Nowa broń cyberprzestępców. Sztuczna inteligencja i fałszywe fundusze drenują oszczędności

Irlandia mierzy się z bezprecedensową falą zaawansowanych technologicznie oszustw finansowych, których ofiarami padają przede wszystkim osoby u progu emerytury. Przestępcy coraz śmielej sięgają po narzędzia sztucznej inteligencji, tworząc niezwykle realistyczne, zmanipulowane materiały wideo i obrazy znanych polityków oraz ludzi biznesu. Ta nowa technika manipulacji służy do promowania fikcyjnych, rzekomo wspieranych przez państwo programów inwestycyjnych. Cel uderzenia jest precyzyjnie skalkulowany, a przestępcy celują w osoby powyżej 50. roku życia, czyli grupę społeczną, która dysponuje większością kapitału oszczędnościowego zgromadzonego w kraju.

Skalę tego procederu obrazują alarmujące statystyki Krajowego Biura ds. Przestępstw Gospodarczych Gardy (GNECB). Oficjalne dane An Gharda Síochána wykazują, że liczba zgłoszeń dotyczących oszustw inwestycyjnych wzrosła w skali roku o ponad 20 procent, a łączne straty poszkodowanych obywateli przekroczyły już astronomiczną kwotę 20 milionów euro. Trend ten utrzymuje się z pełną siłą również w 2026 roku. Przestępcy błyskawicznie zaadaptowali najnowsze osiągnięcia z zakresu generatywnej sztucznej inteligencji, wykorzystując je do masowego uwiarygodniania swoich działań w przestrzeni internetowej.

Według FraudSmart, wyspecjalizowanej inicjatywy doradczej prowadzonej przez Federację Bankowości i Płatności w Irlandii (BPFI), mechanizm manipulacji opiera się na bezwzględnym wykorzystywaniu aktualnego kontekstu społeczno-gospodarczego. Oszuści śledzą doniesienia medialne dotyczące planowanych przez rząd reform i nowych, legalnych instrumentów oszczędnościowych, a następnie tworzą pod nie fałszywe kampanie reklamowe.

Oferty te kuszą potencjalne ofiary obietnicą całkowicie bezpiecznego, gwarantowanego zysku lub stałego, comiesięcznego dochodu. Jak podkreśla Niamh Davenport, szefowa wydziału przestępczości finansowej w BPFI, kluczowym elementem strategii psychologicznej napastników jest wywieranie silnej presji czasu. Potencjalne ofiary są przekonywane, że rzekomy program państwowy jest co prawda powszechny, ale liczba miejsc dla inwestorów została drastycznie ograniczona i decyzję o wpłacie środków należy podjąć natychmiast.

Przestępczy schemat w większości przypadków przebiega według ściśle określonego scenariusza. Użytkownik, zwabiony profesjonalnie wyglądającą reklamą, klika w link rejestracyjny i wprowadza swoje szczegółowe dane kontaktowe do formularza. Niedługo potem telefonicznie kontaktuje się z nim rzekomy „doradca finansowy”. Za pomocą agresywnych technik negocjacyjnych zmusza on rozmówcę do natychmiastowego wykonania przelewu lub wpłaty wysokiego depozytu zabezpieczającego, mającego gwarantować udział w zyskownym przedsięwzięciu. Gdy środki trafiają na wskazane konto, przestępcy błyskawicznie transferują je przez skomplikowaną sieć rachunków bankowych, najczęściej ulokowanych poza granicami kraju, a następnie niezwłocznie wypłacają.

Detektyw Michael Cryan z Krajowego Biura ds. Przestępstw Gospodarczych Gardy zwraca uwagę na tragiczny wymiar społeczny tego procederu, wskazując, że ofiarami padają w większości uczciwi, ciężko pracujący obywatele, którzy przez dekady odkładali fundusze na jesień życia. Służby mundurowe apelują o szczególną ostrożność do osób po pięćdziesiątce, przypominając, że w przypadku jakichkolwiek podejrzeń należy natychmiast powiadomić swój bank oraz policję.

W odpowiedzi na narastające zagrożenie, FraudSmart podjęło bliską współpracę z organizacją Age Friendly Ireland, dążąc do zintensyfikowania działań edukacyjnych w lokalnych społecznościach. Dyrektor naczelna Age Friendly Ireland Catherine McGuigan kładzie nacisk na przełamywanie barier psychologicznych wśród poszkodowanych. Podkreśla, że osoby, które dały się zmanipulować, nie powinny odczuwać wstydu ani zażenowania, ponieważ nowoczesne technologie deepfake oraz wyrafinowane techniki socjotechniczne sprawiają, że preparowane przez przestępców materiały są dziś niemal nie do odróżnienia od autentycznych komunikatów instytucji państwowych.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by Towfiqu barbhuiya on Unsplash