Zmierzch tradycyjnego pubu. Irlandczycy przenoszą picie do domów, a eksperci ostrzegają przed skutkami
Przez pokolenia to właśnie lokalny pub stanowił serce irlandzkiego życia towarzyskiego – miejsce spotkań, dyskusji i kontrolowanej przez otoczenie integracji. Ten kulturowy krajobraz przechodzi jednak bezprecedensową i cichą transformację. Zmęczeni rosnącymi kosztami i skuszeni wygodą mieszkańcy wyspy masowo zamieniają gwarny barowy ścisk na domowe zacisze. Problem w tym, że zmiana ta nie oznacza wcale, iż pijemy mniej. Wręcz przeciwnie: domowe cztery ściany zdejmują społeczne hamulce, tworząc proste warunki do rozwoju ciężkich uzależnień.
Skala zjawiska widoczna jest gołym okiem w statystykach rynkowych. Od 2005 roku w Irlandii zamknięto ponad 2100 pubów, a ilość licencji na ich prowadzenie spadła o blisko 25 procent. W tym samym czasie rynek detaliczny przeszedł prawdziwy boom i liczba sklepów monopolowych oraz punktów sprzedaży alkoholu wzrósł o ponad 400 procent.
Ponad połowa pijących dorosłych przyznaje obecnie, że ich głównym miejscem konsumpcji stało się własne mieszkanie, a dla grupy wiekowej 35+ to właśnie dom jest najczęstszą scenerią ostatnich spotkań z alkoholem.
Wyraźnym punktem zwrotnym okazała się pandemia COVID-19, która utrwaliła groźne nawyki. Sprzedaż detaliczna w supermarketach wzrosła wówczas w szczytowym momencie o niemal 100 procent, a gdy obostrzenia zniesiono, wypracowane w izolacji wzorce wcale nie zniknęły. Aż 61 procent pijących utrzymało wyższy poziom spożycia przyjęty w czasie lockdownów. Na ten niepokojący trend wskazywała już wtedy Siostra Eileen Fahey, ekspertka ds. leczenia uzależnień i założycielka sieci ośrodków Aiséirí: „Spożycie alkoholu w domach gwałtownie wzrosło podczas pandemii i wielu z nas martwi się o długoterminowe skutki tego zjawiska. Istnieją poważne obawy dotyczące przyszłych skutków takiego poziomu spożycia alkoholu”.
Obawy te bardzo szybko znalazły odzwierciedlenie w oficjalnych danych medycznych. Najnowsze raporty Health Research Board wskazują, że liczba osób trafiających na leczenie odwykowe osiągnęła najwyższy poziom od ponad dekady, odnotowując 10-procentowy skok w skali jednego roku. Niemal połowa zgłaszających się pacjentów zmaga się już z pełnoobjawowym uzależnieniem. Co więcej, dramatycznie przesuwa się granica dojrzałości profilu pacjenta i mediana wieku w klinikach wynosi obecnie 43 lata, a pierwsze doświadczenia z procentami badani deklarują średnio już w wieku 15 lat.
Niezwykle groźnym zjawiskiem towarzyszącym domowej konsumpcji staje się wiązana krzyżówka uzależnień. Niemal jedna trzecia osób szukających pomocy w ośrodkach zmaga się z problemem łączonym u alkohol nie jest jedyną używką, jaka jest przyjmowana.
W przypadkach mieszanych absolutnym i przerażającym liderem okazuje się kokaina, obecna w blisko 65 procentach takich zgłoszeń, oraz konopie indyjskie, pojawiające się w co drugim przypadku. Domowe ukrycie sprzyja eksperymentom, po które trudniej byłoby sięgnąć w publicznym lokalu.
Mierniki dziennego spożycia na wyspie pokazują jednoznacznie, jak złudne bywa przeświadczenie o „bezpiecznym drinku do poduszki”. W dniach, w których dochodzi do konsumpcji, kobiety wypijają średnio 12 standardowych drinków (przy tygodniowym limicie niskiego ryzyka wynoszącym 11), a mężczyźni aż 15 (przy limicie tygodniowym wynoszącym 17). Zamknięcie drzwi od środka odcina też barierę wstydu i kontrolę społeczną.
Gdy kultura pubów, ze wszystkimi swoimi wadami, nakładała jednak pewne ramy obyczajowe, domowe picie staje się samotną i pozbawioną hamulców prostą drogą do kryzysu zdrowotnego, którego koszty społeczne Irlandia będzie spłacać przez całe dekady.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Photo by Kelsey Chance on Unsplash
