Śmieci drożeją szybciej niż inflacja. Eksperci ostrzegają przed falą podwyżek w całym kraju

Ekspert ds. konsumentów ostrzegł, że 9-procentowy wzrost opłat za wywóz odpadów dla klientów Panda Recycling może zapoczątkować serię podobnych podwyżek w całej branży. Zmiana ta dotknie znaczną liczbę gospodarstw domowych w obszarze Wielkiego Dublina, ale też w innych częściach kraju i wyraźnie przewyższa obecny poziom inflacji w irlandzkiej gospodarce.

Według redaktora działu finansów osobistych „Irish Independent” obecna podwyżka znacząco odbiega od wcześniejszych trendów cenowych. Jak wskazał w rozmowie z Newstalk Breakfast, średni wzrost opłat w przeszłości wynosił około 6%, natomiast obecnie sięga 9%. W praktyce oznacza to wzrost opłaty za półroczną usługę z 70 do 75 euro, co przekłada się na 150 euro rocznie jeszcze przed doliczeniem opłat za faktyczne odebranie odpadów. Jednocześnie opłata za odbiór odpadów zmieszanych wzrośnie z 13,50 euro do 14,75 euro, czyli o około 9,2%. Przy inflacji utrzymującej się poniżej 3% oznacza to wzrost ponad trzykrotnie wyższy od ogólnego wzrostu cen w gospodarce. Tym razem bez zmian pozostanie opłata za odbiór odpadów kompostowych.

Choć Panda Recycling jest tylko jedną z firm działających na rynku, eksperci przewidują, że inne przedsiębiorstwa mogą wkrótce ogłosić podobne decyzje. Branża tradycyjnie wprowadza zmiany cenników na początku roku, a firmy samodzielnie ustalają struktury opłat.

Zdaniem komentatorów rynek gospodarki odpadami w niewielkim stopniu odpowiada na potrzeby konsumentów. Wskazuje się, że firmy niechętnie komunikują się z mediami, co utrudnia publiczną debatę na temat struktury kosztów i powodów podwyżek. Pojawiają się również głosy, że system gospodarowania odpadami wymaga głębokich zmian. Jedną z rozważanych opcji jest odejście od modelu konkurencji opartym na pojedynczym kliencie na rzecz systemu franczyzowego, w którym operatorzy obsługiwaliby określone obszary geograficzne. Organ nadzorujący konkurencję CCPC wielokrotnie wskazywał na ryzyko nadmiernej koncentracji rynku oraz potrzebę silniejszego nadzoru regulacyjnego.

Przedstawiciele branży podkreślają jednak, że działalność firm wywożących odpady jest coraz trudniejsza. Jednym z problemów jest nieprawidłowa segregacja odpadów przez część klientów, co może prowadzić do zanieczyszczenia całych transportów. Nawet pojedynczy niewłaściwie wyrzucony odpad może spowodować konieczność przekwalifikowania całej partii jako odpadu zmieszanego.

Dodatkowym wyzwaniem dla firm był wpływ systemu zwrotu kaucji, wprowadzonego dwa lata temu, który według branży ograniczył część przychodów. Pomimo tych argumentów rosnące koszty wywozu odpadów pozostają poważnym obciążeniem dla gospodarstw domowych, a konsumenci coraz częściej wyrażają obawy dotyczące dalszych podwyżek w nadchodzących miesiącach.

*

Rosnące opłaty za odpady coraz częściej stają się symbolem szerszego problemu kosztów życia, czegoś, co zwykle zaczyna się od rachunku w skrzynce pocztowej, a kończy debatą o tym, jak powinny wyglądać usługi publiczne w nowoczesnym państwie.

Można tu jednak podpowiedzieć mieszkańcom Irlandii, że w pewnym momencie podobny problem dotyczył Polski, ale nasi krajanie znaleźli rozwiązanie, które przyczyniło się do obniżenia kosztów odbioru śmieci. W wielu miastach, miejscowościach i na wsiach kwestia rosnących cen za wywóz nieczystości stałych wywoływała sprzeciw mieszkańców, jednak i tam firmy oczyszczania twierdziły, że koszty prowadzenia działalności nie pozwalają na utrzymanie poprzednich cen. Wówczas mieszkańcy zaczęli organizować się w grupy, ustanowili miejsca masowego składowania odpadów, wytracając część argumentów z rąk „śmieciarzy”.

Wówczas grupy, najczęściej Stowarzyszenia Mieszkańców, negocjowały osobne umowy jako podmiot, a i okazywało się, że ceny w przypadkach tych umów stały się niższe. Rezygnując z własnych koszy na odpady i korzystając z miejsc ich składowania w wyznaczonych punktach, mieszkańcy odczuli różnicę w rachunkach, a te spadły od 40 do nawet w niektórych przypadkach o 60 procent.

Jak widać na tym przykładzie, jeżeli uda się zorganizować społeczność, można cieszyć się również niższymi opłatami za śmieci.

Bogdan Feręc

Źr. News Talk

Photo by Pawel Czerwinski on Unsplash