Absurdy irlandzkiej logistyki: Im większy budżet i większe korki, tym mniej autobusów na drogach
Krajowy Zarząd Transportu w Irlandii, znany szerzej jako NTA, wspiął się właśnie na absolutne wyżyny urzędniczej dialektyki. W świecie zwykłych śmiertelników sprawa wydaje się prosta: jeśli miasta toną w korkach, a pasażerowie gniotą się w przepełnionych pojazdach, rozwiązaniem jest inwestycja w transport publiczny i uruchomienie nowych połączeń. Jednak irlandzcy decydenci postanowili zrewolucjonizować naukę o planowaniu transportowym i to wbrew badaniom ze świata.
Otóż nowych linii autobusowych w tym roku nie będzie, a powodem tej decyzji są – uwaga – korki na ulicach miast.
Szefowa NTA Anne Shaw stając przed parlamentarną Komisją Transportu, miała do przekazania doprawdy fascynujące wiadomości. Choć budżet instytucji wzrósł o niewyobrażalne 43 procent, osiągając rekordowy, historyczny poziom 940 milionów euro, pasażerowie nie zobaczą z tych pieniędzy ani jednej nowej trasy. Pieniądze po prostu rozpłynęły się w oparach inflacji oraz w drogowych zatorach. Logika ta poraża swoją prostotą: skoro autobusy stoją w korkach, to po co dokładać kolejne, skoro można nie robić nic i spektakularnie konsumować rekordowe państwowe dotacje. Dyrekcja z rozbrajającą szczerością przyznaje, że popyt na miejskie usługi transportowe drastycznie przewyższa podaż, a szumne programy rozwojowe, którymi tak chętnie chwalono się w mediach, pozostaną na papierze, bo urzędnikom brakuje dosłownie wszystkiego – od kierowców i mechaników, aż po czas potrzebny na pomyślenie o sensownej infrastrukturze.
Zamiast realnej siatki połączeń, NTA woli oferować pasażerom technologiczne obietnice z gatunku literatury science-fiction. Dowiedzieliśmy się na przykład, że walka z plagą tak zwanych autobusów-widm, czyli kursów, które widnieją na rozkładach, ale nigdy nie przyjeżdżają, zostanie podjęta poprzez instalację nowego, zaawansowanego systemu lokalizacji pojazdów. Pasażerowie czekający na mrozie i w deszczu z pewnością odetchną z ulgą wiedząc, że nowoczesna technologia pozwoli im teraz z niezwykłą, cyfrową precyzją zobaczyć, że ich autobus faktycznie nie istnieje.
Równie imponująco wygląda harmonogram wdrażania płatności zbliżeniowych. Podczas gdy w większości europejskich miast jest to standard od lat, w Dublinie nowoczesne czytniki zaczną nieśmiało pojawiać się dopiero w przyszłym roku, a cały system ma szansę ruszyć w okolicach roku 2028. Tempo tych prac przywodzi na myśl raczej budowę średniowiecznych katedr niż wdrażanie prostego oprogramowania bankowego, ale to przecież Irlandia.
Zresztą kwestie informatyczne to kolejna specjalność sektora transportowego. Nadzorowana przez NTA spółka kolejowa Irish Rail właśnie lekką ręką zapisała w rubryce straty 50 milionów euro z powodu całkowicie nieudanego projektu modernizacji sygnalizacji, który od dwóch lat nie potrafi przejść testów bezpieczeństwa. Szefowa NTA w swoim płomiennym wystąpieniu otwierającym postanowiła dyplomatycznie przemilczeć ten drobny szczegół, co doprowadziło parlamentarzystów do szewskiej pasji. Oliwy do ognia dolewa fakt, że ta sama firma, która położyła system kolejowy, odpowiada teraz za wspomniane płatności zbliżeniowe w autobusach, co pozwala z dużą dozą prawdopodobieństwa założyć, że pasażerowie prędzej doczekają się wszechobecnej teleportacji niż możliwości zapłacenia za bilet zegarkiem lub telefonem.
Na koniec warto przyjrzeć się najbardziej kosztownemu hobby irlandzkich urzędników, jakim jest kolekcjonowanie nowoczesnego taboru. NTA z dumą zakupiło setki elektrycznych, ekologicznych autobusów, po czym zorientowało się, że w zajezdniach w Galway i Dublinie nie ma ani jednej ładowarki, do której można by je podłączyć. Efekt tego genialnego planu jest taki, że blisko sto nowoczesnych pojazdów stoi bezużytecznie na parkingach, a podatnicy płacą niemal 20 000 euro tygodniowo za sam przechowywanie. Łącznie na magazynowanie pojazdów, które powinny wozić ludzi, wydano już bez mała 7 milionów euro. NTA obiecuje natomiast solennie, że upora się z tym problemem do marca przyszłego roku.
*
W ramach podsumowania tej tragikomedii warto zauważyć, że ktoś tu chyba kompletnie nie zrozumiał podstawowych praw rządzących transportem miejskim i rynkiem. Sedno sprawy tkwi przecież w tym, że właśnie drastyczne zwiększenie liczby połączeń, zagęszczenie siatki autobusowej i uczynienie z komunikacji zbiorowej realnej alternatywy mogłoby skutecznie zachęcić kierowców do przesiadki i tym samym realnie zmniejszyć korki na drogach. Ale mamy do czynienia z irlandzkimi urzędnikami, którzy wyznają zupełnie inną filozofię działania. Oni wolą za setki milionów euro kupić najnowocześniejsze, lśniące, elektryczne autobusy tylko po to, żeby stały zamknięte w bazach i spokojnie sobie rdzewiały, zamiast marnować swój blask na wożenie pospolitych pasażerów po zatłoczonych ulicach.
A wszystko z naszych, czyli podatników pieniędzy.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
