Państwo z nadwyżką, dług w obiegu. Dlaczego Irlandia emituje obligacje mimo pełnej kasy

Irlandia wchodzi w kolejny rok z jedną z najsilniejszych pozycji fiskalnych w Europie, a mimo to decyduje się na dalsze zadłużanie. Narodowa Agencja Zarządzania Skarbem Państwa (NTMA) rozpoczęła właśnie pierwszą w tym roku sprzedaż obligacji państwowych, planując pozyskanie nawet 4 mld euro. Emisja dziesięcioletnich papierów, których termin zapadalności przypada na czerwiec 2036 roku, jest wyraźnym sygnałem, że polityka długu publicznego nie sprowadza się wyłącznie do łatania deficytów.

Do obsługi transakcji NTMA zatrudniła sześć banków: Barclays, BofA Securities, Cantor Fitzgerald Ireland, Goodbody, JP Morgan oraz NatWest. Obligacje mają zostać wycenione do czwartku, a cała operacja będzie stanowiła około jednej trzeciej planowanego finansowania obligacyjnego na 2026 rok, które rząd szacuje na 10–14 mld euro.

Na pierwszy rzut oka decyzja może wydawać się sprzeczna z logiką. Irlandia od kilku lat notuje nadwyżki budżetowe, a jej potrzeby pożyczkowe są relatywnie niewielkie. Na koniec 2024 roku stan gotówki państwa wynosił 34 mld euro, w dużej mierze dzięki ugodzie podatkowej z firmą Apple. Do końca listopada 2025 roku rezerwy wzrosły do 43 mld euro, przewyższając nawet wcześniejsze prognozy NTMA. Wysokie wpływy podatkowe, zwłaszcza rekordowe dochody z podatku od osób prawnych, dodatkowo wzmocniły bilans państwa.

Dlaczego więc rząd sięga po dług? Odpowiedź tkwi w zarządzaniu długoterminowym, a nie w bieżącej płynności. Emisja nowych obligacji jest postrzegana jako kluczowy element utrzymywania stałych relacji z inwestorami oraz zapewnienia ciągłości obecności Irlandii na rynkach finansowych. Nawet państwo z nadwyżką musi refinansować zapadające zobowiązania, a w 2026 roku termin zapadalności istniejącego długu wynosi około 15 mld euro.

– Przedział finansowania obligacyjnego na poziomie od 10 do 14 mld euro odzwierciedla właśnie skalę zapadalności długu w przyszłym roku – podkreślał Dave McEvoy, dyrektor ds. finansowania i zarządzania długiem w NTMA, ogłaszając plany pożyczkowe. W praktyce oznacza to, że nowe emisje nie zwiększają dramatycznie zadłużenia netto, lecz w dużej mierze zastępują stare zobowiązania nowymi, często na korzystniejszych warunkach. Irlandia ma jedną z najdłuższych średnioważonych zapadalności długu w Europie, co ogranicza ryzyko nagłych skoków kosztów obsługi zadłużenia. Od początku 2023 roku NTMA wyemitowała obligacje o łącznej wartości 21,75 mld euro, ze średnim okresem zapadalności wynoszącym 16,5 roku i średnim oprocentowaniem na poziomie 3%.

Silna pozycja finansowa pozwala też na selektywność. NTMA kierowana przez Franka O’Connora zapowiedziała, że w 2026 roku nie planuje emisji bonów skarbowych, czyli bardzo krótkoterminowego długu spłacanego zwykle w ciągu kilku miesięcy. To sygnał, że państwo nie potrzebuje szybkiego finansowania pomostowego i może koncentrować się na długim horyzoncie.

Rynki zdają się tę strategię akceptować. Irlandia posiada wysokie oceny ratingowe we wszystkich głównych agencjach: S&P ocenia ją na AA z pozytywną perspektywą, Fitch i DBRS na AA, a Moody’s na Aa3, również z perspektywą pozytywną. To potwierdzenie wiarygodności kredytowej i zaufania inwestorów do irlandzkiej polityki fiskalnej.

*

Emisja obligacji w warunkach nadwyżki budżetowej nie jest więc paradoksem, lecz elementem chłodnej kalkulacji. Irlandia nie pożycza dlatego, że musi, lecz dlatego, że może i chce utrzymać swoją pozycję stabilnego, przewidywalnego dłużnika. W świecie niepewności finansowej to luksus, na który stać niewielu.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by Willfried Wende on Unsplash