Prezydent Catherine Connolly na temat roli ONZ i sytuacji języka gaelickiego
W sobotnie popołudnie prezydent Irlandii Catherine Connolly wygłosiła przemówienie podczas cyklu wykładów Òraid an t-Sabhail w Narodowym Centrum Języka i Kultury Gaelickiej (Sabhal Mòr Ostaig) na szkockiej wyspie Skye. Wystąpienie w całości przygotowano i przedstawiono w języku irlandzkim. Wystąpienie to wpisywało się w oficjalną wizytę szefowej państwa w Szkocji.
Pani Connolly odniosła się w swoim referacie do obecnej sytuacji międzynarodowej oraz wyzwań związanych ze współczesnymi konfliktami zbrojnymi. Zwróciła uwagę na osłabienie roli Organizacji Narodów Zjednoczonych, powołanej po II wojnie światowej w celu ochrony pokoju i praw człowieka. Według prezydent Irlandii fundamenty, na których oparto ONZ, są obecnie ignorowane, a prowadzone na świecie działania wojenne prowadzą do kryzysów humanitarnych oraz przesiedleń ludności cywilnej.
Prezydent nawiązała również do swoich wcześniejszych wypowiedzi skierowanych do prezydenta USA Donalda Trumpa podczas jego wizyty w Dublinie. Zaprezentowała stanowisko, że zjawisko akceptacji działań wojennych i powszechnej walki zbrojnej nie powinno być traktowane jako stan typowy w relacjach międzynarodowych. Wskazała przy tym na zagrożenia wynikające ze sposobu wykorzystywania języka i komunikacji publicznej przez światowe mocarstwa do wywierania wpływu i manipulacji.
Drugim istotnym wątkiem wystąpienia była sytuacja społeczno-kulturowa języków gaelickich w Irlandii i Szkocji. Catherine Connolly podkreśliła historyczne oraz językowe powiązania łączące oba kraje. Zwróciła uwagę na zmianę postaw społecznych wobec języka irlandzkiego, który w przeszłości spychany był na margines życia publicznego, a obecnie cieszy się rosnącym zainteresowaniem.
W odniesieniu do Szkocji prezydent odnotowała decyzję z listopada 2025 roku, na mocy której język gaelicki został uznany za jeden z języków urzędowych tego kraju. Wyraziła opinię, że zmiany prawne powinny ułatwić dostęp do edukacji oraz opieki nad dziećmi w tym języku na wszystkich szczeblach nauczania.
Wykład Òraid an t-Sabhail organizowany jest od 1990 roku i stanowi platformę wystąpień publicznych dla zaproszonych gości. Rok 2026 był wyjątkowy w historii cyklu ze względu na organizację dwóch prelekcji – oprócz prezydent Connolly swój wykład wygłosiła posłanka do Parlamentu Szkockiego Kate Forbes przed przejściem na emeryturę.
Catherine Connolly jest trzecim urzędującym prezydentem Irlandii przemawiającym w Sabhal Mòr Ostaig, po Mary Robinson w 1997 roku i Mary McAleese w 2002 roku.
Program wydarzenia dopełniły występy artystyczne. Na scenie zaprezentowali się absolwentka uczelni Julie Fowlis, irlandzki muzyk Éamon Doorley oraz poeta Pàdraig MacAoidh, pełniący w przeszłości funkcję pisarza-rezydenta w Sabhal Mòr Ostaig.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Fot. President.ie
