Najem z konieczności, nie z wyboru. Nowy raport pokazuje skalę kryzysu mieszkaniowego w Irlandii

Coraz więcej osób wynajmujących mieszkania w Irlandii robi to nie dlatego, że taką formę zamieszkania preferuje, lecz dlatego, że nie stać ich na zakup własnego domu. Najnowsze badanie organizacji Threshold wskazuje, że rynek najmu staje się dla wielu mieszkańców rozwiązaniem wymuszonym przez sytuację ekonomiczną, a nie świadomym wyborem życiowym.

Z opublikowanego raportu „We are Generation Rent” wynika, że zaledwie 6 proc. dorosłych najemców deklaruje, iż wynajmuje mieszkanie z własnej woli. To znaczący spadek w porównaniu z ubiegłym rokiem, kiedy podobną odpowiedź wskazało 17 proc. respondentów. Jednocześnie ponad połowa ankietowanych przyznała, że pozostaje na rynku najmu, ponieważ nie może sobie pozwolić na zakup własnej nieruchomości. Wyniki badania pokazują, że dla wielu gospodarstw domowych droga do posiadania własnego domu staje się coraz bardziej odległa. Raport zwraca również uwagę na rosnące obciążenia finansowe związane z wynajmem. Aż 74 proc. respondentów stwierdziło, że po opłaceniu czynszu ma trudności z pokryciem rachunków i innych podstawowych wydatków domowych. Rok wcześniej odsetek ten wynosił 59 proc., co oznacza wyraźne pogorszenie sytuacji finansowej najemców.

Autorzy badania podkreślają, że zgromadzone dane kreślą obraz rynku charakteryzującego się zarówno wysokimi kosztami, jak i rosnącą niepewnością. Coraz większa liczba osób zmaga się nie tylko z wysokimi czynszami, ale także z obawami dotyczącymi utrzymania obecnego miejsca zamieszkania.

Jednym z najbardziej niepokojących wniosków płynących z raportu są trudności związane ze znalezieniem lokum. Aż 88 proc. uczestników badania przyznało, że znalezienie mieszkania do wynajęcia jest obecnie bardzo trudne. To wzrost o 16 punktów procentowych w porównaniu z rokiem 2023.

Badanie prowadzone przez Threshold od siedmiu lat pokazuje również narastające poczucie niepewności mieszkaniowej. W 2024 roku ponad połowa respondentów, bo 53 proc., określiła swoją sytuację mieszkaniową jako niepewną lub bardzo niepewną. Dla porównania, w poprzednich latach wskaźnik ten utrzymywał się na poziomie około 48 proc. Zdaniem ekspertów wyniki te odzwierciedlają głębsze problemy strukturalne irlandzkiego rynku mieszkaniowego. Niedobór dostępnych mieszkań, wysokie ceny nieruchomości oraz ograniczona podaż lokali na wynajem sprawiają, że coraz więcej osób pozostaje w sektorze najmu znacznie dłużej, niż pierwotnie planowało.

Podczas prezentacji raportu głos zabrał Steven Matthews, przewodniczący parlamentarnej Komisji ds. Mieszkalnictwa, Samorządu Lokalnego i Dziedzictwa Kulturowego. Podkreślił, że sektor najmu powinien być realną alternatywą dla osób, które świadomie wybierają taki model zamieszkania, a nie jedyną dostępną opcją dla tych, których nie stać na zakup własnego domu. Jak zaznaczył, bezpieczny i stabilny rynek najmu musi zapewniać rozsądne ceny, odpowiednie standardy mieszkaniowe oraz poczucie bezpieczeństwa lokatorom. Wskazał również na znaczenie rozwoju mieszkań oferowanych w modelu kosztowym, które mogłyby zwiększyć dostępność i przystępność cenową najmu.

Wyniki raportu pokazują, że mimo licznych działań podejmowanych przez kolejne ekipy rządzące, problem dostępności mieszkań pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań społecznych w Irlandii. Dla wielu osób wynajem nie jest już etapem przejściowym na drodze do własnego domu, lecz długoterminową koniecznością, której towarzyszą rosnące koszty i poczucie niepewności o przyszłość.

Bogdan Feręc

Źr. Breaking News

Photo by Sasun Bughdaryan on Unsplash