Miliony na deportacyjne eksperymenty. Krytyczny raport obnaża luki w finansowaniu polityki migracyjnej
Polityka migracyjna i system egzekwowania decyzji o powrocie cudzoziemców z Irlandii od lat budzą ogromne emocje, jednak dopiero najnowsze dokumenty rzucają bezkompromisowe światło na to, jak państwo zarządza publicznymi środkami w tym obszarze. Opublikowany raport Komisji Finansów Publicznych Dáil stawia sprawę jasno: mechanizmy finansowania operacji deportacyjnych – zarówno w formule lotów komercyjnych, jak i czarterowych – charakteryzują się niedostateczną przejrzystością, słabym nadzorem i brakiem rzetelnej kontroli nad wydatkami.
Parlamentarny organ nadzorczy wprost zarzuca administracji publicznej zaniedbania, które w warunkach kryzysu budżetowego nie powinny mieć miejsca.
Skala wydatków ukazuje gigantyczne koszty, jakie podatnicy ponoszą w związku z realizacją polityki deportacyjnej. Z danych przedstawionych w raporcie wynika, że w ubiegłym roku w ramach sześciu lotów czarterowych o łącznej wartości 1,667 miliona euro deportowano 205 osób. Z kolei do czerwca bieżącego roku zorganizowano cztery rejsy czarterowe, które kosztowały 2,13 miliona euro i objęły 172 osoby. Co istotne, podawane kwoty to wciąż wycinek rzeczywistych kosztów, ponieważ nie uwzględniają one gigantycznych nakładów na operacyjne wsparcie policji.
Statystyki pokazują natomiast ogromne zaangażowanie sił porządkowych i w ubiegłym roku funkcjonariusze eskortowali aż 539 lotów, natomiast w bieżącym roku liczba ta wyniosła już 449.
Szczególnie jaskrawym przykładem finansowej niegospodarności, na którą zwracają uwagę posłowie, była operacja z lutego tego roku. Podczas lotu czarterowego do Republiki Południowej Afryki aż 133 policjantów towarzyszyło zaledwie 63 deportowanym osobom. Sam czarter maszyny kosztował 719 tysięcy euro, do czego dopisano ponad 19 tysięcy euro kosztów medycznych oraz 5 tysięcy euro dodatkowego wynagrodzenia dla kierownika lotu. Tak drastyczna dysproporcja w relacji eskortujących do eskortowanych wywołała oburzenie w parlamencie, stając się koronnym dowodem na to, że system funkcjonuje w oderwaniu od rygorystycznej kalkulacji ekonomicznej.
Głos w tej sprawie zabrał przewodniczący komisji poseł John Brady z ramienia Sinn Féin, który nie szczędził ostrych słów pod adresem resortu sprawiedliwości. W jego ocenie przeprowadzone badanie ujawniło głębokie i niepokojące słabości w zakresie zarządzania, procedur zamówień publicznych oraz egzekwowania umów w tym, co określił mianem chaotycznego systemu. Podkreślił, że presja migracyjna i pilność wyzwań ostatnich lat nie mogą dłużej stanowić wygodnego usprawiedliwienia dla administracyjnej samowoli i braku przejrzystości.
W obliczu tych wniosków komisja wystosowała konkretne rekomendacje. Posłowie domagają się wprowadzenia od 2026 roku szczegółowego, transparentnego podziału kosztów operacyjnych, który pozwoli na bieżąco kontrolować każde wydane z budżetu państwa euro.
Oprócz kwestii samych deportacji raport uderza również w szerszy kontekst zarządzania kryzysowego, zalecając Departamentowi Sprawiedliwości przygotowanie precyzyjnego planu rozbudowy państwowych ośrodków zakwaterowania Ipas wraz z rocznymi celami liczbowymi. Zażądano także rozliczenia historycznych nadpłat na rzecz komercyjnych operatorów IPA.
Rząd w Dublinie stoi zatem przed koniecznością natychmiastowej reformy finansowej, jeśli chce odzyskać wiarygodność w oczach obywateli i uniknąć dalszego marnotrawienia środków publicznych.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
