Kruchy triumf. Rząd utrzymuje władzę i przyjmuje pakiet paliwowy

Wtorek w Dáil przejdzie do historii nie jako zwykłe posiedzenie parlamentu, ale jako dramatyczne starcie o przetrwanie irlandzkiej koalicji. Choć rząd zdołał obronić swoją pozycję, wygrywając głosowanie nad wotum nieufności stosunkiem 92 do 78 głosów, cena tego zwycięstwa okazała się niezwykle wysoka. Wynik ten, dający przewagę czternastu głosów, z jednej strony cementuje stabilność administracji, z drugiej zaś obnaża głębokie pęknięcia w jej fundamentach, których symbolem stała się sensacyjna dymisja Michaela Healy-Rae.

Najbardziej wstrząsający moment debaty nastąpił punktualnie o godzinie 16:00. Michael Healy-Rae, dotychczasowy wiceminister rolnictwa i postać o ogromnych wpływach w regionach wiejskich, ogłosił, że nie może dłużej wspierać lidera kraju. Argumentując swoją decyzję głosem „zwykłych ludzi” i obrazem rolników płaczących nad cenami paliw, rzucił legitymacją ministerialną, stając ramię w ramię ze swoim bratem Dannym. To cios bezprecedensowy i pierwsza tak poważna wyrwa w rządowej konstrukcji od jej powstania przed piętnastoma miesiącami. Mimo tego personalnego wstrząsu, koalicja zdołała przeforsować drugi pakiet ulg paliwowych, który taoiseach określił mianem najbardziej szczodrego zestawu środków wsparcia w całej Europie.

Nowe regulacje przynoszą realną ulgę na stacjach benzynowych. Dzięki dodatkowym cięciom, łączna obniżka cen oleju napędowego wyniosła 32 centy, a benzyny 27 centów. Rząd nie zapomniał również o sektorach strategicznych, wprowadzając dedykowane programy dla transportu i rolnictwa oraz obniżając cenę zielonego oleju napędowego. Co istotne, w ostatniej chwili wstrzymano planowaną na maj podwyżkę podatku węglowego, co uchroniło budżet państwa przed dodatkowym obciążeniem rzędu 22 milionów euro. Te doraźne mechanizmy mają obowiązywać do lipca, kiedy to pałeczkę przejmie obniżona stawka VAT dla sektora hotelarskiego, mająca na celu stymulowanie turystyki w sezonie letnim.

Debata w Izbie nie ograniczała się jednak wyłącznie do suchych liczb. Była to arena ostrej wymiany zdań na temat bezpieczeństwa państwa i granic prawa do protestu. Minister sprawiedliwości Jim O’Callaghan twardo bronił działań policji podczas niedawnych blokad, podkreślając, że wolność manifestacji musi mieścić się w granicach porządku publicznego. Nie uniknął przy tym kąśliwych uwag ze strony opozycji. Gdy Pearse Doherty z Sinn Féin przypomniał mu o groźbach użycia armii, O’Callaghan błyskawicznie ripostował nawiązaniem do historycznych powiązań partii Doherty’ego z „inną armią”. Atmosferę na moment rozładował jedynie śmiech, gdy Ivana Bacik złośliwie porównała retorykę rządu do metod Viktora Orbana, komentując zapowiedzi analizy relacji medialnych z protestów.

Premier Martin w swoim wystąpieniu odrzucił oskarżenia Sinn Féin o „spekulowanie” na kryzysie, podkreślając, że państwo wydaje na pomoc znacznie więcej, niż zyskuje z tytułu wyższych wpływów podatkowych. Zwrócił uwagę, że blokady portów i składów paliw zagrażały całemu łańcuchowi dostaw, a zagraniczni dostawcy realnie rozważali przekierowanie transportów ropy przeznaczonej dla Irlandii w inne regiony świata. W podobnym tonie wypowiedział się Simon Harris, nazywając wniosek o wotum nieufności „wybrykiem” opozycji i podkreślając, że tylko mądre zarządzanie finansami pozwoliło na tak szeroko zakrojone wsparcie.

Choć Mary Lou McDonald grzmiała z ław opozycji, że czas tego rządu dobiegł końca, liczby w Dáil mówią co innego. Koalicja przetrwała, pakiet pomocowy wszedł w życie, a rolnicy i przewoźnicy zyskali chwilę oddechu. Jednak odejście Michaela Healy-Rae pozostaje bolesną raną, która przypomina, że walka z inflacją i kryzysem paliwowym to nie tylko starcie ekonomiczne, ale przede wszystkim polityczna bitwa o zaufanie społeczeństwa, która po dzisiejszym dniu stała się jeszcze trudniejsza.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Fot. CC BY-SA 3.0 AnCatDubh