Kolejna podwyżka cen prądu. Dlaczego Irlandia płaci najwyższe rachunki za prąd w Europie?

Mieszkańcy Irlandii muszą przygotować się na kolejny poważny cios w domowe budżety. Największy dostawca energii elektrycznej w kraju, państwowy zakład energetyczny Electric Ireland zapowiedział znaczące podwyżki opłat za media, które wejdą w życie 1 lipca. Decyzja ta zapada w niezwykle trudnym momencie, gdy koszty życia i tak drastycznie rosną, a dynamika płac nie nadąża za inflacją. Nowe taryfy pogłębią kryzys energetyczny w kraju, który już teraz zmaga się z najdroższym prądem w całej Unii Europejskiej.

Zgodnie z oficjalnym komunikatem spółki, od początku lipca rachunki za energię elektryczną dla gospodarstw domowych wzrosną o 8 procent, natomiast opłaty za gaz skoczą w górę o 7,7 procent. Choć jednostkowa stawka za obie usługi wzrośnie o 9,5 procent, ostateczny, efektywny wzrost będzie nieco niższy, ponieważ Electric Ireland zdecydowało się na utrzymanie dotychczasowych stawek opłat stałych. W praktyce oznacza to, że przeciętne gospodarstwo domowe korzystające ze standardowej taryfy zapłaci za prąd o 2,66 euro więcej tygodniowo, co daje kwotę 11,52 euro miesięcznie.

W skali roku przełoży się to na dodatkowy wydatek rzędu 138 euro. Z kolei w przypadku gazu tygodniowy wzrost wyniesie średnio 2,25 euro, czyli 9,73 euro miesięcznie, co zmusi konsumentów do dopłacenia około 117 euro rocznie.

Eksperci rynku energetycznego zauważają, że skala problemu jest ogromna, biorąc pod uwagę liczbę osób, w które uderzą nowe stawki. Daragh Cassidy z serwisu porównującego ceny Bonkers.ie wskazuje, że decyzja giganta energetycznego dotknie bezpośrednio około 1,1 miliona klientów korzystających z prądu oraz 145 tysięcy odbiorców gazu. Analityk podkreśla jednocześnie, że krok ten nie jest całkowitym zaskoczeniem.

Minionej jesieni większość kluczowych dostawców na rynku podniosła ceny o 10 do 15 procent z powodu wysokich kosztów hurtowych oraz rosnących opłat za utrzymanie sieci elektroenergetycznej. Electric Ireland, spółka należąca do koncernu ESB, zdecydowała się wówczas na zamrożenie cen energii elektrycznej na okres zimowy oraz niewielką obniżkę cen gazu, co tymczasowo uchroniło jej klientów przed drożyzną. Obecne podwyżki są pierwszą taką decyzją firmy od października 2022 roku, kiedy to globalny rynek paliw załamał się w następstwie rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Od tamtego czasu przedsiębiorstwo zdołało trzykrotnie obniżyć ceny gazu i dwukrotnie ceny energii elektrycznej, jednak stabilizacja okazała się krótkotrwała.

Jako główną przyczynę obecnego regresu Electric Ireland wskazuje sytuację geopolityczną. Przedsiębiorstwo tłumaczy, że najnowsze korekty cenników są bezpośrednim następstwem konfliktu na Bliskim Wschodzie. Niepokój w tym regionie wywarł silną presję na wzrost cen na hurtowych rynkach energii, co zmusiło krajowego dostawcę do przeniesienia tych kosztów na konsumentów końcowych.

Wprowadzenie wyższych taryf budzi natomiast poważny niepokój społeczny, zwłaszcza w kontekście ostatnich danych unijnego urzędu statystycznego Eurostat. Wynika z nich, że Irlandia już teraz boryka się z najwyższymi kosztami energii elektrycznej w całej Unii Europejskiej, a tamtejsze ceny przewyższają unijną średnią o blisko 40 procent. Sytuacja ta staje się dramatyczna dla wielu rodzin. Z raportu Komisji Regulacji Usług Komunalnych (CRU) wynika, że na początku tego roku liczba gospodarstw domowych zalegających z płatnościami za energię osiągnęła drugi najwyższy poziom w historii. Tylko w lutym około 317 tysięcy odbiorców nie było w stanie uregulować swoich rachunków za prąd na czas.

Świadome powagi sytuacji kierownictwo Electric Ireland deklaruje, że rozumie ciężar, jaki nowe opłaty nałożą na barki klientów. Firma zapowiedziała dalsze stosowanie i rozwijanie programów wsparcia dla osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji finansowej. Wśród oferowanych rozwiązań mają znaleźć się elastyczne plany spłat zadłużenia, systemy liczników przedpłatowych (PAYG) oraz profesjonalne doradztwo w zakresie efektywnego oszczędzania energii. Pozostaje jednak pytanie, czy te działania osłonowe okażą się wystarczające w starciu z postępującym kryzysem i rekordowo drogą codziennością?

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Fot. Photo by Robert Gourley on Unsplash

Graf. Eurostat