Kiedy świat płonie, ludzie montują panele

Jeśli kiedykolwiek zastanawiałeś się, co naprawdę zmienia zachowania ludzi, powiem Ci od razu: rachunek za prąd. Nic tak nie motywuje do działania jak fakt, że przez jedną zimę część domowych oszczędności znika szybciej niż śnieg na kwietniowym słońcu.

Kryzys energetyczny wywołany wojną na Ukrainie przeszedł przez portfele mieszkańców Irlandii jak walec. Najpierw szok, potem kalkulator, a na końcu, pierwsza fala paneli słonecznych na dachach. Dziś historia pisze się od nowa, ale tym razem dopisuje ją Bliski Wschód. I znowu – spojrzenia nie lecą już w stronę polityków, tylko w stronę nieba, bo tam przynajmniej jest pewne źródło energii, które nie generuje nagłówków o „kolejnym kryzysie”.

Wbrew temu, co lubią sugerować ekologiczne foldery, przeciętny mieszkaniec Galway, Cork czy Donegal nie instaluje paneli dlatego, bo lubi pingwiny. Decyzja zapada przy kuchennym stole, kiedy rachunek za prąd wygląda jak żart, tyle że nikt się nie śmieje. Juliana Erkkonen z Abhaile Solar mówi to wprost: „To zwykli ludzie, którzy zobaczyli podwojony rachunek i stwierdzili: nigdy więcej bezradności”. C jednak ważne, to nie jest opowieść o zielonej rewolucji, a o odzyskiwaniu kontroli.

Solar Ireland raportuje 38-procentowy wzrost zakupów „od ręki”. Ludzie kupują panele tak, jakby kupowali ostatnie bilety na prom przed sztormem, a sztorm, jak to bywa, nadchodzi zza granicy. Ronan Power tłumaczy to bez ceregieli: „Ludzie chcą działać szybko. Wiedzą, że świat potrafi wywinąć numer”. I trudno się im dziwić, ponieważ ceny prądu wciąż wiszą na cienkiej gazowej linie, a gaz rezerwowany jest rok do półtora naprzód. Wystarczy jedna iskra na mapie świata, by Irlandia zapłaciła więcej za zagotowanie czajnika wody.

To jest moment, w którym wykładowca ekonomii energetycznej uśmiechnąłby się pod nosem, bo oto mamy system, który generuje prąd za ok. 6 centów/kWh, podczas gdy dostawcy sprzedają Ci energię za 35–37 centów. Różnica jest widoczna i nie wymaga doktoratu, a jeśli nie zużyjesz wszystkiego, sprzedasz do sieci, bez podatku do 400 euro, albo do 800, jeśli na rachunku są dwa nazwiska. Mieszkańcy Zielonej Wyspy szybko zorientowali się, że to nie jest „ekologiczna fanaberia”. To po prostu sposób na przetrwanie świata, który lubi dramatyczne zwroty akcji.

Tym razem na dach nie idą tylko panele i Ohk Energy raportuje lawinę zapytań o baterie, modernizacje, pompy ciepła, czyli ludzie chcą niezależności, nie modnych etykietek.

Conor Foley zauważa ciekawy trend i ci, którzy zainstalowali panele wcześniej, teraz je rozbudowują, dorzucają akumulatory i odcinają pępowinę od sieci. Można to nazwać „energetyczną dorosłością” albo zwyczajnym instynktem, bo jeśli świat wariuje, nie chcesz być od niego zależny na 100%. Donal Gibbon z Abhaile Solar mówi o czymś, o czym w miastach nie myśli się w ogóle: „Kiedy tu sieć pada, to pada na dobre”. Dlatego na wsiach panele to nie jest „opłacalna inwestycja”, a przedłużacz bezpieczeństwa.

Kupujący nie pytają już, ile lat będzie się zwracał system, oni pytają: „Czy mój dom będzie działał, jeśli prąd padnie na dwie godziny lub na dwa dni”?

Jeszcze dwa lata temu nie można było zasilać domu z akumulatora podczas przerwy w dostawie prądu. Dziś instalatorzy mogą zamontować system, który jednym przełącznikiem przestawia dom na działanie jak mała elektrownia.

Conor O’Brien z A1 Energy Solutions mówi z kolei, że każda zapowiedź dopłat czy ulg powoduje kolejny skok w zainteresowaniu. I trudno się dziwić, bo jeśli państwo dorzuca swoje, ludzie nie czekają, a działają.

Kiedy Rosja zakręciła Nord Stream 1, liczba wyszukiwań „panele słoneczne” w Irlandii skoczyła o 56%. Po ostatnich wydarzeniach na Bliskim Wschodzie o kolejne 46% więc to nie są trendy, to są reakcje obronne. Firma PureVolt znów ma więcej zapytań, niż jest w stanie przerobić. Ludzie nie chcą czekać do lata. Chcą niezależności teraz. I co z tego wynika? To, że Irlandia właśnie przechodzi cichy, ale fundamentalny zwrot. Nie ideologiczny, nie modowy, bo egzystencjalny i nic dziwnego, że coraz więcej domów stawia na energię, którą mogą dotknąć, bo wisi nad ich dachem każdego dnia.

A kiedy nie wiesz, co przyniesie jutro, najlepiej mieć własne słońce pod ręką.

Bogdan Feręc

Źr. RTE

Photo by Watt A Lot on Unsplash