Powodzianie: Państwo reaguje słowami szybciej niż działaniami

Ostatnie powodzie po burzy Chandra, szczególnie w południowej i południowo-wschodniej części kraju, stały się testem zdolności państwa do reagowania na katastrofy i według wielu mieszkańców test ten został oblany. Minister finansów publicznych przyznał niedawno, że wdrażanie systemów ochrony przeciwpowodziowej w Irlandii było „zbyt wolne”, a część rodzin czeka na realne zabezpieczenia od lat.

Burza Chandra przyniosła rozległe zniszczenia w Waterford, Wexford i innych regionach, niszcząc domy i firmy oraz uruchamiając kosztowne akcje sprzątania. W Passage East niewielkiej społeczności w hrabstwie Waterford, mieszkańcy podczas spotkań z przedstawicielami władz mówili wprost, że reakcja na powodzie to „tylko gadanie i brak działań”. Domy m.in. w Brookside i Post Office Square zostały zalane po wystąpieniu z koryta lokalnej rzeki, a część mieszkańców podkreśla, że podobne sytuacje powtarzają się od dekad.

Wizyta przedstawicieli rządu i Biura Robót Publicznych przyniosła zapowiedzi finansowania indywidualnych systemów ochrony, takich jak bariery przeciwpowodziowe dla domów, ale mieszkańcy wskazują, że podobne deklaracje słyszeli wcześniej.

Co ważne, ten problem nie ogranicza się do jednego regionu. W Enniscorthy powodzie powtarzają się od lat i według lokalnych polityków miasto było zalewane wielokrotnie, a brak kompleksowego systemu ochrony jest wskazywany jako efekt wieloletnich zaniedbań. Eksperci i politycy opozycji podkreślają natomiast, że powodzie w Irlandii są nie tylko przewidywalne, ale w dużej mierze możliwe do ograniczenia przy odpowiedniej infrastrukturze i planowaniu. Po tych słowach rząd zaczął podkreślać, że działa, uruchamiane są programy wsparcia, płatności kryzysowe i pomoc dla firm oraz społeczności dotkniętych katastrofą. Państwo aktywowało też krajowy system reagowania kryzysowego i prowadzi koordynację działań służb ratunkowych oraz władz lokalnych.

Problem polega jednak na tym, że w oczach mieszkańców to wciąż reakcja po fakcie, a nie zapobieganie podobnym przypadkom. W wielu miejscach infrastruktura przeciwpowodziowa jest przestarzała, a w Passage East mówi się wręcz o systemach kanalizacyjnych i hydrologicznych, które mają historyczne pochodzenie i nigdy nie zostały w pełni zmapowane czy zmodernizowane.

Równolegle władze państwowe argumentują, że projekty przeciwpowodziowe są złożone i nie można ich wdrażać natychmiast i Premier Martin wskazywał, że nie da się „machnąć magiczną różdżką” i natychmiast stworzyć pełnej ochrony przeciwpowodziowej, choć zapowiadane są działania krótkoterminowe i długoterminowe.

Tymczasem koszty zniszczeń rosną, a Irlandia może być zmuszona do ubiegania się o setki milionów euro wsparcia z unijnego funduszu solidarnościowego, jeśli skala strat przekroczy wymagany próg. Dla mieszkańców, którzy wyrzucają zniszczony dobytek życia, dyskusje o funduszach i planach są jednak coraz bardziej abstrakcyjne i w wielu przypadkach frustrujące. W zalanych miejscowościach ludzie mówią o poczuciu powtarzalności katastrof i o tym, że bez realnej infrastruktury przyszłość wygląda tak samo, jak przeszłość. W efekcie rośnie przekonanie, że państwo działa reaktywnie, ale po powodzi, nie przed nią i właśnie to poczucie bezradności, bardziej niż sama woda, napędza dziś społeczny gniew.

*

Irlandia stoi w dziwnym miejscu historii, bo to kraj bogaty, technologicznie rozwinięty, ale w starciu z naturą wciąż czasem przypominający państwo, które goni problem, zamiast go wyprzedzać. W Irlandii, kraju nieprzewidywalnej pogody matematyka jest bezlitosna, jeśli infrastruktura stoi w miejscu, woda nie będzie czekać.

Bogdan Feręc

Źr. RTE

Fot. Kadr z nagrania RTE