Inflacja chwilowo stabilna, ale presja rośnie. Jesień może przynieść silny wzrost cen

Inflacja w Irlandii utrzymała się w kwietniu na stabilnym poziomie, jednak ekonomiści ostrzegają, że jest to jedynie chwilowe wyhamowanie przed spodziewanym silnym wzrostem cen w drugiej połowie roku. Rosnące koszty energii, gwałtowny wzrost cen ropy oraz napięcia geopolityczne związane z wojną na Bliskim Wschodzie tworzą warunki do poważnego szoku inflacyjnego, którego skutki mogą być odczuwalne już jesienią.

Według wstępnych danych Centralnego Urzędu Statystycznego stopa inflacji wyniosła w kwietniu 3,6 proc., czyli tyle samo co w marcu. W ujęciu miesięcznym ceny wzrosły o 0,4 proc., co wskazuje na dalszą presję cenową, choć na razie bez gwałtownego przyspieszenia. Utrzymanie wskaźnika inflacji na niezmienionym poziomie wynika przede wszystkim z umiarkowanego wzrostu cen żywności i względnej stabilizacji w części sektorów usługowych.

Na tym tle szczególnie wyraźnie wyróżniają się koszty energii, które w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy wzrosły aż o 15,5 proc. Rosnące ceny oleju opałowego oraz znacznie droższa benzyna i olej napędowy już teraz wywierają silną presję na budżety gospodarstw domowych. Dane statystyczne nie odzwierciedlają jeszcze pełnego wpływu obecnych cen surowców, ponieważ część pomiarów została przeprowadzona przed ostatnią decyzją rządu o obniżeniu akcyzy na paliwa. Oznacza to, że obecna inflacja może nie oddawać skali narastających kosztów energii.

Ekonomiści wskazują, że obecny względny spokój może być krótkotrwały. Według Austina Hughesa wyższe ceny energii nie zdążyły jeszcze w pełni przenieść się na ceny towarów i usług, jednak w najbliższych miesiącach ten efekt stanie się wyraźnie widoczny. Rosnące koszty paliw oznaczają wyższe wydatki dla transportu, handlu detalicznego i rolnictwa, a to przełoży się na wzrost cen w niemal całej gospodarce. Największym źródłem ryzyka pozostaje gwałtowny wzrost cen ropy naftowej. Cena ropy Brent wzrosła od początku roku z około 60 dolarów do 114 dolarów za baryłkę, co oznacza skok o blisko 90 proc. Tak szybki wzrost cen surowca stanowi poważne zagrożenie dla stabilności cen i budzi obawy o powtórzenie kryzysu energetycznego na skalę porównywalną z latami siedemdziesiątymi.

Rosnące ceny ropy już teraz zaczynają przekładać się na koszty energii dla gospodarstw domowych. Minister energii Darragh O’Brien ostrzegł, że ceny energii elektrycznej mogą wzrosnąć jesienią o około 9 proc., co oznacza dodatkowe 150 euro rocznie dla przeciętnego gospodarstwa domowego. Dla wielu rodzin będzie to kolejny cios, szczególnie że Irlandia już obecnie należy do krajów o najwyższych cenach energii elektrycznej w Europie.

Jeszcze silniej skutki wzrostu cen odczuwają gospodarstwa domowe korzystające z oleju opałowego. Około 750 tysięcy odbiorców płaci obecnie o 500 euro więcej za 1000 litrów nafty niż wcześniej. W połączeniu z rosnącymi rachunkami za prąd i paliwo oznacza to realne pogorszenie sytuacji finansowej wielu rodzin jeszcze przed nadejściem jesieni.

Rosnąca presja inflacyjna znajduje również odzwierciedlenie w nastrojach społecznych. Z najnowszego badania nastrojów konsumenckich wynika, że zdecydowana większość mieszkańców Irlandii spodziewa się negatywnego wpływu kryzysu na Bliskim Wschodzie na finanse swoich gospodarstw domowych. Jedynie niewielka część respondentów uważa, że nie odczuje skutków obecnej sytuacji.

Choć kwietniowy wskaźnik inflacji pozostał bez zmian, dane wskazują, że presja cenowa narasta i może wyraźnie przyspieszyć w nadchodzących miesiącach. Wzrost cen energii, drożejące paliwa oraz ryzyko globalnego szoku energetycznego tworzą mieszankę, która może istotnie podnieść koszty życia jeszcze przed końcem roku. Stabilizacja inflacji obserwowana obecnie wydaje się więc jedynie krótkim okresem przejściowym przed znacznie trudniejszą jesienią dla gospodarstw domowych i całej gospodarki.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by Markus Winkler on Unsplash