Cień nad Brukselą. Polityczne oskarżenia o ingerencję w wybory wstrząsają debatą o przyszłości UE

W europejskiej przestrzeni politycznej narastają kontrowersja wokół doniesień o rzekomej ingerencji instytucji unijnych w procesy wyborcze państw członkowskich. Informacje te nagłaśnia m.in. europosłanka Ewa Zajączkowska-Hernik, a powołując się na materiały przypisywane Komisji Sądownictwa Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych. Sprawa, jeśli zostanie potwierdzona, mogłaby stać się jednym z najpoważniejszych kryzysów wizerunkowych w historii Unii Europejskiej.

Według opisywanych dokumentów Komisja Europejska kierowana przez Ursulę von der Leyen miała wywierać presję na duże platformy technologiczne, aby ograniczały określone treści polityczne oraz wpływały na debatę publiczną w trakcie kampanii wyborczych. W przekazach pojawiają się zarzuty ingerencji w co najmniej osiem procesów wyborczych w państwach europejskich, w tym w Holandii, Francji, Irlandii, Mołdawii, Słowacji oraz Rumunii.

Część krytyków twierdzi, że działania te miały polegać na moderowaniu lub usuwaniu treści uznawanych za „populistyczne”, „antyrządowe” czy „antyunijne”, a także materiałów dotyczących migracji, tematów światopoglądowych czy satyry politycznej. W przekazach pojawia się również wątek presji na media społecznościowe w kontekście informacji o pandemii COVID-19, jeśli odbiegały one od oficjalnych stanowisk instytucji publicznych.

Doniesienia te wpisują się w szerszy spór o rolę regulacji cyfrowych w Europie. Krytycy unijnych regulacji twierdzą, że mogą one prowadzić do nadmiernej kontroli przestrzeni informacyjnej, natomiast instytucje UE podkreślają, że ich celem jest walka z dezinformacją i ochrona procesów demokratycznych. W części publikacji wskazuje się, że amerykański raport ponownie rozpalił debatę o tym, gdzie kończy się regulacja, a zaczyna polityczna kontrola przekazu.

W dyskusji pojawia się także kontekst wcześniejszych kontrowersji korupcyjnych i etycznych wokół części europejskich elit, które, zdaniem krytyków, pogłębiają kryzys zaufania wobec instytucji unijnych. Zwolennicy bardziej radykalnej krytyki struktur UE argumentują, że sprawa może świadczyć o systemowych problemach zarządzania we Wspólnocie.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że podobne zarzuty są przedmiotem ostrego sporu politycznego i interpretacyjnego. W przestrzeni medialnej i publicznej pojawiają się także stanowiska odrzucające oskarżenia jako politycznie motywowane lub oparte na niepełnych danych. W praktyce oznacza to, że sprawa, jeśli rzeczywiście stanie się przedmiotem oficjalnych postępowań lub międzynarodowych analiz, może zdominować europejską debatę polityczną w najbliższych miesiącach, a nawet latach i doprowadzić do szerszych zmian.

Obecna sytuacja pokazuje jednak, jak krucha bywa równowaga między walką z dezinformacją, regulacją platform cyfrowych a fundamentalnymi zasadami wolności politycznej. Historia integracji europejskiej już wielokrotnie udowodniła, że największe kryzysy często stają się momentami redefinicji systemu, i możliwe, że podobnie będzie i tym razem.

Bogdan Feręc

Źr. MEP Ewa Zajączkowska-Hernik

Fot. Obraz wygenerowany przez AI