Chłód między Waszyngtonem a Sinn Féin wychodzi na światło dzienne

Relacje między Stanami Zjednoczonymi a Sinn Féin wyraźnie się ochłodziły i nie są to już dyplomatyczne niedopowiedzenia, lecz otwarta wymiana stanowisk, a wszystko w przeddzień jednego z najbardziej symbolicznych momentów w kalendarzu relacji amerykańsko-irlandzkich: Dnia Świętego Patryka w Waszyngtonie.

Ambasador USA w Irlandii Edward Walsh powiedział, że „żaden członek Sinn Féin nie został zaproszony do Białego Domu” i że „nikt nie spodziewa się, że zostanie zaproszony”. W dyplomacji takie zdania nie padają przypadkiem, a to wyraźny komunikat polityczny.

Tymczasem politycy Sinn Féin wcześniej potwierdzili, że nie wezmą udziału w obchodach w Waszyngtonie, wskazując jako powód wsparcie, jakiego administracja Donalda Trumpa udzieliła Izraelowi podczas wojny w Strefie Gazy.

Walsh w rozmowie z RTÉ News stwierdził jednak, że „ogłoszenie bojkotu wydarzenia, na które nie rozesłano ani nie potwierdzono zaproszeń, jest przedwczesne”. Podkreślił, że Dzień Świętego Patryka w Waszyngtonie „świętuje trwałą siłę współczesnych stosunków między USA i Irlandią” i stanowi „wyjątkową okazję do bezpośredniego kontaktu z prezydentem i najwyższymi rangą przedstawicielami Stanów Zjednoczonych”. W jego narracji to nie spór, lecz strata po stronie irlandzkiej partii. „W tym roku popyt na udział jest większy, jaki kiedykolwiek widzieliśmy” – zaznaczył, wskazując na liderów, przedstawicieli biznesu i społeczności, którzy chcą „wzmocnić więzi między naszymi narodami”. To oni, jak dodał, będą obecni. „Niestety Sinn Féin postanowiło wycofać się z tej szansy”.

Odpowiedź była równie jednoznaczna. Poseł Sinn Féin Pearse Doherty podkreślił, że zaproszenia są tradycyjnie wysyłane bliżej daty wydarzenia. „Tak było przez dziesięciolecia” – zaznaczył. Według niego partia jasno poinformowała zarówno swoich zwolenników, jak i administrację USA, że nie weźmie udziału w wydarzeniach z okazji Dnia Świętego Patryka. Powód sformułował bez dyplomatycznych ozdobników, więc zdaniem posła Stany Zjednoczone są współwinne ludobójstwa w Palestynie. „Stoimy całym sercem po stronie narodu palestyńskiego” – powiedział. Udział w wydarzeniach, które przynoszą „ulgę administracji”, uznał za nie do pogodzenia z zasadami partii.

Jednocześnie Doherty podkreślił, że Sinn Féin nie zamierza zrywać kontaktów z USA. Do końca roku członkowie partii mają wielokrotnie odwiedzać Stany Zjednoczone i „pielęgnować więzi”. Różnica polegać ma na odróżnieniu zwykłego budowania relacji od uczestnictwa w wydarzeniu, które w obecnych okolicznościach uznają za moralnie nieakceptowalne.

Waszyngton wysyła więc sygnał o kontynuacji współpracy z tymi liderami Republiki Irlandii i Irlandii Północnej, „którym zależy na pokoju, dobrobycie, konstruktywnym partnerstwie i trwałej przyjaźni”. Sinn Féin odpowiada natomiast językiem zasad i sprzeciwu wobec polityki administracji Trumpa. Spór dotyczy jednego wydarzenia, ale symbolika jest znacznie szersza, bo Dzień Świętego Patryka w Białym Domu od dekad stanowi demonstrację bliskości relacji amerykańsko-irlandzkich. Publiczna wymiana ostrych słów wokół tej okazji odsłania napięcie, które trudno zredukować do różnicy protokołów.

Atmosfera uległa pogorszeniu i to w sposób widoczny. Obie strony deklarują chęć dalszego budowania więzi, ale robią to z zupełnie innych pozycji. Jedna mówi o partnerstwie oraz tradycji, druga o zasadach i odpowiedzialności. To stara prawda, że dyplomacja bywa teatrem symboli, ale tym razem zielone święto stało się sceną politycznego chłodu.

Bogdan Feręc

Źr. RTE

Photo by Fine Photographics on Unsplash