Irlandię czeka fala strajków w służbach publicznych?
Irlandzki system ochrony zdrowia znów znalazł się pod presją, ale tym razem nie z powodu kolejek do specjalistów ani kryzysu mieszkaniowego uderzającego w personel medyczny, lecz przez coś bardziej fundamentalnego. To narastające poczucie, że państwo oczekuje od pracowników coraz więcej, oferując coraz mniej w zamian.
Związek zawodowy SIPTU rozpoczął polityczną ofensywę przed planowanym w Krajowej Służbie Pogotowia Ratunkowego strajkiem. Przedstawiciele związku spotkali się z posłami i senatorami wszystkich ugrupowań, próbując zdobyć poparcie dla pracowników, którzy od miesięcy domagają się zmian płacowych.
Warto dodać, że skala protestu może być poważna, bo koło dwa tysiące członków SIPTU i związku Unite zatrudnionych w pogotowiu ratunkowym ma rozpocząć dzisiaj akcję protestacyjną, po której we wtorek odbędzie się pełny 24-godzinny strajk. To jednak dopiero początek eskalacji, ponieważ na 19 maja zaplanowano 48-godzinny protest, a tydzień później będą to 72-godzinny. Kolejne działania mają nastąpić w czerwcu.
Nie chodzi wyłącznie o pieniądze, choć zmiany uposażenia to jeden z postulatów, jednak sedno konfliktu tkwi w przekonaniu pracowników, że państwo korzysta dziś z kompetencji i odpowiedzialności ratowników medycznych na poziomie znacznie wyższym niż jeszcze dekadę temu, ale ich wynagrodzenia nadal tkwią w dawnym systemie. Związki oskarżają Health Service Executive o ignorowanie zaleceń niezależnego raportu, który miał doprowadzić do aktualizacji tabel płac i uwzględnić realne zmiany w zakresie obowiązków oraz obciążenia pracą.
John McCamley z SIPTU powiedział, że domaga się wdrożenia rekomendacji „bez żadnych warunków wstępnych” oraz wyższych stawek wynagrodzeń odpowiadających poziomowi wykształcenia i profesjonalizmu personelu.
To język konfliktu, który coraz częściej słychać w Irlandii i całej Europie Zachodniej, bo państwa przez lata modernizowały usługi publiczne, rozszerzały kompetencje pracowników i zwiększały owobec nich oczekiwania. Problem w tym, że modernizacja obowiązków nie zawsze szła w parze z modernizacją wynagrodzeń.
Ratownicy w swoich oświadczeniach dodają, że pandemia się skończyła, ale eksploatacja została.
HSE odpowiada z kolei, że rozmowy trwają i według władz służby zdrowia już w lutym przedstawiono związkom propozycje obejmujące nowe skale płac, uwzględniające jednocześnie „przeszłe, obecne i przyszłe zmiany transformacyjne”. Ta propozycja została odrzucona przez SIPTU i Unite, które natychmiast rozpoczęły procedurę prowadzącą do referendum strajkowego.
Równolegle do konfliktu w ochronie zdrowia rośnie napięcie w zakładzie Steris AST w hrabstwie Offaly. Członkowie SIPTU zatrudnieni w zakładzie sterylizacji i badań laboratoryjnych zapowiedzieli 24-godzinny strajk od rana 15 maja. Tu osią sporu nie są tylko wynagrodzenia, lecz przede wszystkim uznanie prawa do negocjacji zbiorowych. Związek oskarża kierownictwo o jednostronne zmiany dotyczące świadczeń chorobowych i systemu płacowego oraz o wieloletnią odmowę podjęcia realnych negocjacji. Andrea Cleere z SIPTU przypomniała, że pracownicy od ponad dekady próbują doprowadzić do rozmów z firmą, mimo wcześniejszych interwencji Sądu Pracy.
To już nie wygląda jak pojedynczy konflikt pracowniczy, ale sygnał szerszego przesilenia.
Bogdan Feręc
Źr. RTE
Fot. Dzięki uprzejmości RTE
