1500 euro na gospodarstwo domowe, sięgając obecnie średniego poziomu 3500 euro rocznie.

Sytuacji nie ułatwia fakt, że w tym roku ośmiu dostawców energii ogłosiło kolejne korekty cenników w górę. Koszty oleju opałowego wzrosły o 750 euro za 1000 litrów w porównaniu z początkiem roku, a ceny oleju napędowego na niektórych stacjach benzynowych sięgały 2,10 euro za litr. W połączeniu z nieprzerwanym wzrostem cen artykułów spożywczych i kolejnymi podwyżkami składek na ubezpieczenie zdrowotne, codzienne utrzymanie stało się dla wielu gospodarstw wyzwaniem przekraczającym ich stałe możliwości finansowe.

Ekspert ds. niewypłacalności osób fizycznych z organizacji IRS Ireland Mitchell O’Brien wskazuje, że odnotowana faza opóźnień dotyczy osób, które do tej pory bezproblemowo radziły sobie ze spłatą długoterminowych zobowiązań. Podkreśla, że dane Banku Centralnego nie odzwierciedlają jedynie stale powielanych zaległości z poprzednich okresów, ale ujawniają zupełnie nowy obszar trudności finansowych, dotykający nową grupę właścicieli nieruchomości.

Liczne badania opinii publicznej potwierdzają, że koszty codziennego życia pozostają obecnie największym powodem do obaw w społeczeństwie. Choć wskaźniki dotyczące długoterminowych zaległości wykazują poprawę, pojawienie się fali pierwszych opóźnień w spłacie kredytów hipotecznych stanowi wyraźne ostrzeżenie, że skumulowane podwyżki cen zaczynają naruszać podstawową stabilność finansową wielu rodzin.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by Vitaly Gariev on Unsplash