Koniec migracyjnego letargu? Rząd Irlandii zaczyna mówić o nowych zasadach przyjazdu na wyspę
Irlandzka debata o migracji przez lata przypominała rozmowę prowadzoną półgłosem, czyli temat istniał, liczby rosły, koszty również, ale polityczny język pozostawał ostrożny, niemal uśpiony. Teraz pojawiają się sygnały, że rząd zaczyna budzić się z tego letargu i rozważa zmianę zasad, na jakich migranci będą mogli przybywać na wyspę.
Nowy dokument polityczny przygotowany przez urzędników Departamentu Sprawiedliwości wskazuje jasno, że migracja do Irlandii musi przynosić korzyści społeczeństwu. To zdanie ma stać się jednym z fundamentów powstającej Narodowej Strategii Migracji i Integracji, która ma wyznaczyć kierunek polityki państwa na najbliższe lata. Strategia ma zostać opublikowana jeszcze w tym roku. Już teraz jednak projekt dokumentu, rozesłany do wysokich rangą ministrów, pokazuje, że rząd zaczyna poważniej analizować koszty i skutki obecnego modelu migracji.
Autorzy raportu wskazują wprost, że obecne wydatki na system ochrony międzynarodowej i ochrony tymczasowej, sięgające około 2 miliardów euro, są „niezrównoważone”. Zwracają także uwagę, że ponad połowa osób korzystających z tymczasowego zakwaterowania w Irlandii nie jest obywatelami kraju.
W dokumencie podkreślono również, że integracja osób osiedlających się w Irlandii powinna opierać się na poszanowaniu irlandzkich norm społecznych i kulturowych. To sformułowanie może sygnalizować próbę zmiany tonu w polityce migracyjnej od modelu skoncentrowanego głównie na przyjmowaniu nowych przybyszów w stronę silniejszego nacisku na integrację i dostosowanie się do realiów społeczeństwa przyjmującego. Jednocześnie raport otwarcie przyznaje, że szybki wzrost liczby osób przybywających do Irlandii wywiera coraz większą presję na system państwa. Chodzi przede wszystkim o mieszkalnictwo, usługi publiczne oraz możliwości integracji nowych mieszkańców.
W dokumencie pojawia się nawet pytanie, które jeszcze niedawno rzadko padało w oficjalnych rządowych analizach, czy należy rozważyć działania prowadzące do ograniczenia ogólnej skali imigracji, biorąc pod uwagę jej koszty i wpływ na system mieszkaniowy oraz usługi publiczne.
Autorzy raportu podkreślają jednak, że sprawa nie jest prosta. Irlandia należy do krajów OECD z jednym z najwyższym odsetkiem mieszkańców urodzonych poza granicami państwa. Spowolnienie wzrostu migracji mogłoby zmniejszyć presję na rynek mieszkaniowy i infrastrukturę publiczną, ale jednocześnie miałoby konsekwencje gospodarcze.
Migranci odgrywają dziś istotną rolę na rynku pracy, a dotyczy to między innymi sektora budowlanego, który ma kluczowe znaczenie dla rozwiązywania kryzysu mieszkaniowego, ale także ochrony zdrowia, opieki społecznej, handlu detalicznego i branży hotelarskiej. Dokument wskazuje również, że migracja pomaga równoważyć starzejące się społeczeństwo i wpływa na stabilność systemu ubezpieczeń społecznych.
Pojawienie się takiego raportu już wywołało reakcje polityczne i Partia Pracy skrytykowała jego założenia, zarzucając rządowi, że zaczyna używać retoryki, która może wzmacniać nastroje antyimigracyjne. Liderka ugrupowania Ivana Bacik stwierdziła, że dokument wpisuje się w narrację, która w ostatnich miesiącach coraz częściej pojawia się w wypowiedziach rządowych polityków. Jej zdaniem rząd powinien, zamiast tego podkreślać pozytywny wkład migrantów w rozwój kraju.
Partia Pracy rozpoczęła w tym tygodniu kampanię informacyjną pokazującą historie migrantów z Ukrainy, Syrii i Indii, którzy osiedlili się w Irlandii i pracują w różnych sektorach gospodarki. Według Bacik to właśnie takie przykłady najlepiej pokazują realny wpływ migracji na społeczeństwo.
Debata dopiero się jednak zaczyna. Z jednej strony rosnące koszty systemu ochrony międzynarodowej i presja na mieszkalnictwo sprawiają, że rząd nie może już ignorować problemu. Z drugiej strony gospodarka Irlandii wciąż potrzebuje pracowników, a społeczeństwo starzeje się szybciej niż jeszcze dekadę temu przewidywano.
***
Nowa strategia migracyjna ma więc podjąć próbę godzenia sprzecznych interesów i jeśli dokumenty przygotowywane w Departamencie Sprawiedliwości rzeczywiście wyznaczą nowy kierunek polityki, Irlandia może wkrótce wkroczyć w zupełnie nową fazę debaty o tym, kto i na jakich zasadach będzie mógł budować swoją przyszłość na wyspie.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
