Irlandia w obliczu nowej fali drożyzny energetycznej

Mieszkańcy Irlandii, którzy z nadzieją wypatrywali stabilizacji na rynku energetycznego, kolejny raz muszą przygotować się na wymagający sprawdzian dla swoich domowych finansów. Minister Darragh O’Brien kreśląc obraz nadchodzących miesięcy, ostrzegł przed zbliżającymi się podwyżkami cen energii elektrycznej oraz gazu, które mogą uderzyć w portfele konsumentów już w okresie od maja do lipca.

Choć prognozowane wzrosty w sektorze elektroenergetycznym mają zamknąć się w wartościach jednocyfrowych, oscylując między czterema a dziewięcioma procentami, sytuacja pozostaje skrajnie niestabilna. Dynamika zmian na rynkach światowych sprawia, że rządowe zapewnienia o przygotowaniu na kryzys mieszają się z niepokojącymi sygnałami płynącymi z innych resortów, sugerującymi, że sufit cenowy może znajdować się znacznie wyżej, niż pierwotnie zakładano.

Napięcie wewnątrz rządu podsyciły wypowiedzi ministra Petera Burke’a, który wspomniał o możliwym wzroście kosztów energii sięgającym nawet trzydziestu procent. Minister O’Brien, choć tonował te nastroje w odniesieniu do prądu, nie zaprzeczył kategorycznie tym pesymistycznym prognozom, wskazując, że ostateczny wymiar rachunków będzie zależał od strategii zabezpieczających poszczególnych dostawców.

Znacznie trudniejsza sytuacja maluje się na stacjach benzynowych, gdzie ceny paliw mogą wzrosnąć o blisko jedną dziesiątą, napędzane globalnymi konfliktami i niepewnością na Bliskim Wschodzie. W obliczu wojny angażującej kluczowych graczy na arenie międzynarodowej, irlandzki rząd został zmuszony do wykazania się wyjątkową elastyczności i sprawnością w reagowaniu na gwałtowne wahania cen ropy naftowej i produktów rafinowanych.

W odpowiedzi na narastający niepokój społeczny, resort energii skierował oficjalną prośbę do Komisji ds. Konkurencji i Ochrony Konsumentów o wzmożony nadzór nad przejrzystością cenową. Istnieje uzasadniona obawa, że pod płaszczykiem obiektywnych kosztów hurtowych, poszczególne firmy mogą próbować nieuzasadnionej optymalizacji zysków kosztem obywateli.

Departament, który zaznacza, że świadomy presji wywieranej na rodziny i przedsiębiorstwa, zdecydował się na utrzymanie wstrzymania poboru podatku węglowego, uznając, że obecny moment jest zbyt krytyczny na dodatkowe obciążenia fiskalne. Jednocześnie władze twardo deklarują, że mimo doraźnych ulg, strategiczny kurs na modernizację energetyczną i ochronę klimatu pozostaje nienaruszony, a dotacje na termomodernizację mają stać się długofalową tarczą chroniącą przed wysokimi kosztami życia.

Przyszłość bezpośredniego wsparcia, takiego jak kredyty energetyczne, pozostaje kwestią otwartą, a decyzje w tym zakresie zapadną prawdopodobnie dopiero przy konstruowaniu październikowego budżetu.

Rząd chwali się natomiast dotychczasowym pakietem pomocowym o wartości siedmiuset pięćdziesięciu milionów euro, stawiając go w czołówce europejskich programów osłonowych, jednak przyznaje, że „niczego nie można wykluczyć” w obliczu dalszej eskalacji kryzysu.

Nadchodzące lato w Irlandii nie będzie zatem jedynie czasem wypoczynku, lecz okresem bacznego śledzenia globalnych indeksów paliwowych i wyczekiwania na reakcję dostawców energii, którzy trzymają w rękach klucze do stabilności finansowej setek tysięcy irlandzkich gospodarstw domowych.

Bogdan Feręc

Źr. RTE

Photo by Izhak Agency on Unsplash