Fundamenty na wodzie pisane? Wielkie obietnice i niepewne jutro irlandzkiego budownictwa

Departament Mieszkalnictwa z dumą prezentuje najnowsze dane, z których wynika, że w pierwszym kwartale roku rozpoczęto budowę ponad ośmiu tysięcy nowych domów. Ten niemal dwustuprocentowy skok w porównaniu z rokiem ubiegłym jest przez rządowych oficjeli przedstawiany jako spektakularny sukces i dowód na ożywienie sektora. Minister James Browne nie szczędzi pochwał pod adresem podejmowanych działań, wskazując na marzec jako miesiąc rekordowy, w którym liczba rozpoczętych inwestycji wzrosła o blisko trzysta procent.

Choć wskaźniki aktywności gospodarczej rzeczywiście pną się w górę, za tą fasadą optymizmu kryją się pytania, na które władze wolą nie odpowiadać zbyt głośno. Głównym problemem jest fakt, że „rozpoczęcie budowy” stało się terminem coraz mniej wiarygodnym. Od momentu, gdy rząd zaoferował deweloperom zwolnienia z opłat za prace budowlane i przyłącza wodne, formalne oświadczenia o rozpoczęciu prac przestały być pewnym zwiastunem gotowych kluczy dla lokatorów. Istnieją uzasadnione obawy, że wiele z tych inwestycji zostało zgłoszonych jedynie po to, by skorzystać z finansowych ulg, a ich faktyczne ukończenie stoi pod wielkim znakiem zapytania.

W efekcie statystyki, którymi chwali się resort, mogą okazać się jedynie „papierowym” sukcesem, który nie ma realnego przełożenia na liczbę dostępnych mieszkań w najbliższych latach.

Ministerstwo dążąc do maksymalizacji liczby projektów zdecydowało się na kontrowersyjne kroki w stronę minimalizacji biurokracji i kosztów. Wprowadzono nowe standardy projektowe, które pozwalają na budowę lokali o powierzchni zaledwie trzydziestu dwóch metrów kwadratowych. Choć obniżenie minimalnego metrażu i złagodzenie wymogów technicznych ma przynieść deweloperom ogromne oszczędności, sięgające nawet stu tysięcy euro na jednym mieszkaniu, trudno uznać to za powód do radości dla przyszłych mieszkańców.

Tworzenie coraz mniejszych przestrzeni przy jednoczesnym obniżeniu stawki VAT, co kosztuje budżet państwa miliony euro, wygląda bardziej na ratowanie rentowności prywatnych inwestorów niż na budowanie godnych warunków do życia.

W ujęciu geograficznym budowlanego ożywienia niezmiennie dominuje region Dublina, gdzie koncentruje się ponad jedna trzecia wszystkich nowych zgłoszeń. Choć dane z takich obszarów jak Fingal mogą imponować na wykresach, rzeczywistość rynku mieszkaniowego pozostaje trudna. Nawet przy wzmożonej aktywności sektora prywatnego, niepewność co do finalizacji zgłoszonych budów sprawia, że dzisiejsze powody do zadowolenia mogą szybko ustąpić miejsca rozczarowaniu.

Jak słusznie zauważają eksperci, kondycja branży zależy obecnie od zbyt wielu zmiennych, by same deklaracje o rozpoczęciu prac uznać za gwarancję rozwiązania kryzysu mieszkaniowego.

Czy te rekordowe statystyki rzeczywiście oznaczają przełom? Czas pokaże, ile z tych tysięcy fundamentów doczeka się dachu i lokatorów.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by Glenov Brankovic on Unsplash