Ponad 2000 Ukraińców opuściło lokale opłacane przez państwo. Irlandia przyspiesza zmiany systemu
Ponad 2000 Ukraińców, którzy przybyli do Irlandii po rosyjskiej inwazji, opuściło w ciągu ostatnich dwóch miesięcy zakwaterowanie zapewniane i finansowane przez irlandzki Skarb Państwa. Dla irlandzkiego budżetu oznacza to stopniowe ograniczanie kosztów systemu, który przez kilka lat obejmował tysiące osób. Co istotne, rząd zamierza zakończyć cały program zakwaterowania państwowego dla Ukraińców do marca 2027 roku.
Najnowsze dane Departamentu Sprawiedliwości pokazują wyraźne przyspieszenie procesu opuszczania państwowych miejsc zakwaterowania przez obywateli Ukrainy. Od czerwca około 2300 osób znalazło alternatywne miejsca zamieszkania, rezygnując z zakwaterowania zapewnianego przez państwo. To jedna z najbardziej znaczących zmian w systemie wsparcia uruchomionym po rozpoczęciu rosyjskiej wojny na Ukrainie. Przez kolejne lata Irlandia zapewniała osobom uciekającym przed wojną bezpłatne miejsca pobytu, między innymi w hotelach, pensjonatach i innych domach prywatnych. Teraz ten system jest stopniowo wygaszany.
Państwo odzyskuje kolejne nieruchomości
Według informacji zawartych na liście nieruchomości, do której dotarł Sunday Independent, w październiku około 1500 Ukraińców opuścić ma kolejne obiekty zapewniane przez państwo. Departament Sprawiedliwości spodziewa się jednocześnie, że do końca października zwolnionych zostanie około 85 kolejnych nieruchomości, w których obecnie mieszkają uchodźcy z Ukrainy. Oznacza to, że hotele, pensjonaty i obiekty turystyczne będą mogły powrócić do funkcji, do których były pierwotnie przeznaczone.
Wśród nieruchomości, które mają w październiku powrócić do normalnego użytkowania, znalazły się między innymi:
- Imperial Hotel w Lisdoonvarnie w hrabstwie Clare – obecnie zakwaterowanych jest tam 198 osób;
- Hookless Holiday Village w hrabstwie Wexford – mieszka tam 197 Ukraińców;
- Tralee Holiday Lodge w hrabstwie Kerry – zakwaterowanych jest 50 osób.
Wcześniej opuszczone zostały między innymi Killarney Towers Hotel w hrabstwie Kerry oraz Pilgrim’s Rest w Waterford. Dla irlandzkiej branży hotelarskiej i turystycznej odzyskiwanie kolejnych obiektów ma istotne znaczenie. Przez długi czas część infrastruktury noclegowej była wykorzystywana do realizacji zadań związanych z zakwaterowaniem osób przybyłych z Ukrainy, co blokowało przyjmowanie turystów.
Coraz mniej osób w państwowych ośrodkach
Tempo zmian jest widoczne również w danych dotyczących zamykanych placówek. W okresie od maja do czerwca opuszczenie lub zamknięcie ośrodków dotknęło łącznie 455 mieszkańców. W pierwszych czterech miesiącach roku liczba ta wyniosła 614 osób. Najnowsze dane wskazują więc na wyraźne przyspieszenie procesu. Rząd w maju potwierdził, że zamierza zakończyć system państwowego zakwaterowania do marca 2027 roku. Zmiany obejmują również ograniczenie płatności przekazywanych gospodarstwom domowym przyjmującym obywateli Ukrainy oraz przygotowanie programu dobrowolnego powrotu.
Osoby, które przybyły do Irlandii przed marcem 2024 roku, miały prawo do bezpłatnego zakwaterowania, a w praktyce zdecydowana większość miejsc znajdowała się w hotelach i pensjonatach.
Miliony euro pozostają w budżecie
Wygaszanie systemu ma również wymiar finansowy i szacuje się, że od momentu ogłoszenia zmian państwo zaoszczędziło około 2,8 mln euro miesięcznie. To kwota, której trudno nie zauważyć w czasie, gdy irlandzki rząd musi mierzyć się z rosnącymi wydatkami publicznymi i presją na finanse państwa. Każda kolejna opuszczona nieruchomość oznacza potencjalnie dalsze ograniczenie kosztów zakwaterowania. Z punktu widzenia budżetu i podatników, jest to więc proces korzystny. Państwo stopniowo przestaje finansować pobyt osób, które znalazły inne możliwości mieszkaniowe, a kolejne obiekty wracają na rynek.
System, który miał być rozwiązaniem tymczasowym i nadzwyczajnym
Państwowy system zakwaterowania powstał w odpowiedzi na sytuację nadzwyczajną wywołaną rosyjską inwazją na Ukrainę. Irlandia, podobnie jak wiele innych państw europejskich, musiała w krótkim czasie stworzyć ogromną bazę miejsc dla osób uciekających przed wojną. Z czasem to tymczasowe rozwiązanie zaczęło jednak funkcjonować przez kolejne lata. Decyzja o jego stopniowym wygaszaniu oznacza powrót do założenia, że zakwaterowanie finansowane przez państwo, powinno być rozwiązaniem przejściowym, a nie permanentnym modelem mieszkaniowym.
To szczególnie istotne w Irlandii, bo kraj sam znajduje się pod ogromną presją mieszkaniową. Hotele i inne obiekty wykorzystywane do zakwaterowania uchodźców są jednocześnie częścią infrastruktury potrzebnej gospodarce turystycznej. Ich stopniowe uwalnianie może zatem mieć znaczenie nie tylko dla finansów publicznych, lecz również dla rynku noclegowego.
Rząd chce zakończyć program do marca 2027 roku
Obecny harmonogram zakłada, że zakwaterowanie dla uchodźców z Ukrainy zakończone zostanie do marca przyszłego roku. Do tego czasu kolejne grupy mieszkańców będą opuszczać zajmowane obecnie obiekty, znajdując alternatywne miejsca pobytu. Wyniki pierwszych miesięcy wskazują, że proces już nabiera tempa.
Dla irlandzkiego podatnika oznacza to przede wszystkim stopniowe zmniejszanie rachunku za system, który przez kilka lat pochłaniał znaczne środki publiczne. Dla właścicieli hoteli i pensjonatów oznacza odzyskiwanie nieruchomości, a dla państwa – powrót do bardziej ograniczonego modelu pomocy.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
