Gorzej, drożej, mniej pewnie, czyli paliwowa fala uderzeniowa nad Europą
Ceny paliw znów szykują nam rollercoaster, tyle że bez frajdy i bez gwarancji, że nie skończymy z pustym bakiem i jeszcze bardziej pustym portfelem. W Irlandii, która od miesięcy balansuje między rynkową niepewnością a politycznymi zapewnieniami, sytuacja zaczyna przypominać sinusoidę, bo jednego dnia uspokajają, drugiego proszą o oszczędzanie, a na stacjach paliwo drożeje, jakby ktoś właśnie odkrył nowy sposób na szybkie podreperowanie budżetu.
Prezes Fuels for Ireland Kevin McPartlan potwierdził to, o czym kierowcy wiedzą, zanim włączą silnik, więc hurtowe ceny paliw poszły ostro w górę. Olej napędowy podrożał o 11 centów za litr według indeksu Portland, a po doliczeniu VAT-u wychodzi 13,5 centa. To nie jest kosmetyczna różnica, to jest pełnoprawny cios w codzienność tysięcy ludzi. McPartlan dodaje, że obecnie sytuacja jest nieco lepsza i rzeczywiście, ponieważ zmiany na dystrybutorach mają pojawić w ciągu kilku dni, ale to wciąż pocieszenie na poziomie słów, że niby coś się uspokaja, ale portfel i tak nie chce w to wierzyć.
Minister energii Darragh O’Brien przekonuje, że nie ma obaw o dostawy paliwa w Irlandii ani w Europie, a transport publiczny działa bez żadnych sygnałów alarmowych. To typowy polityczny układankowy ton, czyli sytuacja poważna, ale stabilna; ryzyko wysokie, lecz pod kontrolą. O’Brien zapowiada też, że pojawią się wskazówki, jak oszczędzać energię. Niby sugestie, a nie nakazy, ale każdy czuje w kościach, skąd wieje wiatr. W przyszłym tygodniu Ursula von der Leyen przedstawić ma zestaw środków, elegancko nazwany „toolboxem”, który ma pomóc krajom radzić sobie ze wzrostem cen energii.
I tylko nie wiem, co mnie bardziej przeraża – pomysły von der Leyen, czy wojna tysiące kilometrów stąd.
Swoje trzy grosze dorzuca też sektor transportu drogowego, który, delikatnie mówiąc, jest na skraju wyczerpania. Francis Fitzgibbon z Irish Road Haulage Association ujawnia, że w Kerry olej napędowy kosztuje już 2,20 euro. Kierowcy ciężarówek mają ciężko jak nigdy wcześniej. Ger Hyland, prezes stowarzyszenia, mówi wprost, że wiele firm ledwo zipie. Nowe podwyżki paliw tylko pogłębiają problem, z którym część z nich zmagała się na długo przed kryzysem, a na horyzoncie czeka już podwyżka podatku węglowego.
Do chóru narzekań, ale i realnych obaw, dołącza też branża detaliczna i Vincent Jennings z CSNA maluje obraz rynku, w którym stacje benzynowe pracują właściwie bez marży, zaledwie na kilka centów z litra. Wahania cen hurtowych są tak gwałtowne, że niektóre stacje płacą 70 tysięcy euro za dostawę, zanim jeszcze zdążą sprzedać poprzednią, a potem klient przychodzi i zastanawia się, czy to przypadkiem nie lokalny właściciel stacji robi sobie żarty. Otóż nie, rynek paliw to dziś emocjonalna kolejka górska.
Na koniec głośne przesłanie płynie z Brukseli, więc unijny komisarz ds. energii Dan Jørgensen mówi, że Europa jest w tragicznej sytuacji. Zachęca kraje do stosowania zaleceń Międzynarodowej Agencji Energetycznej, czyli pracy z domu, obniżenia prędkości na autostradach, promowania transportu publicznego, współdzielenia samochodu, a nawet praktyk oszczędnej jazdy. To wyraźny sygnał, że problem nie jest przejściowy i uderza w każdy zakątek życia.
Rosnące ceny paliw to nie tylko liczby na stacji, bo Europa, choć pełna technologii i ambicji, nadal zależna jest od ropy jak od tlenu i właśnie ta zależność sprawia, że każda podwyżka jest nie tylko irytująca, ale i symboliczna.
A kierowcy, firmy i zwykli ludzie próbują tylko dojechać do pracy, zapłacić rachunki i nie oszaleć, widząc kolejne podwyżki na dystrybutorze.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Photo by Rock Staar on Unsplash
