Po drugiej stronie wycieku. Skala utraty danych liczona w milionach

Irlandia lubi myśleć o sobie jako o cyfrowym centrum Europy, gdzie znajdują się siedziby globalnych gigantów technologicznych, nowoczesna gospodarka, ambicje na przyszłość. Tymczasem pod tą błyszczącą fasadą rośnie niepokój, który trudno zignorować. Z najnowszych badań wynika, że niemal co czwarta osoba w kraju padła ofiarą naruszenia bezpieczeństwa danych osobowych. W liczbach bezwzględnych to już nie statystyka, lecz zjawisko społeczne.

Irlandia liczy dziś około 5,3 mln mieszkańców i jeśli przyjąć, że niemal co czwarty, co oznacza ok. 24–25 proc. populacji, mówimy o 1,2–1,3 mln osób, których dane mogły zostać utracone, przejęte lub niewłaściwie wykorzystane. To tak, jakby całe Dublin i Cork razem wzięte nagle znalazły się po niewłaściwej stronie cyfrowej barykady. Badanie przeprowadzone przez pracownię Amarách na zlecenie Eir Business pokazuje, że problem nie kończy się na samych incydentach. Zaufanie do bezpieczeństwa danych korporacyjnych jest dramatycznie niskie. Zaledwie 16 proc. konsumentów deklaruje, że ufa irlandzkim firmom w kwestii ochrony danych osobowych. Reszta żyje w stanie permanentnej niepewności, a przypominającej bardziej cyfrowy hazard niż świadome uczestnictwo w gospodarce danych.

Prawie połowa respondentów przyznała, że nie wie, w jaki sposób firmy wykorzystują ich dane, a 40 proc. nie ma pewności, czy ich informacje osobowe są w ogóle bezpieczne. W starszych grupach wiekowych sceptycyzm zamienia się wręcz w brak zaufania: ponad połowa osób w wieku 55–64 lat otwarcie deklaruje, że nie wierzy firmom w kwestii ochrony danych. To sygnał ostrzegawczy, a nie nostalgiczna niechęć do technologii.

Całość dzieje się w cieniu gwałtownego rozwoju sztucznej inteligencji i aż 45 proc. badanych nie potrafi wskazać realnych korzyści, jakie AI ma przynieść gospodarce. Dla wielu obywateli AI jawi się nie jako narzędzie postępu, lecz jako kolejna czarna skrzynka, do której wrzuca się dane, a odpowiedzialność tajemniczo znika. Te obawy nie są abstrakcyjne. Wystarczy wspomnieć niedawną krytykę skierowaną pod adresem Revoluta. Podczas posiedzenia komisji Oireachtas kierownictwo irlandzkiego oddziału fintechu zapytane było o zgodność z RODO, obsługę klienta oraz praktyki związane z danymi osobowymi. Jeden z posłów opisał sytuację, w której jego konto zostało zamrożone na ponad miesiąc, uniemożliwiając opłacenie rachunków i dostęp do środków, ponieważ potrzebna do rozwiązania problemu dokumentacja, nie została dostarczona w odpowiednim czasie.

Przedstawiciele Eir Business nie kryją, że oczekiwania społeczne rosną szybciej niż zaufanie. Dyrektor zarządzająca firmy Susan Brady podkreśla, że konsumenci domagają się większej ochrony, przejrzystości i partnerów godnych zaufania. Jej słowa brzmią jak diagnoza, nie zaś marketingowy slogan, więc spełnienie tych oczekiwań przestało być wyborem, stało się warunkiem funkcjonowania.

W podobnym tonie wypowiada się dyrektor generalny Eir Oliver Loomes wskazując, że klienci chcą jasnych zasad, realnej ochrony danych i odpowiedzialności po stronie firm. Innymi słowy, chodzi o mniej obietnic, więcej procedur, mniej magii technologii, więcej kontroli.

To jednak zastanawiające, dlaczego, jeśli niemal 1,3 mln mieszkańców Irlandii mogło już doświadczyć naruszenia danych, problem przestaje być domeną ekspertów od cyberbezpieczeństwa. Staje się kwestią zaufania publicznego i stabilności cyfrowej gospodarki. Zaufanie, jak wiemy, raz utracone, odbudowuje się wolniej niż jakikolwiek system informatyczny. W tym sensie Irlandia stoi dziś nie przed wyzwaniem technologicznym, lecz cywilizacyjnym, czy cyfrowy postęp da się pogodzić z elementarnym poczuciem bezpieczeństwa obywateli.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by thisGUYshoots on Unsplash