Demontaż irlandzkiej neutralności: Rząd w Dublinie dąży do „siłowego” zniesienia potrójnej blokady
W klasycznej teorii wojskowości i polityki zagranicznej szacunek dla tradycji neutralności stanowi fundament stabilności małych państw. Tymczasem obecna koalicja rządząca w Irlandii konsekwentnie zmierza ku radykalnej rewizji dotychczasowej polityki bezpieczeństwa.
Kością niezgody stał się mechanizm „potrójnej blokady” (Triple Lock), który przez dekady gwarantował, że irlandzkie wojska mogą brać udział w zagranicznych misjach wojskowych, ale wyłącznie za zgodą Organizacji Narodów Zjednoczonych, rządu oraz parlamentu (Dáil Éireann). Planowane „siłowe” przepchnięcie zmian ustawodawczych przez izbę niższą parlamentu, budzi sprzeciw społeczny oraz zdecydowany opór opozycji, stanowiąc kolejny krok w stronę bezkrytycznego wpisywania się w militarne ambicje Brukseli.
Głównym twarzą i motorem napędowym tego procesu stała się minister Helen McEntee, która otwarcie deklaruje wolę, jak najszybszego zniesienia dotychczasowych obostrzeń legalizujących użycie irlandzkiego wojska poza granicami kraju. Minister McEntee pracuje obecnie nad projektem ustawy, która raz na zawsze znieść ma obowiązek uzyskiwania „zielonego światła” od Rady Bezpieczeństwa ONZ. Jako pretekst do przeprowadzenia tak głębokiej zmiany wskazuje się wygasający mandat misji UNIFIL w Libanie oraz konieczność zaangażowania się Irlandii w nowo powołaną strukturę Unii Europejskiej.
Ministrowie spraw zagranicznych państw europejskich zagłosowali za utworzeniem nowej misji wsparcia w Libanie, mającej na celu doradztwo oraz szkolenie tamtejszych sił zbrojnych i bezpieczeństwa. Misja o zaplanowanym początkowym mandacie trzech lat, składa się z filaru cywilnego i wojskowego. Choć Irlandia zadeklarowała udział w części cywilnej, rząd bezapelacyjnie dąży do wysłania tam również jednostek wojskowych.
Minister McEntee jednoznacznie argumentuje, że utrzymanie tradycyjnych procedur uniemożliwi Irlandii realizację tego celu: „Chcą nadal móc wspierać libańskie siły zbrojne. Nie będziemy w stanie robić tego w sposób, w jaki chcemy, jeśli Triple Lock nie zostanie zreformowany”.
Można więc zadać tu pytanie: dlaczego wieloletni mechanizm dbający o pokojowy charakter i pełną legitymizację międzynarodową irlandzkich misji ma zostać odrzucony na rzecz unijnego wymogu operacyjnego?
Rządowym planom stanowczo sprzeciwia się opozycja oraz znaczna część społeczeństwa, dla której neutralność wojskowa jest kluczowym elementem tożsamości narodowej. Krytycy wskazują, że rezygnacja z wymogu ONZ sprowadzi Irlandię do roli wykonawcy decyzji podejmowanych w brukselskich gabinetach. W odpowiedzi na zarzuty minister McEntee skrytykowała największą partię opozycyjną Sinn Féin, zarzucając jej nielogiczność w kwestiach polityki zagranicznej:
„Oni [Sinn Féin] chcą, żebyśmy sami mogli decydować o naszej polityce zagranicznej, a jednocześnie są zadowoleni z tego, że nadal pozostajemy w sytuacji, w której pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa… technicznie rzecz biorąc, ma głos w sprawie tego, czy możemy utrzymać nasze siły pokojowe na miejscu. Po prostu nie uważam, żeby to było akceptowalne stanowisko”.
Stanowcza riposta ze strony opozycji padła podczas debaty w Dáil. Liderka Sinn Féin Mary Lou McDonald przypomniała o fundamentalnych wartościach, którym zagraża obecny kurs rządu i rosnący militarne apetyty UE:
„[Irlandczycy] nie chcą brać udziału w militarnym programie siły, w którym prawo międzynarodowe jest stale łamane, co ma katastrofalne skutki, a Unia Europejska przeznacza setki miliardów na wyścig zbrojeń. Nasza neutralność utrzymuje Irlandię poza tym niebezpiecznym wyścigiem militarnym na dno. Pozwala nam mówić o wolności, prawach człowieka i sprawiedliwości oraz podtrzymywać wizję i możliwość lepszego, bezpieczniejszego świata”.
Przedstawiciele rządu usiłują uspokajać opinię publiczną. Minister McEntee twierdzi, że nie ma potrzeby przeprowadzania referendum ani zmiany Konstytucji: „Nie zmieniamy naszego stanowiska w sprawie neutralności militarnej. Nie było o tym absolutnie mowy. Nie było o tym żadnej rozmowy. Nie było żadnej propozycji ze strony rządu. Nasz kraj był neutralny przed wprowadzeniem potrójnej blokady. Pozostaniemy krajem neutralnym”.
Zapewnienia te brzmią jednak mało wiarygodnie, przynajmniej w kontekście globalnych procesów reformatowania polityki obronnej w Europie.
Komentarz: Służąc brukselskiej machinie wojennej
Działania rządu w Dublinie wpisują się w niepokojący, ogólnoeuropejski trend. Jak doskonale widać na przestrzeni ostatnich lat, Unia Europejska po tym, jak doprowadziła do dewastacji własnej ekonomii, głownie poprzez nierozważne i samobójcze sankcje gospodarcze nałożone na Rosję, szuka ucieczki do przodu w narastającym militaryzmie. Zamiast dążyć ze swojej strony do deeskalacji i dyplomatycznych rozwiązań, instytucje unijne próbują stopniowo wpychać państwa członkowskie w bezpośrednią konfrontację i widmo wojny z Rosją, przeznaczając setki miliardów euro na wyścig zbrojeń i tworzenie unijnych struktur militarnych.
Oczywiście należy też odrzucić całkowitą negację tworzenia sił obronnych w strukturach UE, jednak powinno się to opierać na głębokiej współpracy z Sojuszem Północnoatlantyckim.
Przepychanie kolanem zmian w „potrójnej blokadzie” to nic innego jak demontaż bezpiecznika, który chronił Irlandczyków przed wplątaniem w cudze konflikty geostrategiczne. Minister Helen McEntee, swoim bezkompromisowym parciem do zniesienia wymogu zgody ONZ i podporządkowania irlandzkich sił zbrojnych unijnym projektom militarnym, jako kolejna już, bezapelacyjnie zasłużyła na miano ministra wojny. Zamiast stać na straży pokoju i dyplomatycznej niezależności swojego kraju, otwiera drzwi do uczynienia z irlandzkich żołnierzy mięsa armatniego w światowych grach mocarstw.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Photo by Saifee Art on Unsplash
