FLESZ DNIA – IRLANDIA

Czwartek w Irlandii upływa pod znakiem wielkiej dyplomacji, rozmów o bezpieczeństwie Europy, wojny w Ukrainie i napięć wokół polityki krajowej. Do Dublina przyjechali przywódcy i przedstawiciele około 50 państw oraz najważniejszych organizacji międzynarodowych. Jednocześnie irlandzki rząd mierzy się z problemami mieszkaniowymi, sytuacją w ochronie zdrowia i konsekwencjami nowego porozumienia płacowego z pracownikami sektora publicznego.

1. Dublin centrum europejskiej dyplomacji

W Dublinie odbywa się dziewiąte spotkanie Europejskiej Wspólnoty Politycznej (European Political Community). Irlandia, sprawująca prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, gości jedno z największych wydarzeń dyplomatycznych w swojej historii. W spotkaniu uczestniczą przedstawiciele około 50 państw i organizacji międzynarodowych, w tym przywódcy państw UE, Wielkiej Brytanii, Ukrainy, Kanady, państw Bałkanów Zachodnich oraz Turcji.

Głównymi tematami rozmów są bezpieczeństwo Europy, wojna rosyjsko-ukraińska, zagrożenia hybrydowe, współpraca obronna i przyszłość europejskiej architektury bezpieczeństwa. Gospodarzem spotkania jest premier Micheál Martin.

Jutro, 13 listopada, w Dublinie odbędzie się kolejne ważne wydarzenie – nieformalne spotkanie przywódców państw Unii Europejskiej.

2. Wołodymyr Zełenski w Dublinie. Rozmowy o wojnie i bezpieczeństwie Ukrainy

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski bierze udział w dublińskim szczycie i prowadzi rozmowy dotyczące dalszego wsparcia dla swojego kraju. Jednym z najważniejszych tematów jest możliwość zakończenia wojny z Rosją oraz uzyskanie gwarancji bezpieczeństwa dla Ukrainy.

Zełenski wyraził wdzięczność Irlandii za konsekwentne wsparcie polityczne i pomoc udzielaną Ukrainie. W rozmowach pojawił się również temat współpracy technologicznej, w tym wykorzystania ukraińskich rozwiązań dronowych do ochrony irlandzkich obszarów morskich.

3. Historyczny poziom zabezpieczeń w Dublinie. Tysiące funkcjonariuszy na ulicach

Wizyta europejskich przywódców oznacza bezprecedensową operację policyjną. An Gharda Síochána określa ją, jako największą operację zabezpieczenia wydarzenia w historii irlandzkiego państwa.

W działania zaangażowano:

• Ponad 15 tys. dwunastogodzinnych zmian służbowych.
• Ponad 500 uzbrojonych funkcjonariuszy jednostek taktycznych każdego dnia.
• Ponad 500 policjantów odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego.
• Ponad 200 funkcjonariuszy zespołów przeszukujących obiekty.
• Ponad 100 wyspecjalizowanych motocyklistów eskortujących delegacje.

Wykorzystywane są również jednostki psów służbowych, zespoły wodne, wojsko oraz systemy wykrywania i neutralizacji nieautoryzowanych dronów.

Operacja oznacza poważne utrudnienia komunikacyjne. Zamknięty został m.in. most Samuel Beckett Bridge, a ograniczenia obejmują okolice Convention Centre, Merrion Square i dublińskich doków. Szczególnie duże utrudnienia przewidywane są w godzinach 15:00–19:00. Niektóre linie autobusowe i tramwajowe Luas kursują ze zmianami, a dojazd do 3Arena również jest utrudniony.

Garda apeluje do mieszkańców i podróżnych o wcześniejsze planowanie przejazdów.

4. Rząd przedstawia plan walki z bezdomnością dzieci i rodzin

Irlandzki rząd uruchomił nowy program przeciwdziałania bezdomności dzieci i rodzin pod nazwą „Aire”. Powodem są dramatyczne statystyki: w tymczasowych miejscach zakwaterowania przebywa obecnie 5830 dzieci. To najwyższy poziom odnotowany w historii państwowych statystyk. Program obejmuje 43 działania i dodatkowe 20 mln euro finansowania. Angażować ma instytucje odpowiedzialne za mieszkalnictwo, ochronę zdrowia, edukację, opiekę nad dziećmi oraz wsparcie rodzin.

Priorytetem ma być zapobieganie utraty mieszkań, zanim rodziny trafią do systemu zakwaterowania awaryjnego. W przypadkach, w których nie uda się uniknąć bezdomności, rząd zapowiada lepszą ochronę dzieci i szybsze przenoszenie rodzin do stałych lokali. Plan został pozytywnie przyjęty przez organizacje pomocowe, ale przedstawiciele sektora społecznego podkreślają, że same deklaracje nie rozwiążą problemu. Potrzebne są konkretne mieszkania, finansowanie i rozliczanie instytucji z realizacji obietnic.

5. Porozumienie płacowe w sektorze publicznym. Strajk odwołany, ale rachunek wyniesie 5,2 mld euro

Po intensywnych negocjacjach rząd i związki zawodowe osiągnęły wstępne porozumienie dotyczące wynagrodzeń pracowników sektora publicznego. Tym samym zawieszono zapowiadany na dzisiaj strajk. Projekt porozumienia przewiduje podwyżki wynagrodzeń o 10,75 proc. w okresie od lipca 2026 do marca 2029 roku, czyli przez 33 miesiące. Koszt całego pakietu szacowany jest na około 5,2 mld euro.

Porozumienie obejmuje m.in. nauczycieli, lekarzy, pielęgniarki, policjantów, pracowników administracji państwowej oraz Sił Zbrojnych. Szczególne korzyści otrzymają osoby zatrudnione na najniższych stanowiskach. Według przedstawionych wyliczeń wynagrodzenie początkowe wzrosnąć o 18,3 proc., asystenta specjalnych potrzeb edukacyjnych o 17,2 proc., a początkującego funkcjonariusza Gardy o 14,6 proc.

Nie oznacza to jednak, że sprawa jest całkowicie zamknięta. Związki zawodowe muszą jeszcze przeprowadzić konsultacje i głosowania wśród swoich członków. Rząd i przedstawiciele pracowników będą również monitorować sytuację gospodarczą i możliwość realizacji uzgodnionych zobowiązań.

Warto przypomnieć, że wcześniej HSE przygotowywała się na poważne zakłócenia w funkcjonowaniu szpitali i przychodni właśnie z powodu planowanego strajku. Po osiągnięciu porozumienia sytuacja uległa zmianie.

6. Irlandzki Kerry Group przegrywa w europejskim sądzie. Zmiany na rynku żywności

Irlandzka firma Kerry Group przegrała przed Sądem Unii Europejskiej sprawę dotyczącą zakazu stosowania określonych aromatów dymu w produktach spożywczych. Sprawa dotyczy składników wykorzystywanych m.in. przy produkcji szynki, bekonu, ryb, serów oraz popularnych chipsów o smaku wędzonego bekonu. Unijne instytucje zdecydowały wcześniej o nieprzedłużeniu zezwoleń na stosowanie części tych substancji, powołując się na wątpliwości dotyczące ich bezpieczeństwa zdrowotnego.

Dla producentów oznacza to konieczność zmiany receptur. W przypadku produktów mięsnych okres przejściowy potrwa do połowy 2029 roku. Kerry Group argumentowała, że stosowanie oczyszczonych aromatów dymu może być bezpieczniejsze niż tradycyjne wędzenie. Sąd nie uznał jednak przedstawionych argumentów za wystarczające do podważenia decyzji unijnych instytucji. Firma rozważa dalsze kroki prawne.

7. Komisja Europejska i budżet na 2027 rok. Simon Harris ogłasza porozumienie

Wicepremier i minister finansów Simon Harris poinformował o osiągnięciu porozumienia w sprawie budżetu Unii Europejskiej na 2027 rok. Harris określił rezultat negocjacji jako dobry dla Europy i irlandzkiej prezydencji. Uzgodnienie budżetu jest istotnym elementem irlandzkiego przewodnictwa w Radzie UE. Porozumienie zostało osiągnięte podczas negocjacji prowadzonych w Brukseli.

8. Irlandzki Sport pod lupą. Kontrola procedur ochrony dzieci

Organizacja Sport Ireland zarządziła przegląd procedur ochrony dzieci we wszystkich krajowych organizacjach zarządzających poszczególnymi dyscyplinami sportowymi. Decyzja jest następstwem ujawnionych problemów dotyczących procedur bezpieczeństwa, weryfikacji pracowników i kontroli osób mających kontakt z dziećmi w Football Association of Ireland (FAI).

Sprawa wywołała również zainteresowanie parlamentarzystów. FAI znalazła się pod krytyką po nieobecności na posiedzeniu komisji Oireachtas zajmującej się kwestiami bezpieczeństwa i ochrony osób uczestniczących w sporcie. Przegląd ustalić ma, czy obecne mechanizmy kontroli są wystarczające i, czy organizacje sportowe prawidłowo wywiązują się ze swoich obowiązków.

9. Spór o mieszkalnictwo w irlandzkim parlamencie

Kryzys mieszkaniowy ponownie stał się przedmiotem ostrej wymiany zdań w Dáil. Premier Micheál Martin starł się z przedstawicielem Socjaldemokratów Rorym Hearne’em, który zarzucał rządowi niewystarczającą skuteczność w rozwiązywaniu problemów mieszkaniowych. Spór dotyczył przede wszystkim skali kryzysu, dostępności mieszkań oraz skuteczności dotychczasowej polityki rządu.

Tymczasem organizacja Threshold poinformowała, że w trzecim kwartale 2026 roku udało jej się zapobiec utracie mieszkań przez 930 gospodarstw domowych. W tym samym okresie organizacja udzieliła pomocy ponad 8100 gospodarstwom mającym problemy związane z najmem.

Największym problemem pozostają wypowiedzenia umów najmu. Stanowiły one 42 proc. wszystkich zgłoszeń kierowanych do organizacji. Według najnowszych danych przywołanych przez Threshold w sierpniu liczba osób korzystających z zakwaterowania awaryjnego osiągnęła rekordowe 17 885.

Opr. Bogdan Feręc

Źr. Mat. internetowe