Facebook kończy z dodatkowymi profilami. Meta porządkuje cyfrowe tożsamości, a użytkownicy stracą część swojego internetowego życia

Facebook przygotowuje zmianę, która może dotknąć użytkowników przyzwyczajonych do prowadzenia kilku równoległych tożsamości w jednym serwisie społecznościowym. Meta zdecydowała o wycofaniu funkcji pozwalającej tworzyć dodatkowe profile osobiste przypisane do jednego konta. Dla jednych będzie to jedynie kosmetyczna zmiana w sposobie korzystania z platformy, dla innych oznacza konieczność pożegnania się z miejscami, w których przez lata budowali osobne społeczności, utrzymywali kontakty i wyrażali opinie, które niekoniecznie chcieli pokazywać wszystkim znajomym.

Nie chodzi przy tym o likwidację wszystkich dodatkowych kont na Facebooku ani o automatyczne usuwanie każdego profilu prowadzonego przez użytkownika, bo takie informacje krążą już wśród użytkowników tego medium. Zapowiadana zmiana dotyczy konkretnej funkcjonalności – dodatkowych profili osobistych tworzonych w ramach jednego głównego konta. To istotne rozróżnienie, ponieważ w internetowych dyskusjach te dwa rozwiązania bywają ze sobą mylone.

Według informacji opublikowanych przez wietnamski dziennik Thanh Nien, Meta poinformowała 12 listopada o zakończeniu oferowania funkcji dodatkowych profili. Użytkownicy, którzy z niej korzystają, mają otrzymać stosowne powiadomienia za pośrednictwem poczty elektronicznej lub bezpośrednio w aplikacji Facebooka. Zgodnie z przedstawionym harmonogramem dodatkowe profile oraz powiązane z nimi dane, mają być trwale usunięte po 14 grudnia 2026 roku. Jeżeli ten termin zostanie utrzymany, użytkownicy mają stosunkowo niewiele czasu na uporządkowanie swoich cyfrowych zasobów. Warto więc już teraz sprawdzić, czy posiadane profile zawierają zdjęcia, nagrania, publikacje lub informacje, które powinny zostać zachowane.

Jedno konto to za mało? Facebook pozwalał prowadzić kilka żyć jednocześnie

Funkcja dodatkowych profili pojawiła się na Facebooku ponad trzy lata temu. Jej założenie było stosunkowo proste i użytkownik mógł posiadać jedno główne konto, a w jego ramach tworzyć kolejne profile, przeznaczone do różnych obszarów aktywności. Każdy z nich mógł mieć własną nazwę, zdjęcie profilowe, listę znajomych, obserwowane strony i odrębny sposób komunikowania się ze światem. W praktyce rozwiązanie szybko znalazło zastosowanie wśród osób, które nie chciały mieszać życia zawodowego z prywatnym, rodzinnych kontaktów z zainteresowaniami albo codziennej aktywności ze swobodnym uczestnictwem w internetowych dyskusjach.

Można było mieć profil przeznaczony dla rodziny, drugi dla znajomych, trzeci do obserwowania ulubionych artystów, a jeszcze inny do uczestniczenia w grupach tematycznych. Nie trzeba było zakładać kolejnego konta od podstaw ani za każdym razem przechodzić przez proces logowania.

Dla części młodych użytkowników stało się to wręcz sposobem organizowania własnej obecności w internecie. Przykładem jest 23-letni Hoang Hong Phuc z Ho Chi Minh City, którego historię opisał Thanh Nien. Mężczyzna przyznał, że każdego dnia zastanawia się, którą swoją internetową osobowość powinien zaprezentować. Kiedy potrzebuje zachować profesjonalny wizerunek, korzysta z profilu przeznaczonego do kontaktów zawodowych. Kiedy chce rozmawiać ze znajomymi, przełącza się na inny. Jeszcze kolejny służy mu do swobodnego komentowania publikacji. Co ciekawe, Phuc posiada około pięciu dodatkowych kont na Facebooku, nie licząc kolejnych profili utworzonych w ramach tych kont.

Powód jest dość charakterystyczny dla współczesnych mediów społecznościowych. Mężczyzna nie chce, aby jego każda wypowiedź była oceniana przez szefa, współpracowników czy znajomych. Woli mieć przestrzeń, w której może komentować wydarzenia bez obawy, że następnego dnia ktoś przypomni mu o napisanym zdaniu.

Podobne doświadczenia mają inni użytkownicy. 29-letni Nguyen Minh Thang prowadzi trzy dodatkowe profile, które pozwalają mu swobodniej uczestniczyć w dyskusjach. Z kolei 26-letnia Mai Thi Dan Thu wykorzystuje osobne profile do obserwowania ulubionych artystów i utrzymywania kontaktów z różnymi grupami znajomych. Dla niej każdy z tych profili jest związany z określonym etapem życia, zainteresowaniami i relacjami. Nie traktuje ich wyłącznie, jako technicznego dodatku do głównego konta – są częścią jej internetowej historii.

Dlatego informacja o planowanym wycofaniu funkcji, wywołała u części użytkowników autentyczny żal.

Internetowa anonimowość, czyli wygoda i pułapka

Powody, dla których ludzie tworzą dodatkowe profile, są znacznie bardziej interesujące niż sama decyzja Mety. Pokazują bowiem, jak bardzo zmienił się sposób korzystania z mediów społecznościowych i, jak silna stała się potrzeba kontrolowania własnego wizerunku. Dawniej Facebook miał przede wszystkim łączyć ludzi. Użytkownik zakładał konto, dodawał znajomych, publikował zdjęcia i utrzymywał kontakty. Z czasem platforma stała się jednak czymś znacznie większym. Przekształciła się w przestrzeń, w której spotykają się rodzina, pracodawcy, współpracownicy, dawni znajomi, klienci, przypadkowi obserwatorzy i ludzie, których nigdy nie widzieliśmy na oczy.

Wszystkie te grupy mogą jednocześnie obserwować tę samą osobę.

Powstaje więc problem, który można określić mianem konfliktu internetowych ról. Człowiek chce być sobą, ale jednocześnie wie, że każda publikacja może zostać odczytana w różny sposób przez różne środowiska. Żart zrozumiały dla przyjaciół może zostać uznany za niestosowny przez przełożonego. Komentarz polityczny może wywołać konflikt rodzinny. Zainteresowania, które dla jednej grupy są zupełnie naturalne, dla innej mogą być powodem do krytyki. W rezultacie główny profil zaczyna przypominać scenę publiczną, na której użytkownik musi nieustannie pilnować swojego zachowania.

Mistrz Thach Tran Bach Long – wykładowca związany z Instytutem Stosowanych Nauk Psychologicznych i Edukacyjnych w Ho Chi Minh City zwraca uwagę, że tworzenie dodatkowych profili wynika między innymi z potrzeby poznawania różnych aspektów własnej osobowości i wyrażania ich bez ciągłego oglądania się na otoczenie. Dodatkowe konto daje więc poczucie prywatnej przestrzeni. Można tam rozmawiać o zainteresowaniach, dzielić się emocjami i nawiązywać kontakty z ludźmi o podobnych poglądach. Nie trzeba za każdym razem zastanawiać się, czy publikację zobaczy rodzina, nauczyciel, pracodawca albo ktoś, przed kim użytkownik chce zachować określony wizerunek.

Nie jest to jednak rozwiązanie pozbawione wad.

Ekspert określa korzystanie z wielu tożsamości mianem miecza obosiecznego. Z jednej strony dodatkowe profile mogą pomagać w zachowaniu prywatności i ograniczaniu presji społecznej. Z drugiej mogą prowadzić do nadmiernego rozdzielania własnej osobowości na kilka internetowych ról. Szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, w której poczucie anonimowości zachęca do agresywnych komentarzy, obrażania innych czy zachowań, na które użytkownik prawdopodobnie nie pozwoliłby sobie podczas bezpośredniej rozmowy.

Warto pamiętać, że internet nie znosi odpowiedzialności za słowo. Zmiana zdjęcia profilowego i nazwy użytkownika nie oznacza, że człowiek przestaje odpowiadać za własne zachowanie.

Meta nie gwarantuje anonimowości

Jest jeszcze jeden aspekt całej sprawy, który może być dla użytkowników szczególnie istotny. Posiadanie kilku profili nie oznacza automatycznie, że człowiek staje się anonimowy. Doktor Le Duy Tan – wykładowca Wydziału Technologii Informacyjnych Międzynarodowego Uniwersytetu Wietnamskiego w Ho Chi Minh City zwraca jednak uwagę, że różne profile mogą być powiązane ze sobą za pomocą danych technicznych. Znaczenie mają między innymi adresy poczty elektronicznej, numery telefonów, urządzenia wykorzystywane do logowania i inne informacje identyfikacyjne.

Oznacza to, że kilka profili nie musi wcale stanowić skutecznej bariery chroniącej tożsamość użytkownika.

W praktyce jest to raczej sposób rozdzielania aktywności, niż rzeczywiste ukrywanie się przed platformą lub innymi podmiotami dysponującymi odpowiednimi narzędziami analitycznymi.

Nie należy również zapominać o bezpieczeństwie. Im więcej profili i danych logowania, tym większe ryzyko pomyłek, utraty dostępu lub wykorzystania słabych zabezpieczeń. Powtarzanie tych samych haseł w różnych miejscach, korzystanie z podejrzanych odnośników, czy nieostrożne przekazywanie kodów weryfikacyjnych może zakończyć się przejęciem konta. W tym kontekście ograniczenie liczby profili może mieć również pozytywny wymiar. Mniej rozproszonych danych oznacza potencjalnie łatwiejsze zarządzanie bezpieczeństwem, choć samo w sobie nie gwarantuje ochrony przed cyberprzestępcami.

Co powinni zrobić użytkownicy przed 14 grudnia?

Dla osób korzystających z dodatkowych profili najważniejsze jest teraz sprawdzenie, jakie dane są z nimi związane. Jeżeli zapowiadany termin usunięcia zostanie utrzymany, nie należy odkładać tego na ostatnią chwilę.

Przede wszystkim warto:

• Pobrać kopię danych – zdjęć, filmów, publikacji i innych materiałów, które mogą być istotne.
• Sprawdzić listy znajomych i obserwowane strony – część kontaktów może być trudna do odtworzenia po usunięciu profilu.
• Zabezpieczyć grupy – jeżeli dodatkowy profil pełni funkcję administratora lub moderatora, należy odpowiednio wcześniej przenieść uprawnienia na inne konto.
• Zweryfikować ustawienia bezpieczeństwa – włączyć uwierzytelnianie wieloskładnikowe i korzystać z unikalnych haseł.
• Uważać na fałszywe powiadomienia – wiadomości informujące o rzekomej blokadzie konta lub konieczności natychmiastowego potwierdzenia danych mogą być próbą wyłudzenia dostępu.

Szczególnie ważny jest ostatni punkt. Zapowiedź zmian na dużej platformie społecznościowej, to doskonała okazja dla oszustów. Można się spodziewać wiadomości podszywających się pod oficjalną komunikację Mety, zawierających odnośniki do fałszywych stron logowania. Dlatego wszelkie informacje o statusie profili należy sprawdzać bezpośrednio w aplikacji Facebooka lub w oficjalnym centrum pomocy Meta, a nie za pośrednictwem przypadkowych wiadomości.

Czy to początek większego porządkowania Facebooka?

Decyzja o wycofaniu dodatkowych profili może być postrzegana, jako kolejny etap porządkowania funkcjonalności Facebooka. Nie oznacza jednak automatycznie, że Meta zamierza zlikwidować wszystkie sposoby rozdzielania aktywności użytkowników. Platforma nadal oferuje narzędzia pozwalające kontrolować widoczność publikacji, ograniczać dostęp do określonych treści, zarządzać listami znajomych i korzystać z różnych ustawień prywatności. Użytkownik może więc nadal oddzielać życie zawodowe od prywatnego, choć będzie musiał robić to w inny sposób.

Warto przy tym rozróżnić trzy kwestie: główne konto osobiste, dodatkowe profile osobiste oraz strony na Facebooku. Zapowiadane wycofanie funkcji dotyczy drugiej kategorii. Nie jest to równoznaczne z zapowiedzią likwidacji stron firmowych, publicznych fanpage’y czy wszystkich kont prowadzonych przez jedną osobę. To ważne również dla administratorów społeczności, którzy mogą być przekonani, że wraz z dodatkowymi profilami znikną prowadzone przez nich grupy lub strony. Właściwe przeniesienie uprawnień powinno pozwolić uniknąć takich problemów, ale trzeba zadbać o to odpowiednio wcześniej.

Koniec internetowego rozszczepienia?

Cała sprawa ma również wymiar społeczny. Media społecznościowe przez lata zachęcały użytkowników do pokazywania siebie, budowania sieci kontaktów i dzielenia się własnym życiem. Jednocześnie stworzyły środowisko, w którym człowiek coraz częściej musi zastanawiać się, którą część swojej osobowości powinien zaprezentować konkretnej grupie odbiorców. Dodatkowe profile były próbą rozwiązania tego problemu. Pozwalały stworzyć kilka mniejszych przestrzeni zamiast jednej wielkiej, w której spotykają się wszyscy. Dla jednych była to wygoda, dla innych sposób na uniknięcie niepotrzebnych konfliktów, a jeszcze dla innych możliwość prowadzenia aktywności, której nie chcieli ujawniać przed rodziną czy współpracownikami.

Trzeba jednak postawić pytanie, czy człowiek rzeczywiście potrzebuje kilku internetowych osobowości, aby swobodnie funkcjonować w świecie cyfrowym. A może problemem nie jest liczba profili, lecz fakt, że media społecznościowe zamieniły zwykłą komunikację w nieustanny spektakl oceniania? W pewnym sensie Facebook sam stworzył warunki, w których użytkownicy zaczęli dzielić swoje życie na osobne cyfrowe pomieszczenia. Teraz Meta wycofuje jedno z narzędzi, które miało im w tym pomagać.

Nie oznacza to, że ludzie przestaną prowadzić kilka kont, korzystać z różnych platform czy tworzyć osobne przestrzenie do komunikacji. Oznacza natomiast, że zniknie konkretna możliwość organizowania wielu profili w ramach jednego konta. I być może właśnie to jest najciekawsze w całej historii. Jeszcze kilkanaście lat temu Facebook miał być miejscem, w którym odnajdujemy znajomych i pokazujemy światu, kim jesteśmy. Dzisiaj część użytkowników potrzebuje kilku wersji siebie, żeby móc czuć się w nim swobodnie.

Meta postanowiła zamknąć jedne z drzwi prowadzących do tych równoległych światów. Nie wiadomo jeszcze, czy użytkownicy uznają to za niepotrzebne ograniczenie, czy po prostu przeniosą swoje internetowe życie w inne miejsca. Jedno jest natomiast pewne – cyfrowa tożsamość stała się znacznie bardziej skomplikowana, niż sugerowałoby zwykłe zdjęcie profilowe i imię widoczne na ekranie.

Bogdan Feręc

Źr. Báo Thanh niên

Photo by Solen Feyissa on Unsplash