Irlandczycy mają więcej pieniędzy, ale za dom płacą fortunę. Nowy raport pokazuje gospodarcze różnice na wyspie

Mieszkańcy Republiki Irlandii dysponują wyższym dochodem rozporządzalnym niż mieszkańcy Irlandii Północnej, jednak jednocześnie muszą mierzyć się z jednym z największych wyzwań ekonomicznych ostatnich lat, czyli gwałtownie rosnącymi cenami nieruchomości. Najnowszy raport Central Statistics Office (CSO), porównujący sytuację gospodarczą po obu stronach granicy, pokazuje wyraźne różnice zarówno w poziomie dochodów, jak i kosztów życia.

Z danych przedstawionych przez CSO wynika, że dochód rozporządzalny na mieszkańca w Republice Irlandii wynosi 21 488 jednostek mierzonych według standardów siły nabywczej. W Irlandii Północnej wskaźnik ten osiąga zaś poziom 18 998. Miara uwzględnia różnice cenowe oraz kursowe między poszczególnymi jurysdykcjami, dzięki czemu pozwala na bardziej wiarygodne porównanie realnej siły nabywczej mieszkańców. Dochód rozporządzalny oznacza kwotę pieniędzy pozostającą do dyspozycji gospodarstw domowych po opłaceniu podatków i otrzymaniu świadczeń socjalnych. To właśnie z tych środków finansowane są codzienne wydatki, oszczędności oraz inwestycje rodzin.

Analiza pokazuje, że wszystkie trzy regiony Republiki Irlandii wyprzedzają pod tym względem Irlandię Północną. Najwyższy poziom dochodu rozporządzalnego odnotowano w regionie wschodnim i środkowym, gdzie wskaźnik wyniósł 22 264. W regionie południowym osiągnął on poziom 21 279, natomiast w regionie północnym i zachodnim 19 721.

Wyższe dochody nie oznaczają jednak automatycznie łatwiejszego życia i szczególnie wyraźnie widać to na rynku mieszkaniowym. Według danych za 2024 rok mediana ceny domu w Dublinie odpowiadała trzynastokrotności mediany rocznych, średnich zarobków brutto statystycznych pracowników. Dla porównania w Belfaście przeciętny dom kosztował równowartość sześciokrotności rocznego wynagrodzenia. Oznacza to, że mimo wyższych dochodów mieszkańcy stolicy Republiki muszą przeznaczyć znacznie większą część swoich zarobków na zakup nieruchomości niż mieszkańcy stolicy Irlandii Północnej. Dane te pokazują skalę problemów mieszkaniowych, które od kilku lat należą do najważniejszych wyzwań społecznych i gospodarczych w kraju.

Raport wskazuje również, że aktywność gospodarcza przypadająca na jednego mieszkańca pozostaje zdecydowanie wyższa w Republice Irlandii. Skorygowany dochód narodowy brutto na osobę, również liczony według standardów siły nabywczej, wyniósł z kolei 46 428. W Irlandii Północnej wskaźnik ten osiągnął poziom 31 144.

Zdaniem CSO znaczącą rolę odgrywa tutaj struktura gospodarki. W Republice Irlandii największy udział w aktywności ekonomicznej ma sektor produkcyjny, odpowiadający za 31 proc. gospodarki. W dużej mierze jest to efekt obecności międzynarodowych koncernów technologicznych i produkcyjnych, które ulokowały swoje europejskie operacje właśnie w Irlandii. Sytuacja wygląda inaczej w Irlandii Północnej, gdzie największy udział w gospodarce mają administracja publiczna, edukacja oraz służba zdrowia. Łącznie odpowiadają one za 24 proc. aktywności gospodarczej regionu.

Istotne różnice widoczne są także w strukturze dochodów mieszkańców. Według danych CSO w 2023 roku świadczenia socjalne stanowiły 30 proc. dochodu rozporządzalnego w Irlandii Północnej, a w Republice Irlandii udział ten był niższy i wynosił 24 proc.

Opublikowane dane pokazują, że gospodarka Republiki Irlandii pozostaje silniejsza pod względem dochodów, aktywności ekonomicznej i poziomu wynagrodzeń. Jednocześnie raport przypomina, że wyższe zarobki nie zawsze przekładają się na większą dostępność podstawowych dóbr. Szczególnie rynek mieszkaniowy pozostaje obszarem, w którym przewaga dochodowa mieszkańców Republiki jest w znacznym stopniu niwelowana przez rekordowo wysokie ceny nieruchomości.

Bogdan Feręc

Źr. RTE/CSO

Graf. CSO