Wyrok TSUE zagraża irlandzkiej łączności lotniczej. Przełomowe orzeczenie w sprawie limitów na lotnisku w Dublinie

Decyzja Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie limitów pasażerskich na lotnisku w Dublinie stanowi poważny cios dla infrastruktury transportowej Irlandii i jej międzynarodowej pozycji gospodarczej.

Sędziowie w Luksemburgu orzekli, że Irlandzki Urząd Lotnictwa (IAA) ma pełne prawo ograniczać liczbę slotów startowych i lądowań, aby egzekwować roczny limit 32 milionów pasażerów wynikający z lokalnych decyzji planistycznych. To rozstrzygnięcie, stanowiące odpowiedź na pytania irlandzkiego Sądu Najwyższego po skargach linii Aer Lingus i Ryanair, rodzi bezpośrednie zagrożenie dla wydolności stołecznego portu i wymaga natychmiastowych, zdecydowanych działań ze strony Departamentu Transportu.

Najwyższy organ sądowniczy Unii Europejskiej w pełni podzielił stanowisko swojego rzecznika generalnego przedstawione na początku tego roku. W wydanym wyroku TSUE jednoznacznie wskazuje, że unijne rozporządzenia dotyczące przydzielania czasu na start lub lądowanie w portach lotniczych, należy interpretować na korzyść norm środowiskowych i planistycznych.

Zgodnie z wyrokiem, warunki określone w pozwoleniach na budowę, w tym przypadku rygorystyczny limit pasażerski, stanowią istotne ograniczenia techniczne, operacyjne oraz środowiskowe. Oznacza to, że organ koordynujący ruch lotniczy ma prawo, a wręcz obowiązek, uwzględniać je przy ustalaniu parametrów wydolnościowych lotniska. W konsekwencji IAA może odmówić przyznania „historycznych serii slotów” liniom lotniczym, które na mocy dotychczasowych przepisów unijnych miałyby do nich pełne prawo.

Dla wyspiarskiego państwa, jakim jest Irlandia, sprawnie działający węzeł lotniczy w Dublinie stanowi absolutny fundament wymiany handlowej, turystyki oraz łączności z Europą i resztą świata. Wstrzymanie rozwoju portu lub wymuszona redukcja dostępnych połączeń, uderzy bezpośrednio w stabilność gospodarczą kraju.

Sytuacja ta wywoła jednocześnie szereg negatywnych skutków, w tym:

• Zagrożenie dla międzynarodowej dostępności komunikacyjnej: Ograniczenie liczby startów i lądowań automatycznie przełoży się na zmniejszenie liczby oferowanych foteli, co zredukuje siatkę połączeń i utrudni podróżowanie zarówno mieszkańcom, jak i zagranicznym inwestorom.
• Wzrost cen biletów: Wytworzenie sztucznego deficytu slotów przy stałym lub rosnącym popycie, nieuchronnie doprowadzi do skokowego wzrostu cen połączeń lotniczych oferowanych przez przewoźników.
• Presja na harmonogram zimy 2027/2028: Jeśli obowiązujący limit nie zostanie zniesiony w nadchodzących miesiącach, IAA już w kwietniu przyszłego roku będzie zmuszona do drastycznego cięcia siatki połączeń na sezon zimowy 2027/2028, aby zmieścić się w ustawowym progu 32 milionów pasażerów.

Choć w okresie letnim Oireachtas uchwalił ustawę przyznającą ministrowi transportu uprawnienia do modyfikacji lub znoszenia planistycznych limitów, w praktyce proces ten napotyka na olbrzymie bariery proceduralne. Droga do faktycznego zniesienia obostrzeń jest wyjątkowo długa i skomplikowana.

Minister transportu przed wydaniem odpowiedniego rozporządzenia, musi zwrócić się do organu planistycznego An Coimisiún Pleanála (ACP) z zapytaniem o konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jest niemal pewne, że ACP uzna zniesienie limitu za decyzję wywierającą znaczący wpływ na środowisko. Przygotowanie pełnego raportu środowiskowego zajmuje wiele miesięcy, po czym wymagane jest przeprowadzenie konsultacji społecznych trwających co najmniej 30 dni roboczych. Nawet po wydaniu decyzji przez ACP, zainteresowanym stronom przysługuje 8-tygodniowy termin na zaskarżenie jej do sądu w trybie kontroli sądowej.

W efekcie cały proces legislacyjno-administracyjny może potrwać rok lub dłużej. Tymczasem czas nagli, a decyzje w sprawie przydziału slotów, podjęte będą przez IAA w ciągu najbliższych kilku miesięcy.

Orzeczenie TSUE nie pozostawia rządowi miejsca na zwłokę ani biurokratyczną opieszałość. Departament Transportu musi potraktować sprawę jako absolutny priorytet państwa i maksymalnie przyspieszyć prace nad wdrożeniem nowych przepisów oraz przeprowadzeniem niezbędnych procedur. Bez nadzwyczajnego zaangażowania ze strony ministerstwa i sprawnego przeprowadzenia decyzji przez An Coimisiún Pleanála, irlandzki sektor lotniczy zostanie wkrótce sparaliżowany przez przestarzałe limity. Rząd musi podjąć więc zdecydowane kroki prawne i organizacyjne, aby nie dopuścić do sytuacji, w której stołeczny port lotniczy, straci swoją konkurencyjność, a mieszkańcy wyspy zostaną odcięci od kluczowych połączeń międzynarodowych.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Fot. CC 4300streetcar