Majowy rekord temperatury pobity po blisko trzech dekadach

Irlandia mierzy się z bezprecedensową falą upałów. Po raz pierwszy w historii oficjalnych pomiarów meteorologicznych w maju, termometry w kraju wskazały wartość przekraczającą granicę 30°C. Służby medyczne i synoptycy ostrzegają przed poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi oraz ekologicznymi, podkreślając, że tak ekstremalne zjawiska to jakoby bezpośredni skutek globalnych zmian klimatycznych.

Dotychczasowy majowy rekord ciepła w Irlandii należał do stacji w Ardfert w hrabstwie Kerry, gdzie 31 maja 1997 roku odnotowano 28,4°C. Początek obecnego tygodnia przyniósł jednak drastyczne zmiany. Już w poniedziałek automatyczne stacje w Killarney oraz Clonmel wyrównały i pobiły ten wynik, wskazując 28,8°C. Prawdziwe apogeum nadeszło we wtorek i na lotnisku Shannon w hrabstwie Clare zanotowano historyczne 30,5°C. Chwilę wcześniej barierę trzech kresek osiągnęła stacja w Gurteen (hrabstwo Tipperary) z wynikiem 30°C, a w Oak Park w hrabstwie Carlow termometry pokazały 29,7°C.

Wyjątkowo wysokie temperatury dotknęły również sąsiednią Wielką Brytanię, gdzie w poniedziałek w Londynie odnotowano najgorętszy majowy dzień w historii pomiarów, bo aż 34,8°C. Fala gorąca została napędzona masami powietrza napływającymi znad Morza Śródziemnego i Afryki Północnej.

Krajowy instytut meteorologiczny Met Éireann wydał żółte ostrzeżenie przed wysokimi temperaturami, które obowiązuje od wtorkowego południa do godziny 18:00 w środę. Alertem objęto osiem hrabstw: Clare, Kerry, Limerick, Tipperary, Galway, Kilkenny, Laois oraz Offaly. Prognozy zakładają, że w ciągu dnia temperatury w najcieplejszych regionach (głównie Munster i południowe Leinster) nadal będą oscylować wokół 27°C do 30°C. Poważnym problemem stają się także noce i tropikalne warunki (miejscami nawet do 17°C) mogą znacząco utrudniać sen i uniemożliwiać regenerację organizmu.

Met Éireann ostrzega przed wieloma negatywnymi skutkami tak gwałtownego uderzenia gorąca:

• Stres cieplny – bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.
• Ryzyko pożarów lasów – wysuszone ściółki sprzyjają szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia.
• Bezpieczeństwo nad wodą – masowy napływ mieszkańców na plaże i jeziora drastycznie zwiększa ryzyko utonięć.
• Zagrożenie UV – Irlandzkie Towarzystwo Walki z Rakiem (Irish Cancer Society) przypomina o konieczności ochrony skóry. Pielęgniarka Michelle Lonergan podkreśla, że promienie UV uszkadzają skórę również w pochmurne dni, kumulując się w czasie i drastycznie zwiększając ryzyko czerniaka.

Eksperci nie mają wątpliwości, że obecna „anomalia” nie jest dziełem przypadku. Prof. Andrew Parnell, specjalista ds. nauki o danych dotyczących klimatu i pogody z University College Dublin (UCD) współpracujący z Met Éireann, bije na alarm: „Tego typu ekstremalne zjawiska pogodowe stają się coraz bardziej prawdopodobne z powodu zmiany klimatu. Ostatnio widzieliśmy artykuły, w których szacowano dziesiątki tysięcy dodatkowych zgonów związanych z ekstremalnymi upałami. Powodują one wszelkiego rodzaju problemy związane z udarem mózgu i innymi problemami zdrowotnymi wśród ogółu społeczeństwa. (…) To poważne wydarzenia i ich większa liczba nie jest dla nas dobra. To nie jest to, czego powinniśmy doświadczać w kontekście naszego klimatu. Nie do tego zostaliśmy stworzeni. I to mnie naprawdę martwi”.

Profesor Parnell wezwał jednocześnie do natychmiastowego podjęcia działań na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych i rygorystycznego wdrażania założeń Porozumienia Paryskiego.

Donal Egan oraz Holly O’Neill z Met Éireann wskazują, że upalna aura utrzyma się jeszcze przez krótki czas. Środa będzie kolejnym słonecznym dniem z temperaturami maksymalnymi od 22°C do 30°C (najcieplej na zachodzie i środkowym zachodzie kraju). Zmiana aury rozpocznie się w czwartek. Niebo zaciągnie się chmurami, a na zachodzie pojawi się deszcz i mżawka. Temperatura spadnie do przedziału 18–24°C. Piątek przyniesie chwilowy powrót słońca i temperatury rzędu 17–21°C.

Prawdziwy przełom nastąpi podczas długiego weekendu czerwcowego. Stabilny dotąd wyż zostanie wyparty przez front atlantycki. Przyniesie on załamanie pogody, spore zachmurzenie oraz przelotne opady deszczu. W kolejny poniedziałek temperatura spadnie do typowych dla tego regionu kilkunastu stopni Celsjusza, kładąc kres rekordowej, ale i niebezpiecznej fali majowych upałów.

*

I skończy się ocieplenie klimatu.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by Lenny Thieuleux on Unsplash