Elektryczna obietnica bez prądu. Dlaczego Irlandia nie kupuje wizji na baterie?
Irlandzkie marzenie o masowej elektryfikacji transportu zaczyna przypominać krajobraz po odpływie, więc dużo deklaracji, a mało wody. Na początku 2026 roku coraz trudniej udawać, że wszystko idzie zgodnie z planem. Dane SEAI są bezlitosne i w 2025 roku samochody w pełni elektryczne stanowiły zaledwie 9,8 proc. nowych rejestracji, podczas gdy rok wcześniej było to 15 proc. Spadek mimo dopłat sięgających 3500 euro to sygnał alarmowy, a nie statystyczna ciekawostka.
Rynek wysyła jasny komunikat, że konsumenci głosują portfelami i nie wierzą już w narrację o „nieuniknionej transformacji”. Zamiast aut elektrycznych coraz chętniej wybierają hybrydy. To kompromis – mniej ideologii, więcej praktyczności. Kupujący buntują się przeciwko wysokim cenom katalogowym, realnym ograniczeniom zasięgu i wreszcie przeciwko prostej prawdzie, o której zbyt długo nie chciano mówić głośno, że ładowanie w domu nie jest opcją dla milionów ludzi mieszkających w blokach czy domach szeregowych.
Infrastruktura to z kolei najsłabsze ogniwo całej układanki i ESB eCars pod koniec 2025 roku notowało jedynie 62-procentową dostępność sieci ładowania. W praktyce oznacza to loterię, w której zbyt często przegrywają kierowcy z terenów wiejskich, znajdujący uszkodzone lub permanentnie zajęte punkty. W Dublinie średni czas oczekiwania na wolną ładowarkę w godzinach szczytu sięgał 45 minut. To nie jest nowoczesność, to kolejka rodem z lat 80., tylko zamiast mięsa czeka się na kilowaty.
Do tego dochodzą rachunki. Energia elektryczna podrożała o kolejne 12 proc. w czwartym kwartale 2025 roku, więc mit „taniego ładowania w domu” rozsypał się szybciej niż broszury promocyjne. Dla większości gospodarstw domowych samochód elektryczny przestał być ekonomiczną alternatywą, a stał się luksusem z ukrytymi kosztami.
W tym kontekście rządowy cel na 2030 rok, czyli 936 tysięcy pojazdów elektrycznych, brzmi jak ponury żart. Obecny park samochodowy to około 85 tysięcy aut i oznacza głęboką różnicę między planem a rzeczywistością, co jest przepaścią, której nie zasypie ani kolejna kampania informacyjna, ani hasło o „zielonej przyszłości”. Media społecznościowe, zwłaszcza X, pełne są historii rozczarowanych nabywców, a mówią o wysokich cenach zakupu, problemach z ładowaniem, drogim ubezpieczeniem. To nie są marginalne głosy, bo narastający wciąż chór.
Problem nie polega na tym, że mieszkańcy Irlandii odrzucają technologię, ale w tym, że sprzedano im wizję bez fundamentów. Zamiast realistycznej infrastruktury zaoferowano moralny szantaż i represyjne podatki od paliw kopalnych. Zamiast stopniowej, sensownej zmiany, presję, by rodziny kupowały drogie, często niepraktyczne pojazdy, które bardziej sygnalizują cnotę, niż rozwiązują codzienne problemy transportowe.
To nie jest transformacja. To złudzenie podtrzymywane dotacjami i politycznymi hasłami. Jeśli kurs się nie zmieni, jeśli państwo nie zainwestuje najpierw w sprawną, gęstą i niezawodną infrastrukturę oraz nie spojrzy uczciwie na koszty życia, zielona agenda rozpadnie się nie w raportach, lecz na irlandzkich drogach. A wtedy rachunek polityczny i społeczny okaże się znacznie wyższy niż cena litra benzyny.
Bogdan Feręc
Źr. The Liberal
