Młodość za kółkiem, dojrzałość w statystykach. Ponury obraz bezpieczeństwa na irlandzkich drogach

Powoływanie się na statystyki bezpieczeństwa ruchu drogowego często sprowadza się do chłodnej analizy cyfr, lecz za najnowszymi danymi kryją się zjawiska budzące głęboki niepokój. Z opublikowanego raportu Biura Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego za 2025 rok wyłania się obraz, w którym skrajności wiekowe połączone z nieodpowiedzialnością tworzą wysoce niebezpieczną mieszankę.

Najmłodsza osoba aresztowana w ubiegłym roku w Irlandii pod zarzutem prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu bądź środków odurzających miała zaledwie 14 lat. Ten nastoletni chłopiec wyznaczył dolną granicę wiekową wśród zatrzymanych mężczyzn, podczas gdy na drugim biegunie znalazł się 95-letni senior. Z kolei najmłodsza zatrzymana kobieta liczyła sobie 16 wiosen.

Wskazane skrajności stanowią jednak tylko wierzchołek góry lodowej. Wnikliwe prześledzenie profilu demograficznego ujawnia, że problem jazdy w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem narkotyków dotyczy w przeważającej mierze mężczyzn, którzy odpowiadają za 85% analizowanych próbek krwi oraz moczu. Co istotne, aż 78% spośród aresztowanych kierowców płci męskiej nie ukończyło 45. rok życia, a trzon tej grupy – stanowiący 27% ogółu – tworzą osoby w wieku od 25 do 34 lat. Jednocześnie warto odnotować, iż w 60% badanych próbek krwi i moczu w 2025 roku nie stwierdzono obecności alkoholu, co wynika z konieczności prowadzenia równoległych testów ukierunkowanych na inne substancje psychoaktywne.

Skala zagrożenia potęgowana jest przez skrajne przypadki intoksykacji oraz powracający problem recydywy. Rekordowe wykazane stężenie alkoholu we krwi wyniosło w ubiegłym roku aż 450 mg/100 ml. Wartość ta dziewięciokrotnie przekracza dopuszczalny limit dla kierowców posiadających pełne prawo jazdy, a wynoszący 50 mg/100 ml. Jak podkreśla prof. Denis Cusack, dyrektor Biura Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, system prawny, organa ścigania oraz sądownictwo wciąż nie wypracowały skutecznych mechanizmów pozwalających na neutralizację ryzyka stwarzanego przez osoby wielokrotnie łamiące przepisy.

Liczby jednoznacznie dowodzą ciągłości tego zjawiska: w 2025 roku aż 237 szoferów zostało aresztowanych dwukrotnie. Dalsze dane wskazują na 28 osób zatrzymanych trzykrotnie, 12 kierowców aresztowanych czterokrotnie oraz niechlubnego rekordzistę, który trafiał w ręce policji aż sześć razy w ciągu jednego roku.

Tragiczne konsekwencje takich zachowań odzwierciedla bilans wypadków.

Profesor Cusack powiedział, że w 2025 roku na irlandzkich drogach życie straciło 185 osób, a 1500 odniosło poważne obrażenia ciała. Przewodniczący Biura Bezpieczeństwa Medycznego Sean Quigley zwraca uwagę, że środki odurzające nieprzerwanie stanowią kluczowy czynnik determinujący powstawanie śmiertelnych zdarzeń drogowych. Obraz ten znajduje potwierdzenie w rosnącej dynamice pracy laboratoriów.

Po raz pierwszy od wielu dekad liczba próbek przesłanych przez Gardę do analizy pod kątem obecności alkoholu przekroczyła granicę 6000, osiągając pułap 6087, co stanowi 3-procentowy wzrost w stosunku do roku 2024 (5900 próbek). Z kolei liczba analiz toksykologicznych na obecność narkotyków wzrosła z 4348 do 4477. Nieznaczny spadek zanotowano jedynie w przypadku pomiarów alkoholu w wydychanym powietrzu – z 3580 do 3257 badań.

Analiza struktury substancji wykazuje niepokojące ewolucje w nawykach kierowców. Choć alkohol wciąż pozostaje najczęściej wykrywalnym związkiem – ze średnią medianą stężenia sięgającą 157 mg/100 ml we wskazanych próbkach oraz odsetkiem ponad 68% wyników przekraczających 100 mg/100 ml – to nielegalne substancje sukcesywnie rozszerzają swój zasięg. Jak zaznacza Sean Quigley, niechlubnym liderem wzrostów stała się kokaina, której obecność w próbkach wzrosła z 43% w 2019 roku do 58% w roku 2025. W tym samym okresie odsetek wykryć konopi indyjskich uległ obniżeniu z 66% do 55%, choć wraz z benzodiazepinami tworzą one nadal triadę najpopularniejszych środków odurzających.

Niebezpiecznym zjawiskiem, na które nakładają się wysokie stężenia wymienionych substancji, jest częste łączenie kilku środków naraz lub mieszanie ich z alkoholem. Zjawiska te sprzyjają podejmowaniu dodatkowego ryzyka, takiego jak rażące przekraczanie prędkości. Czasowy rozkład interwencji ukazuje ponadto, że do zatrzymań dochodzi najczęściej pod osłoną nocy. Aż 64% wszystkich próbek pobrano w przedziale czasowym między godziną 22:00 a 2:00.

O skrajnym zagrożeniu dla życia świadczy również fakt, że w 2025 roku do analiz trafiło siedem próbek krwi pobranych od kierowców całkowicie nieprzytomnych, podczas gdy rok wcześniej odnotowano cztery takie przypadki.

Utrzymujące się wskaźniki dowodzą, że mimo podejmowanych działań profilaktycznych, jazda pod wpływem środków odurzających pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań dla zdrowia i bezpieczeństwa publicznego w Irlandii.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Fot. CC Houses of the Oireachtas