Zaciskanie pasa pod choinką. Tegoroczne święta Bożego Narodzenia stają pod znakiem oszczędności
Zbliżający się okres świąteczny, tradycyjnie kojarzony z obfitością i wydatkami, ale w tym roku upłynie pod dyktando chłodnej kalkulacji domowych budżetów. Rosnące koszty codziennego życia oraz utrzymująca się wysoka inflacja sprawiają, że znaczna część społeczeństwa zmuszona jest do rewizji swoich dotychczasowych przyzwyczajeń. Badanie przeprowadzone przez ośrodek Red C na zlecenie firmy doradczej KPMG pokazuje, że nadchodzące Boże Narodzenie będzie dla wielu gospodarstw czasem szukania oszczędności, a sam proces planowania zakupów wiąże się z wyraźnie odczuwalnym stresem.
Głównym motorem napędowym zmian w zachowaniach konsumentów jest powszechne poczucie pogarszającej się sytuacji finansowej. Z zebranych danych wynika, że około jedna trzecia ankietowanych czuje się mniej bezpiecznie pod względem materialnym niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, a aż 37 procent wskazuje na spadek poczucia stabilności w porównaniu z początkiem obecnego roku. Ten spadek stabilności najsilniej dotyka kobiety oraz osoby w przedziałach wiekowych od 35 do 44 lat, a także między 55 a 64 rokiem życia. Rosnące ceny podstawowych produktów i usług powodują, że osiem na dziesięć osób spodziewa się znacznie wyższych rachunków za świąteczne zakupy, co z kolei przekłada się na decyzję o redukcji wydatków u 56 procent kupujących.
Cięcia w budżetach najwyraźniej dotkną branży gastronomicznej i rozrywkowej. Aż 57 procent respondentów zadeklarowało, że w okresie świątecznym ograniczy wyjścia do restauracji oraz pubów. Zmiany widoczne będą również bezpośrednio pod choinką. Ponad połowa badanych planuje wręczać skromniejsze prezenty, a blisko połowa zamierza odejść od tradycyjnych upominków rzeczowych na rzecz gotówki lub bonów podarunkowych. Jednocześnie konsumenci stają się bardziej ostrożni w kwestii zadłużania. Zaledwie 16 procent ankietowanych planuje sfinansować świąteczne zakupy za pomocą linii kredytowych, co stanowi spadek w porównaniu z ubiegłorocznym wynikiem na poziomie 19 procent.
W odpowiedzi na presję cenową klienci na masową skalę modyfikują swoje codzienne nawyki zakupowe. Priorytetem stało się poszukiwanie okazji oraz korzystanie z mechanizmów rabatowych. Prawie połowa konsumentów planuje polowanie na wyprzedaże w ramach akcji takich jak Black Friday czy Cyber Monday, a ponad jedna trzecia zamierza szukać promocyjnych ofert w sklepach stacjonarnych. Ogromną popularnością cieszą się także sklepowe programy lojalnościowe, z których korzysta już 56 procent kupujących, co oznacza wzrost o 10 punktów procentowych rok do roku. Rozwiązania te są szczególnie doceniane przez osoby powyżej 45 roku życia, dla których rabaty i punkty wymienne na towary stanowią realne wsparcie codziennego budżetu.
Mimo prężnego rozwoju handlu elektronicznego, cena i bezpośredni kontakt z produktem decydują o powrocie klientów do tradycyjnych placówek. Aż 67 procent respondentów preferuje zakupy w sklepach stacjonarnych, doceniając możliwość fizycznego obejrzenia i dotknięcia towaru przed zakupem, co stanowi zauważalny wzrost w porównaniu do 61 procent w roku ubiegłym. Dotyczy to zwłaszcza codziennych zakupów spożywczych oraz artykułów gospodarstwa domowego. Popyt w sieci utrzymał się głównie w wybranych kategoriach, będąc najbardziej popularnym wśród osób w wieku od 25 do 44 lat oraz mieszkańców obszarów wiejskich, którzy chętniej zamówią przez internet odzież czy prezenty.
Poważną barierą dla pełnego przejścia na zakupy internetowe pozostaje kwestia obsługi po sprzedaży. Choć prawie połowa konsumentów uważa zakupy w sieci za wygodniejsze i często tańsze, a przed podjęciem decyzji masowo czyta recenzje produktów, to procedura zwrotów skutecznie zniechęca wielu z nich. Ponad połowa ankietowanych ocenia proces odsyłania towaru jako zbyt skomplikowany, a dla 31 procent jest to wystarczający powód, by całkowicie zrezygnować z oferty sklepów online.
Obecny sezon świąteczny będzie zatem poważnym sprawdzianem dla całej branży handlowej. Jak zauważają eksperci, wygranymi tego okresu okażą się te firmy, które potrafią elastycznie połączyć atrakcyjną politykę cenową z wygodą obsługi. W dobie powszechnego zaciskania pasa to właśnie czytelna oferta cenowa, łatwe przechodzenie między kanałami sprzedaży oraz wysoki standard obsługi klienta zdecydują o tym, gdzie konsumenci zostawią swoje mocno wyliczone pieniądze.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
