Toksyczna chmura nad rynkiem e-papierosów. Chemiczna pułapka w liquidach
Rynek e-papierosów i produktów do waporyzacji w Irlandii mierzy się z precedensowym zagrożeniem, które wykracza daleko poza tradycyjne dyskusje o szkodliwości nikotyny. Z ustaleń systemu wczesnego ostrzegania Health Service Executive (HSE), realizowanego przez laboratorium Krajowego Centrum Leczenia Narkotyków w Dublinie, wynika, że do powszechnego obrotu trafiają preparaty nasycone wysokorozgodnymi kannabinoidami.
Trudno dziś mówić o pojedynczych przypadkach, ponieważ substancje te wykryto zarówno w asortymencie oficjalnych sklepów, jak i w obrocie na czarnym rynku, gdzie zasilają skład liquidów czy artykułów spożywczych. Skala problemu rysuje się wyraźnie w badaniach laboratoryjnych. Z przeanalizowanych w tym roku przez HSE 76 próbek e-papierosów i liquidów, aż w 28 stwierdzono obecność heksahydrokannabinolu (HHC) lub pokrewnych związków półsyntetycznych. W ośmiu przypadkach wykryto silne syntetyczne kannabinoidy, natomiast 10 próbek zawierało octan – związek bezpośrednio wiązany z ciężkimi, ostrymi uszkodzeniami płuc. Ponadto 12 analizowanych produktów zawierało konopie indyjskie lub ich pochodne, a 41 – kannabidiol (CBD).
Syntetyczne kannabinoidy projektuje się w celu chemicznego naśladowania efektów marihuany. Praktyka kliniczna wskazuje jednak, że ich działanie jest bez porównania agresywniejsze i nieprzewidywalne. Lekarze alarmują, że kontakt z tymi specyfikami, prowadzić może do utraty przytomności, ciężkich zatruć organizmu oraz nagłych epizodów psychotycznych.
Aspektowi zdrowia psychicznego szczególną uwagę poświęca dr Brian O’Mahony, starszy lekarz psychiatra ze szpitala St Vincent’s. Zwraca on uwagę na stopniowanie ryzyka i o ile klasyczne palenie konopi indyjskich podnosi prawdopodobieństwo wystąpienia psychozy około czterokrotnie, o tyle syntetyczne kannabinoidy zwielokrotniają to zagrożenie do poziomu krytycznego. Półsyntetyki, takie jak HHC, plasują się w tym zestawieniu pośrodku. Generują stan psychotyczny częściej niż naturalny surowiec, stanowiąc bezwzględne zagrożenie dla zdrowia psychicznego użytkowników, dodaje dr O’Mahony.
Sytuację komplikuje fakt, że reakcja legislacyjna nie nadąża za tempem syntezy nowych związków. Mimo że HHC zostało formalnie uznane za nielegalne, na jego miejsce natychmiast trafiają zmodyfikowane substancje półsyntetyczne, które wymykają się obowiązującym ustawowym definicjom. Dr O’Mahony wprost ocenia politykę rządu jako nieskuteczną, wskazując na bezczynność w kontekście ustawy o substancjach psychoaktywnych. Procedury precyzyjnej identyfikacji i badania nowych substancji są czasochłonne, co stwarza przestępcom i nieuczciwym producentom szerokie pole do działania.
Z badań przeprowadzonych przez dr. O’Mahony’ego w Cork wynika kluczowy wniosek, iż konsumenci w większości nie mają świadomości, z jak drastycznym ryzykiem się łączą te produkty. Zdecydowana większość badanych zadeklarowała, że gdyby wiedziała o silnym działaniu psychoaktywnym i potencjale destrukcyjnym HHC, nigdy nie sięgnęłaby po ten środek. Deficyt rzetelnej wiedzy oraz pozorna legalność części asortymentu wprowadzają użytkowników w błąd, ze skutkami trafiającymi wprost na oddziały toksykologiczne i psychiatryczne.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
