Miliardowy impuls dla irlandzkiego budownictwa społecznego. Ambitna strategia Clúid Housing i nowa era partnerstwa z deweloperami

Kryzys mieszkaniowy pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań strukturalnych współczesnej Irlandii, a wymagającym nie tylko zdecydowanych działań ze strony sektora publicznego, ale również innowacyjnych modeli finansowania i skali inwestycji, jakiej dotąd nie notowano. W odpowiedzi na te pilne potrzeby społeczne, Clúid Housing – jedna z czołowych organizacji posiadających uprawnienia do budowy mieszkań – ogłosiła monumentalny plan inwestycyjny.

Nowa dokumentacja przetargowa, która opublikowana została w poniedziałek, odsłania kulisy strategii zakładającej przeznaczenie blisko jednego miliarda euro na realizację wielkich projektów mieszkaniowych w ciągu najbliższych czterech lat.

Sercem tej inicjatywy jest czteroletnia wieloramowa umowa, której łączną wartość oszacowano na 950 milionów euro. Środki te mają zostać zaangażowane we współpracę z deweloperami zdolnymi do realizacji dużych projektów mieszkaniowych na terenie całego kraju, przy czym minimalna wartość pojedynczego przedsięwzięcia została określona na poziomie 50 milionów euro. Choć w oficjalnym Memorandum Informacyjnym o Projekcie zastrzeżono, że wskazana kwota niespełna miliarda euro nie stanowi sztywnego i gwarantowanego poziomu wydatków, to sam pułap finansowy doskonale obrazuje skalę ambicji organizacji.

Finansowanie tak gigantycznego przedsięwzięcia opierać się będzie na sprawdzonych, aczkolwiek rozbudowanych mechanizmach rynkowych i publicznych. Clúid Housing proponuje sfinansowanie zaplanowanych projektów głównie za pomocą instrumentów dłużnych. Jednocześnie oczekuje się, że kontrakty wynikające z poszczególnych umów ramowych będą subsydiowane ze środków publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem Funduszu Leasingu Wsparcia Kapitałowego (CALF). Stabilność finansowa instytucji nie budzi przy tym wątpliwości sektora bankowego i partnerów społecznych. Potwierdzeniem silnej pozycji rynkowej organizacji był chociażby spektakularny zakup kompleksu mieszkaniowego w Airton w Tallaght za kwotę 159,7 miliona euro, obejmującego 328 jednostek mieszkalnych, co zapisało się jako największy dotychczasowy projekt najmu zatwierdzony przez tę instytucję. Dodatkowo najnowsze sprawozdania finansowe wykazują dynamiczny wzrost wartości księgowej aktywów materialnych organizacji – z poziomu 2,26 miliarda euro do aż 2,86 miliarda euro na przestrzeni zaledwie jednego roku.

Nowy program ramowy kładzie ogromny nacisk na innowacyjność w sektorze budowlanym oraz ekologię. Clúid deklaruje chęć bliskiej współpracy z wysoko wykwalifikowanymi wykonawcami, którzy będą w stanie projektować i wznosić duże osiedla przy użyciu nowoczesnych, zrównoważonych i proekologicznych metodologii, pozwalających na realne ograniczanie emisji dwutlenku węgla oraz optymalizację kosztów eksploatacji.

Strategia zakłada pozyskiwanie gruntów pod zabudowę o statusie mieszanym, ale w rejonach, gdzie zapotrzebowanie na lokale jest najbardziej dotkliwe i, jeżeli plany te zyskają jednoznaczne poparcie ze strony władz lokalnych. Struktura własnościowa samych terenów budowlanych ma być elastyczna – dopuszcza się zakup ziemi bezpośrednio przez Clúid, nabycie jej przez generalnego wykonawcę, a także przekazanie gruntów przez samorządy, agencje państwowe lub inne podmioty charytatywne oraz zakonne, z którymi organizacja stale kooperuje.

Proces selekcji partnerów biznesowych, którzy wezmą udział w podziale tak potężnego budżetu, został zaprojektowany z zachowaniem najwyższych standardów transparentności i konkurencyjności. W ramach ogłoszonego przetargu firmy budowlane zaproszono do etapu prekwalifikacji. Na podstawie rygorystycznej oceny potencjału operacyjnego wyłonionych zostanie sześć najlepszych przedsiębiorstw, które otrzymają oficjalne zaproszenie do składania ofert ostatecznych. Ostatecznie cztery najwyżej ocenione podmioty zostaną włączone do prestiżowego systemu ramowego. Cały czteroletni cykl współpracy podlegać będzie ścisłej kontroli – przewiduje się przeprowadzanie regularnych, dwuletnich przeglądów oraz sporządzanie szczegółowych, rocznych raportów z postępów prac dla każdego realizowanego projektu. Ze względu na stopień skomplikowania inwestycji, każda z nich będzie musiała przejść restrykcyjne studia wykonalności badające opłacalność komercyjną oraz dostępność bieżących środków budżetowych. Z powodów operacyjnych i logistycznych dokładny, sztywny harmonogram prac nie został jeszcze na tym etapie upubliczniony.

Wymiar społeczny działalności Clúid Housing pozostaje fundamentalnym punktem odniesienia dla wszystkich planowanych inwestycji. Od momentu rozpoczęcia działalności w 1994 roku organizacja dostarczyła ponad 14 000 nieruchomości dla rodzin o niskich dochodach, osób samotnych, seniorów, osób z niepełnosprawnościami oraz społeczności Travelers na obszarze całej Irlandii. Pod koniec 2024 roku instytucja zarządzała już imponującą liczbą 12 836 mieszkań zlokalizowanych na terenie 31 jednostek samorządu terytorialnego.

Perspektywy na najbliższe lata rysują się w jasnych barwach, a dynamika oddawania nowych lokali do użytku stale rośnie. Oficjalne zapowiedzi kierownictwa wskazują, że do 2025 roku Clúid przekazała potrzebującym 1391 nowych mieszkań socjalnych i lokali na wynajem, generując łączny koszt na poziomie 513 milionów euro. Z kolei plany na rok 2026 obejmują dostarczenie kolejnych 1164 domów o przewidywanej wartości 461 milionów euro. Sam Ramowy Program Budowy ma przynieść ponad 2000 gotowych domów, funkcjonując równolegle obok innych sprawdzonych mechanizmów, takich jak programy „Projektuj i Buduj” oraz transakcje typu forward purchase.

Jak podkreślają przedstawiciele organizacji, ta przełomowa umowa ramowa przybliża całe społeczeństwo do urzeczywistnienia wizji, w której każdy obywatel, niezależnie od statusu materialnego, ma zagwarantowane bezpieczne, nowoczesne i godne miejsce do życia.

Bogdan Feręc

Źr. Breaking News

Photo by Design Hills on Unsplash