Powrót do przeszłości, czyli Galway znów staje się symbolem mieszkaniowego regresu

W środowe popołudnia na Church Lane w Galway ustawiały się kolejki, które ciągnęły się aż do Shop Street. Setki ludzi czekały na wczesne wydanie kilku stron ogłoszeń z ofertami mieszkań do wynajęcia, które drukowane były w lokalnej gazecie. Kartki formatu A3 były dla wielu jedyną nadzieją na znalezienie dachu nad głową, a w kieszeniach brzęczały monety – nie na kawę, lecz na publiczny telefon, z którego należało natychmiast zadzwonić do właściciela mieszkania, zanim zrobi to ktoś inny.

To nie obraz powojennej Europy ani opowieść z lat 70., bo to Galway z lat 90. – czas, który wydawał się zamkniętym rozdziałem historii kraju. Dziś jednak coraz więcej wskazuje na to, że Irlandia wraca do tamtej rzeczywistości, a nowe przepisy dotyczące wynajmu mogą tylko przyspieszyć ten proces.

1 marca weszły w życie zasady, które pozwalają właścicielom nieruchomości ustalać czynsz od nowa przy podpisywaniu nowej umowy najmu. Oznacza to koniec obowiązywania limitu 2-procentowej rocznej podwyżki w takich przypadkach. Rząd przekonuje, że zmiany „jeszcze bardziej rozszerzą ochronę najemców” i pomogą rozwiązać kryzys mieszkaniowy. Jednak w warunkach skrajnie ograniczonej podaży wielu ekspertów i najemców obawia się odwrotnego efektu – gwałtownego wzrostu czynszów.

Galway już dziś jest papierkiem lakmusowym kryzysu. W ostatnim wydaniu Galway Advertiser pojawiły się zaledwie cztery oferty wynajmu w całym mieście. Na portalu nieruchomościowym daft.ie na początku tygodnia dostępnych było mniej niż 60 domów i mieszkań. Ceny zaczynały się od około 1600 euro miesięcznie za mieszkanie z dwiema sypialniami i sięgały nawet 4500 euro za dom na przedmieściach.

Dane krajowe pokazują, że w ubiegłym roku czynsze w Galway wzrosły o 11,4 procent. To tempo, które dla wielu mieszkańców oznacza wykluczenie z rynku. W takich warunkach nawet niewielka zmiana regulacyjna może mieć ogromne konsekwencje.

Fergal Leonard z agencji DNG Estate Agents przyznaje, że w ostatnich miesiącach część właścicieli celowo wstrzymywała wynajem, czekając na nowe przepisy. Właściciele, którzy, jak sami mówili, byli „katowani niskim czynszem”, liczą teraz na możliwość ustalenia stawek bliższych rynkowym. Niektóre nieruchomości stały puste od jesieni ubiegłego roku, w oczekiwaniu na moment, gdy będzie można je ponownie wprowadzić na rynek na nowych warunkach.

Niepewność szczególnie mocno uderza w studentów, którzy od lat zmagają się z dramatycznym niedoborem mieszkań. Seán de Búrca ze Związku Studentów Uniwersytetu w Galway ostrzega, że koszty i dostępność zakwaterowania już teraz stanowią jedną z największych barier w edukacji, a nowe zasady mogą tylko pogłębić problem. Właściciele, którzy mogą uzyskać wyższe zyski z krótkoterminowego wynajmu lub nowych umów, mają jeszcze mniej powodów, by oferować stabilne, długoterminowe najmy studentom.

Problem ma jednak znacznie głębsze korzenie. W ciągu ostatniej dekady w Irlandii wybudowano około 232 tysiące nowych mieszkań, ale liczba ludności wzrosła w tym samym czasie o około 700 tysięcy osób. Według szacunków Komisji Mieszkalnictwa deficyt wynosi dziś od 212 do 256 tysięcy domów. Nawet znaczące zwiększenie tempa budowy nie zlikwiduje tej luki w najbliższych latach.

To właśnie dlatego nowe przepisy budzą tak duże emocje. W teorii mają zachęcić właścicieli do powrotu na rynek i zwiększenia podaży. W praktyce mogą oznaczać reset cen do poziomu, na który wielu mieszkańców zwyczajnie nie będzie stać. Historia Galway pokazuje, jak szybko kraj może cofnąć się o dekady. Dawniej ludzie stali w kolejkach po gazetowe ogłoszenia i ścigali się do telefonów publicznych. Dziś technologia się zmieniła, ale istota problemu pozostała ta sama: zbyt wielu ludzi walczy o zbyt małą liczbę mieszkań.

***

Jakiś czas temu zawarłem znajomość z panami, którzy prowadzą na Facebooku stronę poświęconą historii Galway, a to właśnie u nich znaleźć można wiele ciekawostek o tym mieście. Moją uwagę przyciągnął film z gatunku budownictwo mieszkaniowe, a wypisz-wymaluj jest całkiem odpowiedni do naszej teraźniejszości.

Zapraszam do odwiedzenia i polubienia strony GALWAY MEMORIES>>>

Tu znajduje się link do filmu>>>

Bogdan Feręc

Źr. RTE

Photo by James Jones on Unsplash