Koniec domowego eldorado? Praca zdalna w odwrocie, biura odzyskują ludzi
Jeszcze kilka lat temu praca z domu była symbolem nowej epoki. Elastyczność, technologia, równowaga między życiem zawodowym a prywatnym, wszystko miało się zmienić na stałe. Tymczasem najnowsze dane pokazują wyraźny zwrot i ilość osób pracujących zdalnie, spada.
W ubiegłym roku liczba pracujących z domu zmniejszyła się o 15 900 osób i dziś wynosi 956 700, co stanowi 1,6% siły roboczej. To pierwszy tak czytelny sygnał, że model rozpowszechniony w czasie pandemii traci impet. Jeszcze mocniejszy sygnał płynie z innej statystyki, bo liczba osób w sektorze biurowym, które nigdy nie pracują w domu, wzrosła o 74 200 i osiągnęła 1 865 600. Co istotne, po raz pierwszy przekroczyła poziom sprzed pandemii COVID-19, więc to nie jest drobna zmiana, a przyspieszony powrót do biur.
Istotne jest, że dzieje się to w warunkach rosnącej aktywności zawodowej. Irlandzka siła robocza ponownie się powiększyła i pod koniec 2025 roku liczyła 2 833 100 osób pracujących, więc o 56 700 więcej niż rok wcześniej, co oznacza wzrost o 2%. Ostatni kwartał przyniósł zauważalne odbicie, rozwiewając obawy, że wiosenne spowolnienie było początkiem trwałego spadku zatrudnienia.
Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15–64 lata w czwartym kwartale wyniósł 74,5%, nieznacznie więcej niż 74,3% rok wcześniej. Wskaźnik uczestnictwa w rynku pracy wzrósł z 65,5% do 65,8%. To dane stabilne, ale wskazujące na wejście rynku pracy w nową fazę, czyli mniej dynamiczną niż w latach bezpośrednio po pandemii. Warto przypomnieć, że w ostatnich latach to właśnie hybrydowe i zdalne formy pracy przyczyniły się do wzrostu aktywności zawodowej kobiet oraz osób powyżej 65. roku życia. Teraz gdy udział pracy z domu maleje, pojawia się pytanie, czy te pozytywne zmiany utrzymają się w dłuższej perspektywie.
Jednocześnie bezrobocie nieznacznie wzrosło. W ostatnim kwartale bez pracy pozostawało 128 200 osób w wieku 15–74 lata, co oznacza wzrost stopy bezrobocia z 4% do 4,4% w ujęciu rocznym. To wciąż relatywnie niski poziom, ale sygnalizujący ochłodzenie rynku zatrudnienia.
Struktura sektorowa również pokazuje wyraźne przesunięcia i największy wzrost zatrudnienia odnotowano w budownictwie (9%), przemyśle (6,6%) oraz sektorze publicznym. Niewielkie spadki pojawiły się natomiast w handlu hurtowym i detalicznym oraz w hotelarstwie i gastronomii – poniżej 1%, więc mamy gospodarkę wracającą do bardziej tradycyjnych filarów wzrostu.
Główny ekonomista grupy Bank of Ireland Conall Mac Coille ocenił, że dane za czwarty kwartał 2025 roku potwierdzają stopniowe wyhamowanie wzrostu zatrudnienia, z poziomów powyżej 3% w kierunku prognozowanych 1,5% w latach 2026–2027. „To byłaby solidna ekspansja, ale w bardziej zrównoważonym tempie” – wskazał. Z kolei Kate English, główna ekonomistka Deloitte Ireland, podkreśliła, że rynek pracy wszedł w nową fazę cyklu. Roczna stopa wzrostu zatrudnienia wyniosła 2%, co oznacza osłabienie w porównaniu z wcześniejszą dynamiką. W jej ocenie pojawia się zasadnicze pytanie: czy mamy do czynienia z naturalnym cyklem gospodarczym, czy też z początkiem głębszej transformacji związanej ze sztuczną inteligencją?
Departament Finansów w swojej publikacji Economic Insights ostrzegł, że przypisywanie spowolnienia wyłącznie rozwojowi AI może być przedwczesne. Jednocześnie irlandzki rynek pracy określono jako „bardzo narażony na sztuczną inteligencję”, co sugeruje, że wpływ tej technologii może być widoczny w nadchodzących latach.
Na koniec warto spojrzeć na strukturę zatrudnienia. 582 600 osób, czyli 20,6% pracujących, było zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin. Z tej grupy 121 300 uznano za „niedostatecznie zatrudnione”, więc chcą pracować więcej godzin za wyższe wynagrodzenie. To cichy wskaźnik napięć pod powierzchnią stabilnych danych. Najwyższy wskaźnik aktywności zawodowej odnotowano w grupie 45–54 lata (83,5%), najniższy zaś wśród osób w wieku 15–19 lat (25,5%). Rynek pracy pozostaje więc silny, ale wyraźnie dojrzalszy i bardziej selektywny.
Praca zdalna nie znika. Jednak jej era jako dominującego trendu wyraźnie słabnie. Biura znów wypełniają się ludźmi, a gospodarka wraca do bardziej klasycznego rytmu, czyli promowana przez rząd rewolucja w zatrudnieniu zatoczyła koło szybciej, niż wielu się spodziewało.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
