Kryzys mieszkaniowy na irlandzkich uczelniach. Dlaczego za akademik w Dublinie zapłacimy najwięcej?

Problem zakwaterowania studentów na irlandzkich kampusach uniwersyteckich z roku na rok staje się coraz bardziej palący. Najnowsze badanie opublikowane przez gazetę Irish Independent rzuca światło na gwałtownie rosnące opłaty za wynajem pokoi studenckich oraz głębokie rozwarstwienie cenowe między stolicą a resztą kraju. Z analizy obejmującej ceny w dziesięciu szkołach wyższych oraz dostępność prywatnych kompleksów w dziewięciu hrabstwach wyłania się obraz rynku dotkniętego drastycznym niedoborem miejsc i rosnącymi kosztami utrzymania.

Kluczowym wnioskiem płynącym z opublikowanego raportu jest potężna przepaść cenowa dzieląca Dublin od pozostałych ośrodków akademickich. Studenci uczący się w stolicy płacą za zakwaterowanie średnio o 39% więcej niż ich koledzy w innych częściach Irlandii. Skąd wynika aż tak drastyczna różnica? Dublin skupia największe uczelnie, zagraniczne korporacje i instytucje finansowe, co generuje stały napływ nowych mieszkańców. Przy drastycznym braku ogólnej podaży mieszkań na rynku prywatnym, popyt na przestrzeń życiową osiąga tam wartości krytyczne. Presja na stawkę za metr kwadratowy przenosi się bezpośrednio na kampusy i prywatne obiekty studenckie.

Przegląd cenników stołecznych akademików pokazuje, że studia w Dublinie wymagają ogromnego budżetu:

• Griffith College Dublin: Prywatna uczelnia dysponuje najdroższą ofertą w całym kraju. Ceny za najtańszy pokój dwuosobowy współdzielony zaczynają się tu od 8560 euro za rok akademicki. Na drugim biegunie znajduje się najwyższy standard na rynku – luksusowy pokój king deluxe, za który student musi zapłacić zawrotną kwotę 16 320 euro za rok.
• University College Dublin (UCD): Na największym irlandzkim uniwersytecie rozrzut cenowy jest równie znaczący. W zależności od standardu i lokalizacji, opłaty wynoszą od 5772 euro (za pokój wieloosobowy w kompleksie Village 1) do 11 990 euro (za pokój z prywatną łazienką w Village 3).
• Trinity College Dublin (TCD): Najstarsza uczelnia w kraju oferuje miejsca od 6076 euro za pokój dwuosobowy do 10 086 euro za przestronny pokój dwuosobowy z łóżkiem małżeńskim lub typu king-size. Warto zaznaczyć, że władze TCD zdecydowały o zamrożeniu stawek, utrzymując je na niezmienionym poziomie już trzeci rok z rzędu.
• Dublin City University (DCU): Na kampusie St. Patrick’s (dostępnym wyłącznie dla studentów pierwszego roku) pokój jednoosobowy to koszt 6155 euro. Z kolei najbardziej komfortowy pokój typu superior w College Park kosztuje 7442 euro. Obie kwoty nie zawierają opłat za media.

Choć poza Dublinem średnie koszty zakwaterowania dla studentów są niższe, poszczególne uczelnie znacznie różnią się polityką cenową. Najwyższe opłaty poza stolicą odnotowano na Maynooth University (MU). Ceny za pokój jednoosobowy ze wspólną łazienką zaczynają się tam od 5556 euro, natomiast stawka za pokój jednoosobowy z przylegającą prywatną łazienką dochodzi aż do 9880 euro za rok akademicki.

Na przeciwległym biegunie znajduje się Uniwersytet w Galway (UG), który niezmiennie oferuje najtańsze zakwaterowanie na terenie kampusu w całej Irlandii. W kompleksie Corrib Village za miejsce w pokoju dwuosobowym student zapłaci zaledwie 3316 euro za rok. Najdroższa opcja na tej uczelni – pokój dwuosobowy z prywatną łazienką w nowszym obiekcie Dunlin Village – wynosi 8086 euro.

Alternatywą dla akademików uczelnianych są prywatne kompleksy mieszkaniowe tworzone z myślą o studentach (Purpose-Built Student Accommodation – PBSA). Wyniki badania wskazują jednak, że oferta komercyjna bywa drastycznie wyższa i w niektórych przypadkach nawet trzykrotnie przekracza stawki oferowane na kampusach.

• Dublin: W stolicy funkcjonuje około 38 specjalnie wybudowanych bloków studenckich. Ceny za luksusowe zakwaterowanie prywatne wahają się tam od 7875 euro do aż 19 020 euro za rok.
• Cork: W drugim co do wielkości mieście Irlandii działa około 30 takich prywatnych ośrodków. Stawki wynoszą od 4600 euro do 19 768 euro za luksusowy apartament.
• Limerick: Około 15 prywatnych kompleksów oferuje miejsca w przedziale od 3618 euro do 11 700 euro.
• Waterford: Przegląd rynku wykazuje, że najtańsze prywatne zakwaterowanie można znaleźć właśnie w Waterford, gdzie stawki u trzech głównych dostawców wynoszą od 3321 euro do 4698 euro.

Irlandzki rynek nieruchomości boryka się z głębokim deficytem, a obecny niedobór miejsc noclegowych dedykowanych studentom szacuje się na od 30 000 do 50 000 łóżek. Braki te wyraźnie widać na tradycyjnym rynku najmu prywatnego i znalezienie pokoju czy współdzielonego mieszkania w mniejszych miejscowościach graniczy z cudem. Na dwóch popularnych portalach ogłoszeniowych w miastach takich jak Dundalk, Galway, Maynooth, Carlow, Wexford czy Waterford dostępnych było łącznie mniej niż 80 wolnych pokojów. Co więcej, w niektórych ofertach pojawiały się ekstrema: zakwaterowanie przewidziane dla 7 do 20 osób w cenie sięgającej 1 500 euro od osoby miesięcznie.

Żeby chronić irlandzkich żaków przed gwałtownym wzrostem kosztów utrzymania, rząd wprowadził ograniczenia prawne. Od marca br. akademiki studenckie zostały objęte takimi samymi przepisami jak pozostałe obiekty na wynajem (Rent Pressure Zones). Zgodnie z nimi czynsze nie mogą rosnąć o więcej niż 2% rocznie lub o wskaźnik inflacji mierzony wskaźnikiem cen konsumpcyjnych (CPI) – w zależności od tego, która wartość jest niższa. Przepisy te nie obejmują jednak rosnących rachunków za media.

Temat barier finansowych dotykających młodzież trafia na najpotężniejsze szczeble polityczne. Przed przerwą wakacyjną minister szkolnictwa wyższego James Lawless zapewniał w parlamencie, że jego resort pracuje nad pakietem szacunków budżetowych, a ukierunkowanych na koszty studiów wyższych, ze szczególnym uwzględnieniem wydatków na zakwaterowanie. Działania te pokazują, że zapewnienie niedrogiego dachu nad głową dla studentów stało się jednym z priorytetowych wyzwań społeczno-gospodarczych współczesnej Irlandii, choć do tej pory nic się nie zmieniło.

Bogdan Feręc

Źr. Independent

Photo by Scarbor Siu on Unsplash