Rząd ustępuje pod groźbą kryzysu paliwowego i zwołuje Dáil

Dynamiczna eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie oraz związane z nią zawirowania na rynkach surowcowych wymusiły na rządzącej koalicji gwałtowny zwrot w polityce akcyzowej. Liderzy ugrupowań tworzących rząd – Micheál Martin, Simon Harris oraz Seán Canney – uzgodnili zamrożenie dwóch planowanych podwyżek podatków paliwowych, które miały wejść w życie na początku września oraz w październiku. Decyzja ta oznacza rezygnację z zaplanowanego wcześniej, stopniowego wycofywania tymczasowych tarczy akcyzowych.

Plan przywracania wyższych stawek podatkowych od odnośnych paliw zakładał podwyżki rzędu 11 centów na litrze benzyny oraz 12 centów na litrze oleju napędowego już od 1 września. W perspektywie kolejnych kroków łączne obciążenie miało wzrosnąć odpowiednio o 29 centów dla benzyny i 34 centy dla oleju napędowego. W obliczu rosnących cen ropy naftowej odmiany Brent, stymulowanych sytuacją wokół Iranu, dalsza realizacja tego harmonogramu doprowadziłaby do przekroczenia bariery 2 euro za litr oleju napędowego na stacjach paliw.

Anulowanie zatwierdzonych wcześniej regulacji prawnych wymaga bezpośredniej interwencji ustawodawczej. W konsekwencji parlamentarzyści zostaną odwołani z letniej przerwy dwa tygodnie wcześniej, niż zakładał kalendarz prac legislacyjnych i powrót do ław poselskich nastąpi pod koniec przyszłego tygodnia, zamiast planowanego pierwotnie 16 września. Procedura przewiduje formalne wysłanie wniosku do Ceann Comhairle Verony Murphy oraz uchwalenie odpowiedniej uchwały finansowej przed końcem miesiąca.

Reakcja gabinetu stanowi efekt zbiegu dwóch kluczowych czynników:

• Presji politycznej ze strony opozycji – liderka Sinn Féin Mary Lou McDonald wystosowała oficjalny apel o nadzwyczajne zwołanie parlamentu, argumentując, że obciążanie kierowców w okresie przedszkolnym jest nie do przyjęcia. Wniosek ten poparły ugrupowania Labour, People Before Profit, Independent Ireland oraz Social Democrats.
• Obaw przed wybuchem niezadowolenia społecznego – rząd dąży do uniknięcia powtórki ze scenariusza z początku roku, gdy masowe protesty oraz blokady infrastruktury dystrybucyjnej doprowadziły do paraliżu dostaw paliwowych.

Zarówno Pearse Doherty z Sinn Féin, jak i Ged Nash reprezentujący Partię Pracy, jednoznacznie wskazują, że ruch rządu był nieunikniony. Opozycja podkreśla, że przy wielomiliardowej nadwyżce budżetowej władza dysponuje wystarczającymi buforami finansowymi, by absorbować wstrząsy cenowe na rynku surowcowym bez dociążania gospodarstw domowych.

Warto przypomnieć, że dotychczasowa skala pomocy państwowej w sektorze paliwowym sukcesywnie rosła – od początkowego pakietu wartości 250 mln euro w marcu, przez 750 mln euro w kwietniu, aż po pułapu 1 mld euro usankcjonowanego latem. Przedstawiciele rządu deklarują kontynuację elastycznego podejścia i dostosowywania narzędzi fiskalnych do rozwoju sytuacji geopolitycznej na Bliskim Wschodzie.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Fot. CC Houses of the Oireachtas