Rząd przeznaczy kolejne 2 mld euro dla Irish Water. Inwestycje mają odblokować budowę 300 tys. nowych mieszkań

Irlandzki rząd przygotowuje jedną z największych inwestycji infrastrukturalnych ostatnich lat. Gabinet zatwierdzić ma przekazanie dodatkowych 2 mld euro dla Uisce Éireann (Irish Water), które mają zostać przeznaczone na rozbudowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej niezbędnej do realizacji ambitnego programu budownictwa mieszkaniowego.

Decyzja formalnie przedstawiona została podczas środowego posiedzenia Rady Ministrów przez ministra wydatków publicznych Jacka Chambersa, wicepremiera i ministra finansów Simona Harrisa oraz ministra mieszkalnictwa Jamesa Browne’a. Ministrowie przedłożyli wspólną notatkę zawierającą szczegóły finansowania oraz zasady wykorzystania nowych środków.

Infrastruktura warunkiem budowy nowych osiedli

Dodatkowe finansowanie ma umożliwić realizację jednego z najważniejszych celów obecnego rządu – budowy 300 tys. nowych mieszkań do 2030 roku.

Według rządu jedną z największych barier dla rozwoju budownictwa mieszkaniowego pozostaje niewystarczająca przepustowość sieci wodociągowych i kanalizacyjnych. W wielu częściach kraju inwestorzy dysponują gruntami oraz pozwoleniami na budowę, jednak brak odpowiedniej infrastruktury uniemożliwia rozpoczęcie nowych inwestycji. Rząd zamierza więc wykorzystać środki publiczne do przyspieszenia rozbudowy sieci wodno-kanalizacyjnej, uznając ją za jeden z fundamentów rozwiązania kryzysu mieszkaniowego.

Ścisłe zasady wydatkowania pieniędzy

Aby ograniczyć ryzyko wykorzystania środków na inne cele, trzej ministrowie podpiszą wkrótce z Uisce Éireann memorandum o porozumieniu (Memorandum of Understanding – MOU). Dokument będzie precyzyjnie określał, że przekazane 2 mld euro mogą zostać wykorzystane wyłącznie na rozbudowę infrastruktury obsługującej nowe inwestycje mieszkaniowe. Oznacza to, że pieniądze nie będą mogły zostać przeznaczone na bieżące funkcjonowanie spółki ani pokrywanie innych wydatków operacyjnych.

Jednocześnie Uisce Éireann podkreśla, że oprócz zapowiedzianego zastrzyku kapitału nadal potrzebuje dodatkowych środków na modernizację istniejącej infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej, która w wielu miejscach wymaga pilnych inwestycji.

Koniec opłat za wodę oznacza większy udział państwa

Bezpośrednie finansowanie ze środków budżetowych stało się konieczne po wycofaniu się kilka lat temu z planów wprowadzenia opłat za wodę dla gospodarstw domowych.

Po rezygnacji z tego rozwiązania odpowiedzialność za finansowanie strategicznych inwestycji infrastrukturalnych w coraz większym stopniu spoczywa na państwie. Obecny pakiet o wartości 2 mld euro jest realizacją zobowiązania zawartego w zaktualizowanym Narodowym Planie Rozwoju, a przedstawionym przez rząd w ubiegłym roku.

Finansowanie w cieniu krytyki

Zapowiedź kolejnego wielomiliardowego wsparcia dla Uisce Éireann pojawia się jednak w momencie, gdy spółka znajduje się pod silną presją opinii publicznej.

W ubiegłym miesiącu Kontroler i Audytor Generalny (C&AG) zwrócił uwagę na karę w wysokości 31 mln euro nałożoną przez Komisję Regulacji Usług Publicznych (CRU). Sankcja była konsekwencją niewykonania przez spółkę kluczowych celów dotyczących ograniczenia wycieków wody oraz zwiększenia przychodów od odbiorców komercyjnych. To jedna z najwyższych kar finansowych nałożonych na przedsiębiorstwo odpowiedzialne za krajową infrastrukturę wodną i sygnał, że regulator oczekuje zdecydowanej poprawy efektywności działania.

Rosnące wynagrodzenia budzą pytania

Dodatkowe kontrowersje wywołały informacje dotyczące wynagrodzeń kierownictwa spółki. Minister mieszkalnictwa James Browne zatwierdził pakiet wynagrodzenia dla dyrektora generalnego Uisce Éireann w wysokości 391 953 euro rocznie. Oznacza to wzrost o 118 tys. euro, czyli około 43 procent, w porównaniu z rokiem poprzednim. Jednocześnie premie wypłacane w całej firmie wzrosły o 36,5 procent, osiągając łączną wartość 17,84 mln euro.

Krytycy wskazują, że tak znaczące podwyżki i premie trudno pogodzić z faktem, iż spółka nie zrealizowała wszystkich wyznaczonych celów operacyjnych, za co została ukarana przez regulatora.

Rząd stawia na rozwój infrastruktury

Pomimo pojawiających się kontrowersji rząd utrzymuje, że inwestycje w sieć wodociągową są niezbędne dla dalszego rozwoju kraju.

Bez odpowiednich dostaw wody i wydajnego systemu odprowadzania ścieków realizacja programu budowy setek tysięcy nowych mieszkań byłaby niemożliwa. W ocenie ministrów rozbudowa infrastruktury stać się ma jednym z najważniejszych narzędzi walki z kryzysem mieszkaniowym, który od lat pozostaje jednym z największych wyzwań społecznych i gospodarczych Irlandii.

Najbliższe miesiące pokażą, czy przekazane 2 mld euro przełożą się na szybsze przygotowanie terenów pod nowe inwestycje mieszkaniowe. Równocześnie Uisce Éireann będzie musiało udowodnić, że potrafi skutecznie wykorzystać publiczne środki, poprawić efektywność swojej działalności i odbudować zaufanie po krytycznych ocenach regulatorów oraz audytorów.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by bruce mars on Unsplash