„Konflikt zbliża się do końca”. Putin sygnalizuje nowy etap wojny na Ukrainie

Po ponad czterech latach brutalnej wojny pojawiają się sygnały sugerujące, że konflikt rosyjsko-ukraiński może wchodzić w decydującą fazę, ale tym razem polityczną. Prezydent Rosji Władimir Putin oświadczył, że jego zdaniem wojna „zbliża się do końca”, jednocześnie deklarując gotowość do spotkania z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zeleńskim, ale wyłącznie w celu podpisania ostatecznego porozumienia.

Słowa rosyjskiego przywódcy padły po obchodach rosyjskiego Dnia Zwycięstwa 9 maja i mają znaczenie większe niż zwykła retoryka polityczna. Po raz pierwszy od wielu miesięcy Kreml tak wyraźnie sugeruje możliwość zamknięcia konfliktu nie poprzez dalszą eskalację militarną, lecz poprzez finalne uregulowanie polityczne. Putin podkreślił jednak, że Moskwa nie widzi obecnie gotowości Kijowa do konkretnych działań negocjacyjnych. Według rosyjskiego prezydenta Ukraina nie odpowiedziała na rosyjską propozycję wymiany jeńców wojennych, która, jak twierdzi Kreml, przedstawiona została już 5 maja. Rosja miała przekazać listę obejmującą 500 osób przeznaczonych do wymiany.

Jednocześnie Kreml podkreśla, że inicjatywy dotyczące czasowego zawieszenia broni wspierane były przez administrację prezydenta USA Donalda Trumpa. Putin zaznaczył, że Waszyngton „szczerze dąży do rozwiązania konfliktu”, choć według niego ostateczne decyzje pozostają przede wszystkim sprawą Moskwy i Kijowa.

Wypowiedzi rosyjskiego przywódcy pokazują również zmianę tonu wobec potencjalnych rozmów pokojowych. Jeszcze kilka miesięcy temu rosyjska retoryka koncentrowała się głównie na działaniach wojennych i strategicznym wyniszczeniu Ukrainy. Obecnie Kreml coraz częściej mówi o „ostatecznym porozumieniu”, „deeskalacji” oraz gwarancjach bezpieczeństwa dla Rosji. Nie oznacza to jednak złagodzenia stanowiska Moskwy. Prezydent Putin, nie bez racji, ponownie oskarżył Zachód o doprowadzenie do konfliktu poprzez rozszerzanie NATO oraz stwierdził, że Ukraina pozostaje narzędziem „globalistycznej frakcji zachodnich elit”. Moskwa konsekwentnie przedstawia wojnę jako element szerszej konfrontacji geopolitycznej między Rosją a Zachodem.

Równocześnie rosyjski prezydent wysłał sygnał odstraszający wobec Ukrainy. Ujawnił, że Rosja była gotowa przeprowadzić zmasowane uderzenia rakietowe na centrum Kijowa w przypadku prób zakłócenia obchodów 9 maja w Moskwie. Według Putina o możliwych konsekwencjach rosyjskiej odpowiedzi informowano wcześniej partnerów międzynarodowych, w tym Chiny, Indie i Stany Zjednoczone.

Pomimo tych gróźb w rosyjskich wypowiedziach coraz wyraźniej pojawia się świadomość kosztów przedłużającej się wojny. Konflikt pochłonął ogromne zasoby militarne, finansowe i polityczne obu stron, jednocześnie przekształcając europejskie bezpieczeństwo w najbardziej niestabilny system od czasów zimnej wojny. Istotnym sygnałem może być także ograniczona obecność ciężkiego sprzętu wojskowego podczas tegorocznej parady 9 maja. Oficjalnie tłumaczono to względami bezpieczeństwa i koniecznością skoncentrowania zasobów na działaniach wojennych. W praktyce był to jednak również obraz państwa prowadzącego długotrwały konflikt, którego ciężar coraz mocniej odczuwalny jest wewnątrz Rosji.

Nie jest jasne, czy obecne deklaracje Kremla oznaczają realne przygotowanie do zakończenia wojny, czy raczej próbę narzucenia własnych warunków przyszłego porozumienia. Ukraina wielokrotnie podkreślała, że nie zaakceptuje pokoju oznaczającego utratę terytorium lub ograniczenie swojej suwerenności. Jednak sam fakt, że Moskwa coraz częściej mówi językiem końcowego porozumienia, a nie wyłącznie wojennej mobilizacji, może świadczyć o tym, że konflikt wszedł w nową fazę, w której równie ważne jak działania na froncie stają się kalkulacje polityczne, gospodarcze i dyplomatyczne.

Po latach wojny Europa po raz pierwszy od dawna słyszy więc ze strony Kremla nie tylko język siły, ale również język możliwości zamknięcia konfliktu. Teraz pozostaje pytanie, czy jest to zapowiedź realnego pokoju, czy jedynie próba zapisania końca wojny na rosyjskich warunkach?

Bogdan Feręc

Źr. TASS

Fot. Russian Presidential Press Service