AI zmienia rynek pracy w Irlandii. Firmy ograniczają etaty dla młodych pracowników

Sztuczna inteligencja coraz mocniej wpływa na irlandzki rynek pracy i pierwszymi ofiarami zmian okazują się osoby dopiero rozpoczynające karierę zawodową. Nowe badania platformy IrishJobs pokazują, że niemal połowa pracodawców ograniczyła liczbę stanowisk dla absolwentów i pracowników entry-level w odpowiedzi na rosnące koszty pracy oraz szybkie wdrażanie technologii AI.

To sygnał, że cyfrowa transformacja przestaje być abstrakcyjną debatą z konferencji technologicznych. Wchodzi do działów HR, budżetów firm i codziennych decyzji rekrutacyjnych. Z raportu IrishJobs Hiring Trends Update wynika również, że firmy coraz częściej koncentrują się na zatrudnianiu pracowników posiadających już konkretne kompetencje i doświadczenie. Aż 83 proc. rekruterów przyznało, że proces zatrudniania stał się bardziej strategiczny i ukierunkowany na wyspecjalizowane pozycje. W praktyce oznacza to mniej szans dla młodych ludzi wchodzących dopiero na rynek pracy.

Jeszcze kilka lat temu wiele firm było gotowych inwestować w szkolenie absolwentów. Dziś coraz częściej oczekuje się gotowych umiejętności, najlepiej takich, których nie da się łatwo zastąpić algorytmem. Badanie pokazuje jednocześnie, że dwie trzecie pracodawców uważa, iż kompetencje wymagane w ich branżach zmieniają się bardzo szybko. To efekt automatyzacji, cyfryzacji i gwałtownego rozwoju narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.

Paradoksalnie raport pokazuje również, że irlandzki rynek pracy pozostaje stosunkowo odporny. Niemal 40 proc. firm zwiększyło zatrudnienie w pierwszej połowie roku, a prawie połowa planuje dalszą rekrutację w drugiej połowie 2026 roku. Nawet sektor technologiczny, mimo głośnych zwolnień w globalnych korporacjach, nadal zatrudnia. Aż 56 proc. pracodawców z branży IT i telekomunikacji zwiększyło liczbę pracowników w ciągu ostatnich sześciu miesięcy.

Zmienia się jednak rodzaj poszukiwanych kompetencji i ponad jedna czwarta firm w Irlandii szuka dziś specjalistów od sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego. Rosną również potrzeby związane z cyberbezpieczeństwem, technologią i inżynierią. To z kolei tworzy nowy podział na rynku pracy, bo z jednej strony rośnie zapotrzebowanie na wysoko wykwalifikowanych ekspertów, z drugiej maleje liczba stanowisk, które kiedyś były naturalnym pierwszym krokiem dla młodych pracowników.

Dyrektor krajowy The Stepstone Group odpowiedzialny za IrishJobs Christopher Paye przyznał, że rosnące koszty pracy i rozwój AI zmieniają sposób planowania zatrudnienia. – Wielu pracodawców restrukturyzuje rekrutację i skupia się na doświadczonych talentach posiadających poszukiwane umiejętności – powiedział. Największy popyt nadal utrzymuje się w sektorach takich jak produkcja czy budownictwo, gdzie brakuje wykwalifikowanych pracowników fizycznych i technicznych. Jednak również tam automatyzacja zaczyna stopniowo zmieniać model pracy i właśnie to może być najważniejszy wniosek z raportu, że sztuczna inteligencja nie tyle „zabiera pracę”, ile przesuwa granicę między zawodami potrzebnymi a tymi, które stają się zbędne.

Najbardziej niepokojący pozostaje wpływ tych zmian na młodych ludzi. Ograniczanie stanowisk juniorskich może doprowadzić do sytuacji, w której całe pokolenie absolwentów będzie miało coraz większy problem ze zdobyciem pierwszego doświadczenia zawodowego. Natomiast bez takiego doświadczenia trudno zdobyć kolejne. To klasyczna kwadratura koła nowoczesnego rynku pracy, więc firmy chcą pracowników gotowych „na już”, ale coraz mniej z nich chce inwestować w ich rozwój od podstaw. W efekcie AI może nie tyle wywołać masowe bezrobocie, ile stworzyć bardziej selektywny rynek pracy, taki, w którym średnie kompetencje przestają wystarczać.

A jeszcze niedawno sztuczna inteligencja była przedstawiana jako narzędzie przyszłości. Dziś coraz częściej staje się narzędziem redukcji kosztów. Gdy jednak technologia spotyka się z presją ekonomiczną, pierwsze cięcia niemal zawsze zaczynają się od najsłabszych ogniw rynku pracy.

Bogdan Feręc

Źr. RTE

Photo by Igor Omilaev on Unsplash