Triumfalizm rządu a twarda rzeczywistość: Dlaczego statystyki budowlane nie rozwiążą kryzysu mieszkaniowego

Dane opublikowane przez Centralny Urząd Statystyczny (CSO) stały się dla koalicji rządzącej dogodnym pretekstem do obrony dotychczasowej strategii mieszkaniowej. W trzecim kwartale roku do użytku oddano 10 154 nowych lokali, co stanowi wzrost o 10% w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego. Łącznie w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy zrealizowano 26 833 inwestycje mieszkaniowe.

Wzrost ten pozwolił odrobić straty z drugiego kwartału, kiedy to odnotowano blisko 4-procentowy spadek budowlanej dynamiki. Dobre wyniki napędzają przede wszystkim duże projekty deweloperskie oraz budownictwo wielorodzinne, gdzie liczba ukończonych mieszkań w samym trzecim kwartale sięgnęła 3464 jednostek, wzrastając o niemal dziesiątą część.

Minister mieszkalnictwa James Browne nie kryje satysfakcji z przedstawionych wyliczeń, przekonując publicznie, że rządowa strategia przynosi realne efekty dla rynku. Władze liczą na to, że ostatni kwartał roku, tradycyjnie charakteryzujący się najwyższym wskaźnikiem oddawania inwestycji do użytku, pozwoli pobić ubiegłoroczny wynik wynoszący 36 284 oddane nieruchomości.

„To, że rekordowa liczba domów jest oddawana do użytku pod koniec roku, po raz kolejny bardzo nas cieszy. Pokazuje to, że nasza polityka przekłada się na realny postęp w terenie, dostarczając więcej domów i oddając ludziom klucze do rąk” – komentował najnowsze zestawienie szef resortu mieszkalnictwa.

Jednak optymizm prezentowany na konferencjach prasowych zderza się z wyliczeniami ekspertów. Niezależne ośrodki analityczne wyraźnie tonują rządowy entuzjazm. W najnowszym, wrześniowym raporcie Bank Centralny zrewidował swoje przewidywania w dół, szacując łączną liczbę tegorocznych wykończeń na poziomie 39 500 jednostek. To jasny sygnał, że rynek natrafił na szklany sufit wydajnościowy.

Choć Instytut Badań Społeczno-Gospodarczych (ESRI) prognozuje osiągnięcie progu 40 000 mieszkań w tym roku oraz 43 000 w kolejnym, specjaliści rynkowi podkreślają, że poziomy te wciąż rozmijają się z rzeczywistym zapotrzebowaniem społecznym i demograficznym.

Co jednak najważniejsze, niezależni eksperci z prywatnych think tanków twierdzą, że ilość oddawanych do użytku jednostek mieszkalnych, wcale nie musi przekroczyć w tym roku 35 000.

Szczegółowa lektura raportu CSO ujawnia kolejny słaby punkt oficjalnej narracji, więc nieproporcjonalną koncentrację inwestycji i zjawisko zwane „pustynią budowlaną” w wybranych rejonach kraju. Ponad jedna trzecia wszystkich ukończonych projektów (37%) przypada na obszar metropolitalny stolicy, z rekordowymi wynikami w takich rejonach jak południowo-zachodni Dublin (Clondalkin). W tym samym czasie centrum kraju szybko dogęszcza zabudowę, prowincja wyraźnie odstaje od ogólnokrajowego trendu.

Odtrąbiony przez rząd sukces ma w dużej mierze charakter ilościowy i procentowy. Sam wzrost dynamiki oddawania lokali w stosunku do słabszego roku ubiegłego nie oznacza, że strukturalny kryzys mieszkaniowy został przezwyciężony. Przeszkody w postaci wysokich kosztów materiałów budowlanych, niedoboru wykwalifikowanej siły roboczej oraz wydłużających się procedur planistycznych sprawiają, że sektora nie da się uzdrowić wyłącznie wskaźnikami z jednego kwartału.

Oznacza to, że dopóki podaż nie zrównoważy się z realnym popytem w skali całego państwa, a tempo budowy nie osiągnie trwale poziomu gwarantującego stabilizację cen wynajmu i zakupu, rządowe deklaracje o „oddawaniu kluczy w ręce obywateli”, pozostaną jedynie sprawnym zabiegiem z zakresu PR-u politycznego.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by Jakub Żerdzicki on Unsplash