Kufel Guinnessa, sztuka alternatywna i… niedoszły dworzec autobusowy. Słynne Temple Bar świętuje 35. urodziny!
Gdyby pod koniec lat 80. plany dublińskich urzędników poszły zgodnie z planem, dzisiejsi turyści zamiast wznosić toasty w rytm irlandzkiego folku, staliby w kolejce po bilet na autobus. Trudno w to uwierzyć, ale najsłynniejsza rozrywkowa dzielnica Dublina, która właśnie świętuje swoje 35-lecie, miała stać się… gigantycznym dworcem autobusowym i centrum handlowym.
Na szczęście historia potoczyła się zupełnie inaczej i dziś Temple Bar to tętniące życiem serce stolicy, które co roku przyciąga aż 24 miliony gości z całego świata, generuje 700 milionów euro rocznego obrotu i daje pracę 10 tysiącom ludzi. Jak do tego doszło?
W latach 60. i 70. XX wieku obszar Temple Bar był mocno zaniedbany. Państwowe przedsiębiorstwo transportowe CIE systematycznie wykupywało tamtejsze kamienice z myślą o ich wyburzeniu pod nową sieć dróg i wspomniany dworzec. Czekając na zielone światło dla inwestycji, firma wynajmowała lokale za grosze na krótkoterminowe umowy. To okazało się strzałem w dziesiątkę dla dublińskiej bohemy i przedsiębiorców. Niski czynsz przyciągnął niszowe sklepy z płytami, alternatywne butiki odzieżowe i artystów. W 1975 roku powstało kultowe Centrum Sztuki Projektu, a w 1983 roku twórcy przejęli dawną fabrykę koszul, tworząc Temple Bar Gallery. Pojawiła się też słynna Bad Ass Cafe, a obrońcy zabytków z An Taisce zaczęli głośno domagać się ochrony tego miejsca.
Urzędnicy z Dublin Corporation byli jednak nieugięci i jeszcze w 1987 roku planowali tam betonowe imperium transportowe. Wtedy do akcji wkroczył ówczesny premier Charles J. Haughey. Zapowiedział hardo, że „nie pozwoli CIE zbliżyć się do tego miejsca”, a w 1991 roku oficjalnie powołano spółkę Temple Bar Properties i przyznano dzielnicy ulgi podatkowe na rewitalizację. Tak narodziło się Temple Bar, jakie znamy dziś.
Mimo że przeciętny turysta kojarzy Temple Bar głównie z czerwonym, ukwieconym pubem, brukowanymi uliczkami i wieczorami kawalerskimi, dzielnica ma do zaoferowania znacznie więcej. Obok XIX-wiecznego Teatru Olympia czy literackiego Palace Bar, doskonale radzą sobie biznesy z wieloletnią tradycją. W samym sercu tego imprezowego mikroświata działa Rory’s Fishing Tackle Shop, czyli sklep wędkarski założony w 1959 roku przez ojca obecnej właścicielki Mary Harkin. Mary z uśmiechem wspomina zmiany: „Dzięki targowiskom przychodzi tu więcej ludzi, a darmowe galerie przyciągają zarówno turystów, jak i Irlandczyków. To świetne miejsce na spacer”.
Swoje miejsce od 40 lat ma tu też dyrektor klubu muzycznego Button Factory i muzeum Rock and Rolla Paddy Dunning,, który jako 18-latek wynajmował tu od CIE salę prób dla swojego zespołu. Dunning podkreśla, że dzielnica to nie tylko piwo, a także studia nagraniowe, szkoła muzyczna i internetowa stacja radiowa.
Z drugiej strony, biznes pubowy ma się świetnie, zwłaszcza odkąd Ryanair otworzył Dublin na tanie loty z Europy. Legendarny Temple Bar Pub, kiedyś mały lokalik Flannerys, jest dziś tak popularny, że jego fasada i wnętrze są transmitowane na żywo w internecie przez 24 godziny na dobę! Właściciel Tom Cleary dba o to, by serwować tam stuprocentowo autentyczne irlandzkie doświadczenie – od morza whisky po muzykę graną na żywo dzień i noc.
Temple Bar ma oczywiście swoich krytyków, którzy narzekają na wysokie ceny i typowo turystyczny zgiełk. Jednak patrząc na te 35 lat niesamowitej metamorfozy, niemal każdy mieszkaniec Dublina przyzna jedno, że radosny szum rozśpiewanego tłumu i zapach dobrego jedzenia są nieskończenie lepsze niż ryk silników autobusowych i spaliny w samym centrum miasta.
Sto lat, Temple Bar! Oby kolejne dekady były równie barwne.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
Fot. Kadry z nagrania RTE/ Jo and Steve Turner
