Cicha presja przy kasie. Rosnące ceny drenują portfele konsumentów

Codzienne wizyty w sklepach spożywczych stają się dla wielu gospodarstw domowych coraz bardziej dotkliwym sprawdzianem finansowej dyscypliny. Z zewnątrz zmiana ceny pojedynczego produktu o kilkanaście centów może wydawać się niezauważalna, jednak w ujęciu skokowym i przy regularnych zakupach, suma tych drobin zamienia się w wyczuwalny ciężar.

Najnowsze analizy rynku detalicznego przygotowane przez firmę Worldpanel by Numerator pokazują jasno: tempo podwyżek cen artykułów pierwszej potrzeby znów przyspiesza, a codzienne koszty utrzymania zmuszają konsumentów do wdrożenia zupełnie nowych strategii przetrwania. Według danych Worldpanel, roczna inflacja cen artykułów spożywczych w porównywalnych cenach wzrosła do poziomu 4,69 proc., w porównaniu z 4,28 proc. odnotowanymi jeszcze 12 tygodni wcześniej. Badanie to ma szczególną wagę diagnostyczną, ponieważ opiera się na ścisłym monitorowaniu w skali roku stałego koszyka obejmującego 30 000 identycznych produktów.

Oficjalny wskaźnik pokazuje jednak tylko część prawdy. W rzeczywistości wielu kupujących, chcąc uniknąć drastycznego skoku ostatecznego rachunku przy kasie, wycofuje się z zakupu dóbr luksusowych lub zastępuje swoje ulubione marki tańszymi zamiennikami marek własnych. Statystyki pokazują przy tym ciekawe zjawisko, więc wartość sprzedaży artykułów spożywczych na wynos wzrosła o 4,3 proc. w ciągu czterech tygodni poprzedzających 4 października w porównaniu z rokiem ubiegłym.

Presja finansowa zmusiła natomiast konsumentów do aktywnego poszukiwania promocji i okazji. W ciągu ostatnich 12 tygodni towary objęte rabatami i ofertami specjalnymi stanowiły niemal 21 proc. całkowitych wydatków na żywność, co przełożyło się na kwotę aż 454 milionów euro wydanych w ramach akcji promocyjnych.

Szefowa działu handlu detalicznego w irlandzkim oddziale Worldpanel by Numerator Eimear Faughnan zwraca uwagę, że zachowania konsumentów są bezpośrednim odzwierciedleniem niepewności rynkowej. Przed ogłoszeniem najnowszego budżetu, to właśnie koszty utrzymania były absolutnym priorytetem w codziennych dyskusjach i planach domowych budżetów.

Choć stosunkowo łagodna aura na początku jesieni pozwoliła wielu osobom opóźnić uruchomienie ogrzewania w domach, to przy sklepowych półkach dominuje skrajna ostrożność. Zamiast dużych, cotygodniowych zakupów robionych „na zapas”, konsumenci przeszli na model częstszych, ale znacznie mniejszych wizyt w dyskontach i supermarketach.

Oznacza to, że liczba odwiedzin w placówkach handlowych wzrosła, ale średnia liczba produktów trafiających do wózka podczas pojedynczego wyjścia uległa widocznemu skurczeniu. Klienci skrupulatnie analizują też każdą pozycję na paragonie.

Zmiana nawyków zakupowych wywołana rosnącymi cenami ma bezpośredni wpływ na udział poszczególnych sieci w rynku. Największym beneficjentem masowego „polowania na okazje” stał się w ciągu ostatnich 12 tygodni Lidl, odnotowując najdynamiczniejszy wzrost spośród wszystkich detalistów.

Mimo sukcesów dyskontów, czołówka rynku pozostaje stosunkowo stabilna i zdominowana przez tradycyjnych graczy:

• Dunnes Stores utrzymuje pozycję lidera z udziałem w rynku na poziomie 24,8%.
• Tesco plasuje się tuż za nim, kontrolując 24% rynku.
• SuperValu zachowuje silną pozycję z udziałem wynoszącym 18,8%.
• Lidl umacnia swój udział do poziomu 14,6%.
• Aldi zamyka stawkę z wynikiem 10,8%.

Obecny wzrost cen koszyka zakupów to nie tylko bezduszne wskaźniki procentowe w raportach analityków, ale realna zmiana stylu życia milionów ludzi. Konieczność częstszego odwiedzania sklepów, rezygnacja ze sprawdzonych marek na rzecz tańszych alternatyw oraz stała kontrola wydatków, stają się w Irlandii normą. Jeżeli zaś tempo wzrostu cen nie wyhamuje, co jest mało prawdopodobne, model ostrożnego, skalkulowanego co do centa koszyka zakupowego, utrwali się w kraju na stałe, wymuszając na sieciach handlowych jeszcze ostrzejszą walkę o klienta cenami i promocjami.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by David Clarke on Unsplash