Podpis, który zmieni rynek najmu. Irlandia wchodzi w nową erę sporów o czynsze
Prezydent Catherine Connolly podpisała ustawę o najmie lokali mieszkalnych, otwierając drogę do jednej z najbardziej znaczących i kontrowersyjnych reform rynku najmu w Irlandii w ostatnich latach. Rząd zapowiedział, że nowe przepisy wejdą w życie już w niedzielę 1 marca, co oznacza, że zmiany zaczną obowiązywać niemal natychmiast. Decyzja ta kończy długi i burzliwy proces legislacyjny, który od początku dzielił scenę polityczną i wywoływał ostre spory o przyszłość najemców i właścicieli mieszkań.
Projekt ustawy przeszedł ostatni etap w Dáil niewielką większością, czyli 79 głosów za i 70 przeciw, a stało się to po intensywnej debacie. W zeszłym tygodniu projekt ustawy został również zatwierdzony przez Seanad. Opozycja sprzeciwiała się przepisom na każdym etapie procesu legislacyjnego, zgłaszając łącznie 96 poprawek i było to 69 w Dáil oraz 27 w Seanad. Rząd odrzucił jednak wszystkie proponowane zmiany, utrzymując ustawę w jej pierwotnym kształcie.
Minister mieszkalnictwa James Browne przyjął podpisanie ustawy przez prezydent Connolly z wyraźnym zadowoleniem, podkreślając, że jej celem jest zapewnienie najemcom większej stabilności oraz zwiększenie liczby dostępnych mieszkań na wynajem. Według rządu kluczowe znaczenie ma stworzenie warunków, które jednocześnie wzmocnią prawa najemców i zachęcą właścicieli do pozostania na rynku oraz przyciągną nowych inwestorów.
Przeciwnicy tego rozwiązania argumentują jednak, że bez zwiększenia podaży mieszkań żadna długoterminowa poprawa sytuacji najemców nie będzie możliwa.
Opozycja widzi jednak w tej ustawie głębsze zagrożenia, a nie rozwiązanie problemu i poseł socjaldemokratów Rory Hearne wezwał rząd do wstrzymania wdrażania przepisów, wskazując na najnowszy raport Daft.ie, który wykazał wzrost czynszów rynkowych o 4,4% w 2025 roku. Jego zdaniem wprowadzanie regulacji, które mogą umożliwić dalsze podwyżki, w sytuacji już rosnących kosztów najmu, jest dowodem na brak zrozumienia realiów, z jakimi mierzą się najemcy.
Jeszcze ostrzejszą ocenę przedstawił rzecznik Partii Pracy ds. mieszkalnictwa Conor Sheehan. Ostrzegł, że konsekwencje podpisania ustawy będą „poważne”, a najemcy zapłacą za decyzje rządu. Według niego proponowany przez ministra Browne’a mechanizm tzw. resetu rynku może doprowadzić do wzrostu czynszów o co najmniej 10%. Opozycja twierdzi, że zamiast stabilizacji rynek może doświadczyć kolejnej fali podwyżek, szczególnie w krótkim okresie.
Podpis prezydentki Connolly nie kończy więc sporu, a jest przeciwnie, przenosi go z parlamentu na realny rynek. Zwolennicy reformy widzą w niej fundament pod zwiększenie podaży mieszkań i stabilizację systemu w dłuższej perspektywie. Krytycy ostrzegają przed natychmiastowymi skutkami w postaci wyższych czynszów i dalszego pogorszenia sytuacji najemców.
*
Najbliższe miesiące pokażą, która z tych wizji okaże się bliższa rzeczywistości. Ustawa została już podpisana. Teraz zacznie pisać własną historię, głównie w portfelach najemców, w decyzjach właścicieli o sprzedaży domów i w statystykach rynku, który od lat pozostaje jednym z najbardziej napiętych obszarów irlandzkiej gospodarki.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
