Irlandia wciąż się rozwija, choć mogłaby szybciej

Analiza najnowszych wskaźników makroekonomicznych dostarczonych przez Centralny Urząd Statystyczny (CSO) pozwala na postawienie precyzyjnej diagnozy dotyczącej kondycji gospodarczej kraju. Obraz, który wyłania się z danych za ubiegły rok oraz pierwszy kwartał roku bieżącego, doskonale ilustruje zjawisko określane w literaturze przedmiotu jako dualizm strukturalny.

Z jednej strony mamy do czynienia z niezwykle dynamicznym, choć podatnym na gwałtowne wahania sektorem międzynarodowym, z drugiej zaś ze stabilnym, odpornym na wstrząsy rynkiem wewnętrznym, który konsekwentnie buduje realny dobrobyt obywateli. Zrozumienie relacji zachodzących między tymi dwoma obszarami jest kluczem do oceny perspektyw rozwojowych państwa.

Ubiegły rok upłynął pod znakiem imponującej ekspansji, w której głównym motorem napędowym okazały się korporacje transnarodowe. Produkt krajowy brutto, który jest miarą uwzględniającą globalną aktywność tych podmiotów, odnotował spektakularny wzrost o 8 procent. Wynik ten był bezpośrednią konsekwencją faktu, że sektor zdominowany przez zagranicznych gigantów powiększył się w 2025 roku o 14,5 procent.

Szczególną rolę odegrał tu przemysł farmaceutyczny, a zwłaszcza bezprecedensowy boom na eksport leków na odchudzanie, który wywindował dynamikę eksportu towarów do poziomu 15,4 procent, przy całkowitym wzroście eksportu na poziomie 7,5 procent i równoległym zwiększeniu importu o 9,6 procent. Te rekordowe wyniki sektora zewnętrznego niosą jednak ze sobą strukturalną pułapkę, co z całą mocą obnażyły dane za pierwszy kwartał bieżącego roku. Spadek zamówień w segmencie farmaceutycznym przełożył się bowiem na tąpnięcie kwartalnego PKB o 7 procent. Choć wynik ten okazał się znacznie lepszy od pierwotnych, katastroficznych szacunków mówiących o 12-procentowym spadku, to skala tej korekty wpłynęła negatywnie na wskaźniki wzrostu gospodarczego w całej Unii Europejskiej, potwierdzając, jak ogromny wpływ na europejską statystykę mają operacje bilansowe globalnych korporacji.

Wobec tak dużej zmienności wskaźników agregatowych, ekonomiści oraz decydenci polityczni znacznie większą wagę przywiązują do parametrów oczyszczonych z szumu informacyjnego korporacji. Tutaj sytuacja wygląda znacznie bardziej przewidywalnie i optymistycznie.

Zmodyfikowany Popyt Krajowy oraz Zmodyfikowany Dochód Narodowy Brutto wzrosły w 2025 roku o solidne 4,7 procent. Choć wynik ten stanowi nieznaczną korektę w dół w porównaniu ze wcześniejszymi projekcjami Central Statistics Office, a zakładającymi 4,9 procent, to nadal świadczy o wysokiej temperaturze gospodarczej.

Zastępca dyrektora CSO Chris Sibley słusznie zauważył, że motorem napędowym tradycyjnej gospodarki stała się większość sektorów zorientowanych na rynek wewnętrzny. Doskonałą koniunkturę odnotowało budownictwo, które wzrosło o 7,2 procent, napędzane rosnącą produkcją mieszkaniową. Stabilny wzrost zanotowano również w sektorze nieruchomości, który zyskał 4,9 procent, oraz w rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie, gdzie dynamika wyniosła 3,6 procent.

O wielkiej sile fundamentów świadczy przede wszystkim zachowanie konsumentów oraz sektora publicznego.

Wydatki osobiste na dobra i usługi, odzwierciedlające realną siłę nabywczą społeczeństwa, wzrosły w ubiegłym roku o 2,6 procent. Tendencję tę potwierdził wicepremier i minister finansów Simon Harris, wskazując, że rosnące dochody realne, wspierane przez strukturalnie silną sytuację na rynku pracy, stanowią trwałe oparcie dla krajowej konsumpcji.

Równolegle państwo stymulowało rozwój poprzez sektor publiczny, zwiększając wydatki rządu na dobra i usługi o 3,2 procent. Co ważne z punktu widzenia oceny bieżącego cyklu koniunkturalnego, ten pozytywny trend nie wygasł wraz z końcem roku kalendarzowego. W pierwszych trzech miesiącach bieżącego roku gospodarka krajowa wzrosła o kolejne 0,3 procent, a w ujęciu rocznym Zmodyfikowany Popyt Krajowy rósł w tempie 3,5 procent, udowadniając, że wewnętrzny rdzeń gospodarczy skutecznie odizolował się od perturbacji w eksporcie farmaceutycznym.

Pomimo ewidentnych sukcesów i stabilnego zakotwiczenia wzrostu, przed krajem wyrosły nowe wyzwania o charakterze makroekonomicznym i geopolitycznym. Wydarzenia z pierwszej połowy bieżącego roku wyraźnie zasygnalizowały, że dotychczasowy model rozwoju musi zostać poddany redefinicji pod kątem odporności na wstrząsy zewnętrzne. Kluczowym postulatem, na który wskazuje minister Simon Harris, staje się konieczność pilnego stawienia czoła długoterminowym wyzwaniom strukturalnym. Na pierwszy plan wysuwa się tutaj imperatyw przyspieszenia transformacji energetycznej i uniezależnienia kraju od importu paliw kopalnych. W warunkach globalnej niepewności, bezpieczeństwo energetyczne i stabilność kosztowa będą determinować, czy wypracowany w ubiegłym roku 4,7-procentowy wzrost popytu krajowego uda się utrzymać w kolejnych latach, przekształcając przejściowy sukces w trwałą odporność strukturalną.

Bogdan Feręc

Źr. RTE

Photo by Jakub Żerdzicki on Unsplash