Paradoks kraju, który i tak musi wszystko kupić. Irlandia oddaje część rezerw ropy
Irlandia, czyli państwo, które importuje około 80 procent zużywanej na wyspie ropy, zdecydowało się oddać część swoich rezerw strategicznych na światowy rynek. Decyzja zapadła w ramach największej w historii skoordynowanej akcji państw uprzemysłowionych, której celem jest uspokojenie globalnego rynku energii w czasie gwałtownych napięć na Bliskim Wschodzie.
Rząd w Dublinie ogłosił, że na rynek trafi 1,6 miliona baryłek ropy z irlandzkich zapasów strategicznych. W praktyce oznacza to uwolnienie ilości odpowiadającej około dziesięciu i pół dnia krajowego zapotrzebowania. Operacja jest częścią globalnej decyzji podjętej przez państwa zrzeszone w Międzynarodowej Agencji Energetycznej, które zgodziły się uwolnić łącznie aż 400 milionów baryłek z rezerw awaryjnych. To największa taka operacja w historii tej organizacji.
Powód jest oczywisty, czyli wojna na Bliskim Wschodzie, która wstrząsnęła rynkiem energii. Na początku tygodnia ceny ropy na londyńskich giełdach sięgnęły niemal 120 dolarów za baryłkę, gdy przepływ surowca przez strategiczną Cieśninę Ormuz został poważnie zakłócony. Choć notowania nieco spadły, napięcie na rynku wciąż pozostaje wysokie.
Dyrektor wykonawczy Międzynarodowej Agencji Energetycznej Fatih Birol nie owijał w bawełnę i jak stwierdził, wyzwania, przed którymi stoi obecnie rynek ropy, są bezprecedensowe pod względem skali. Według niego państwa członkowskie odpowiedziały „nadzwyczajną zbiorową akcją na niespotykaną dotąd skalę”.
W tej operacji uczestniczy również Irlandia, choć jej sytuacja energetyczna bywa… osobliwa.
Zgodnie z zasadami obowiązującymi w Międzynarodowej Agencji Energetycznej każde państwo członkowskie powinno utrzymywać zapasy odpowiadające około 90 dniom zużycia ropy. Irlandzkie rezerwy zarządzane są przez Narodową Agencję Rezerw Ropy Naftowej (NORA). Część z nich przechowywana jest w kraju, między innymi w pobliżu jedynej irlandzkiej rafinerii w Whitegate w hrabstwie Cork, ale nie tylko tam.
Znaczna część strategicznych zapasów znajduje się również poza granicami państwa, głównie w magazynach w Hiszpanii, Danii czy Szwecji. Cały system finansowany jest z opłaty nakładanej na przemysł paliwowy i tu pojawia się pewna ironia losu. Irlandia, która nie posiada znaczących własnych zasobów ropy i w ogromnym stopniu zależy od importu, postanawia właśnie oddać część swoich zabezpieczeń energetycznych, aby pomóc ustabilizować światowy rynek. Z punktu widzenia globalnej solidarności energetycznej ma to sens, ale z punktu widzenia czysto narodowego rachunku bezpieczeństwa – decyzja może rodzić pytania.
Minister klimatu, energii i środowiska Darragh O’Brien zapewnia jednak, że sytuacja jest pod kontrolą. Na początku tygodnia jego resort zwołał Grupę ds. Bezpieczeństwa Dostaw Ropy Naftowej, aby zebrać informacje od branży paliwowej dotyczące sytuacji na rynku. Według ministra sektor nie zgłosił żadnych bezpośrednich obaw związanych z dostawami paliwa do Irlandii. Opinie branży zostały uwzględnione przy podejmowaniu decyzji o uwolnieniu części rezerw. Na papierze wszystko wygląda więc spokojnie, jednak w świecie energii papierowe bezpieczeństwo bywa równie kruche jak tankowiec stojący w wąskiej cieśninie. Irlandia, co należy ponownie przypomnieć, nadal pozostaje krajem niemal całkowicie zależnym od zewnętrznych dostaw paliw. W praktyce oznacza to, że każdy poważniejszy kryzys w globalnej logistyce energetycznej natychmiast odbija się na irlandzkiej gospodarce.
Dlatego decyzja o uwolnieniu części zapasów ma w sobie coś z politycznego paradoksu. Państwo, które samo nie ma wielkiego marginesu bezpieczeństwa energetycznego, dokłada swoją cegiełkę do ratowania stabilności globalnego rynku.
Solidarność – powiedzą jedni, a ryzykowny gest – stwierdzą inni.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Photo by Alex Waldbrand on Unsplash
