Złudzenie zielonej transformacji. Jak Irlandia zamienia suwerenność żywnościową na obiekty rekreacyjne – "Polska-IE najbardziej politycznie-społeczno-gospodarczy portal informacyjny w Irlandii

Złudzenie zielonej transformacji. Jak Irlandia zamienia suwerenność żywnościową na obiekty rekreacyjne

Proces przekształcania krajobrazu gospodarczego współczesnej Irlandii wszedł w etap, w którym zrównoważony rozwój i ekologia stały się wygodnymi słowami-kluczami, przesłaniającymi fundamentalne przewartościowania strategii państwa. Kraj, który przez wieki opierał swoją tożsamość oraz przetrwanie na ziemi uprawnej, w sposób sukcesywny oddala się od dawnej samowystarczalności rolnej.

Miejsca dotychczasowej produkcji żywności są bez rozgłosu przeznaczane pod obiekty turystyczno-rekreacyjne i parki edukacyjne. Natomiast ta cicha transformacja struktury użytkowania gruntów sprowadza na społeczeństwo ciche, lecz poważne wyzwanie, bo postępujące uzależnienie od globalnych łańcuchów dostaw żywności. W świecie rosnących napięć geopolitycznych i zawirowań handlowych wyzbywanie się własnego potencjału wytwórczego na rzecz terenów rekreacyjnych trudno uznać za powód do niezmąconego entuzjazmu.

Oficjalny przekaz towarzyszący nowym inwestycjom budowany jest z wielką skrupulatnością. Rada hrabstwa Galway ogłosiła niedawno, że na początku 2027 roku wystartują prace nad dwoma nowymi projektami turystycznymi we Wschodnim Galway – Aughrim Climate Action Park oraz Shannon Bank Eco Park Development w Esker. Łączny budżet obu przedsięwzięć to ponad 820 tysięcy euro, pozyskane z Unii Europejskiej w ramach programu START z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji oraz współfinansowane przez rząd, a pod patronatem ministra klimatu, energii i środowiska Darragha O’Briena.

Urzędnicy i lokalni działacze nie szczędzą pochwał. Radna Evelyn Parsons mówi o „ważnej inwestycji w zrównoważoną turystykę”, a z kolei dyrektor Michael Owens podkreśla wzmacnianie oferty turystycznej regionu. Loretta Raftery z UE JTF akcentuje „tworzenie nowych doświadczeń dla odwiedzających”.

Gdy jednak zdejmie się warstwę promocyjnego języka i przyjrzy konkretom, wyłania się z nich zupełnie inny obraz długofalowej polityki przestrzennej. W samym tylko projekcie Aughrim kwota 502 tysięcy euro, przeznaczona zostanie, wyłączenie na zmianę z dotychczasowego sposobu użytkowania 1,7 hektara ziemi rolnej. Działka ta ma byćć przekształcona w „odporny na zmiany klimatu obiekt użyteczności publicznej”. Z kolei w Esker, za kwotę niemal 318 tysięcy euro, zaplanowano budowę paneli fotowoltaicznych, modernizację parkingów, postawienie modułów edukacyjnych oraz wymianę spalinowego sprzętu konserwacyjnego na elektryczny. Wszystko to wpisuje się w ciąg wcześniejszych decyzji – zaledwie na początku 2026 roku w tym samym okręgu Ballinasloe sfinansowano sześć innych projektów z zakresu tzw. turystyki regeneracyjnej w ramach programów Fáilte Ireland.

I tak, krok po kroku ziemia, która mogłaby służyć bezpośredniej produkcji rolnej i budowaniu lokalnego bezpieczeństwa żywnościowego, zmienia swoje przeznaczenie. Przekształcanie żyznej gleby w tereny spacerowe, parki bioróżnorodności czy zaplecza turystyczne, jest zabiegiem w zasadzie nieodwracalnym. Zamiast stawiać na nowoczesne wsparcie dla lokalnych rolników, wspieranie upraw czy stymulowanie lokalnej samowystarczalności, państwo oraz fundusze unijne wolą dotować projekty, których głównym produktem końcowym jest rekreacja i obsługa ruchu turystycznego.

W perspektywie krótkoterminowej, lokalna społeczność z pewnością zyska odnowiony park czy ścieżkę rowerową. Jednak w ujęciu strategicznym jest to wymiana zasobu krytycznego na zasób konsumpcyjny. Każdy hektar wyłączony z produkcji rolnej w imię „działań na rzecz klimatu”, zwiększa lukę w krajowej produkcji żywnościowej, którą następnie trzeba zasypywać importem towarów przewożonych z drugiego końca świata na pokładach statków i samolotów, które spalają ogromne ilości paliwa. W ten sposób powstaje głęboka sprzeczność, ponieważ pod sztandarem ekologii i redukcji emisji zanieczyszczeń, niszczy się lokalny potencjał rolny, zmuszając gospodarkę do polegania na dostawcach zewnętrznych. To z kolei swobodnie można nazywać czystej wody głupotą.

Irlandia pamiętająca przecież ze swojej historii lekcje o tragicznych skutkach załamania się bazy żywieniowej, zdaje się wyciągać z nich paradoksalne wnioski. Przekonanie, że bogaty świat zachodni zawsze będzie mógł kupić dowolną ilość żywności na rynkach międzynarodowych, jest wyrazem naiwności. Ostatnie lata wyraźnie pokazały, jak szybko międzynarodowe szlaki handlowe ulegają zerwaniu pod wpływem konfliktów zbrojnych, kryzysów energetycznych czy skrajnych zjawisk pogodowych. Kraj, który dobrowolnie rezygnuje ze swojej suwerenności żywnościowej na rzecz tworzenia kolejnych stref wypoczynku, sam i bezmyślnie pozbawia się poduszek bezpieczeństwa.

Z tego powodu huczne zapowiedzi budowy kolejnych centrów rozrywki, parków ekologicznych czy pokazowych obiektów edukacyjnych we wschodniej części hrabstwa Galway i innych częściach kraju, powinny u trzeźwo myślących obserwatorów budzić raczej spory sceptycyzm niż bezkrytyczny entuzjazm. Edukacja ekologiczna i turystyka są wartościowymi elementami życia społecznego, jednak nie zastąpią chleba, ziemniaków, ogórków i marchwi, czyli podstawowych produktów rolnych w momencie kryzysu.

Dopóki więc priorytetem polityki przestrzennej pozostanie zamiana gruntów ornych w rozrywkowe obiekty użyteczności publicznej, dopóty bezpieczeństwo państwa będzie systematycznie osłabiane na rzecz powierzchownej atrakcyjności turystycznej.

Bogdan Feręc

Źr. Galway Daily

Photo by Max Sydow on Unsplash

© Wszystkie materiały na stronie wydawcy Polska-IE chronione są prawem autorskim.
ZNAJDŹ NAS:
38. Festiwal Filmu P
"Polska-IE najbardziej politycznie-społeczno-gospodarczy portal informacyjny w Irlandii
Privacy Overview

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.

"Polska-IE najbardziej politycznie-społeczno-gospodarczy portal informacyjny w Irlandii
Privacy Overview

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.