Koalicja chętnych w Paryżu. Minister nie premier

W Paryżu odbędzie się dziś kolejne spotkanie tzw. Koalicji Chętnych – formatu dyplomatycznego zainicjowanego wiosną przez Francję i Wielką Brytanię, którego celem jest wypracowanie warunków zakończenia wojny na Ukrainie oraz skoordynowanie dalszego wsparcia dla Kijowa. Gospodarzem rozmów będzie prezydent Francji Emmanuel Macron, a wśród uczestników znajdzie się prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oraz liczni przywódcy państw i ministrowie spraw zagranicznych.

Irlandię reprezentować będzie minister spraw zagranicznych i handlu Helen McEntee. Jak podkreśliła przed wylotem do Paryża, spotkanie odbywa się w momencie wyraźnego przyspieszenia inicjatyw dyplomatycznych i stanowi okazję do podsumowania dotychczasowych działań oraz omówienia sposobów wspierania Ukrainy – zarówno w perspektywie krótkoterminowej, jak i po ewentualnym zawarciu porozumienia politycznego. McEntee zaznaczyła również konieczność zwiększenia presji na Rosję, aby zakończyła wojnę, podkreślając jednocześnie, że członkostwo Ukrainy w Unii Europejskiej pozostaje kluczową gwarancją bezpieczeństwa. Irlandia, jak dodała, konsekwentnie wspiera postępy Kijowa na drodze do UE.

Spotkanie ma także istotny wymiar transatlantycki. W rozmowach wezmą udział specjalny wysłannik prezydenta USA Donalda Trumpa Steve Witkoff oraz Jared Kushner, zięć amerykańskiego prezydenta. Doradca Emmanuela Macrona ocenił, że dzisiejsze rozmowy są ukoronowaniem wysiłków podjętych po powrocie Trumpa do Białego Domu, których celem było zapobieżenie „porzuceniu Ukrainy przez Stany Zjednoczone”. Jak stwierdził, Europa zdołała przeprowadzić skuteczną reorganizację relacji między Ukrainą, UE i USA.

Zgodnie z informacjami francuskiej prezydencji, jednym z tematów rozmów będzie także potencjalne rozmieszczenie sił międzynarodowych w celu „uspokojenia Ukrainy” w ramach przyszłego porozumienia politycznego. Decyzje w tej sprawie nie zapadły i, jak podkreślono, są nadal finalizowane. W miniony weekend grunt pod dzisiejsze rozmowy przygotowywali doradcy ds. bezpieczeństwa z 15 państw, w tym z Wielkiej Brytanii, Francji i Niemiec, a także przedstawiciele NATO i Unii Europejskiej. Steve Witkoff uczestniczył w tych konsultacjach zdalnie.

Strona ukraińska sygnalizuje, że porozumienie pokojowe jest gotowe w około 90 procentach. Kluczową przeszkodą pozostaje jednak kwestia terytorium. Rosja, okupująca około 20 procent obszaru Ukrainy, domaga się pełnej kontroli nad wschodnim Donbasem. Kijów stanowczo odrzuca takie rozwiązanie, ostrzegając, że ustępstwa terytorialne jedynie ośmielą Moskwę i zwiększą ryzyko kolejnej agresji. Ukraińskie władze deklarują, że nie podpiszą porozumienia, które nie będzie realnie odstraszać Rosji od ponownej inwazji.

*

Skład delegacji w Paryżu mówi wiele o hierarchii politycznych priorytetów poszczególnych państw. Irlandia zdecydowała się wysłać minister spraw zagranicznych, co samo w sobie nie jest niczym nadzwyczajnym, ale warto zauważyć, kto się nie pojawi. Ani premier, dla którego kluczowa pozostaje obecnie ekonomiczna przyszłość kraju i kontynuuje wizytę w Chinach, ani wicepremier nie uznali tego spotkania za wymagające osobistej obecności. To sygnał ostrożnego dystansu i tradycyjnego irlandzkiego pragmatyzmu. Polska obrała inną drogę, więc w Paryżu obecny będzie premier Donald Tusk, co jasno pokazuje, że Warszawa traktuje rozmowy o przyszłym kształcie bezpieczeństwa Europy i Ukrainy jako sprawę najwyższej wagi politycznej, wymagającą zaangażowania na najwyższym szczeblu. W dyplomacji podobnie, jak w polityce, nie tylko treść rozmów ma znaczenie, lecz także to, kto siedzi przy stole, choć karty i tak rozdaje Waszyngton.

Bogdan Feręc

Źr. RTE/AFP

Fot. Dzięki uprzejmości stacji RTE