Mordercza ekspansja osadnictwa na Zachodnim Brzegu. Dublin żąda zdecydowanych sankcji ze strony Unii Europejskiej
Kwestia nielegalnej i zabójczej ekspansji terytorialnej na Bliskim Wschodzie ponownie staje się osią dyplomatycznego sporu między Irlandią a władzami w Tel Awiwie. Ogłoszenie przez rząd Izraela przetargu na budowę 1200 nowych domów w ramach kontrowersyjnego projektu osiedlowego E1 na okupowanym Zachodnim Brzegu spotkało się z natychmiastową i stanowczą reakcją ze strony władz w Dublinie. Irlandzki resort spraw zagranicznych ocenia te działania jako jawne pogwałcenie prawa międzynarodowego oraz bezpośrednie uderzenie w szanse na trwałe wygaszenie konfliktu.
Realizacja projektu E1, zlokalizowanego w kluczowym punkcie strategicznym między Jerozolimą a osiedlem Ma’ale Adumim, od lat budzi sprzeciw społeczności międzynarodowej. Planowana infrastruktura grozi fizycznym przecięciem Zachodniego Brzegu na dwie części, co zdaniem krytyków uniemożliwi utworzenie spójnego terytorialnie i suwerennego państwa palestyńskiego.
Zagrożenie dla stabilności regionu i prawa międzynarodowego
Do sporu odniosła się szefowa irlandzkiej dyplomacji Helen McEntee, która skrytykowała decyzję izraelskich władz i zażądała bezwzględnego wstrzymania wszelkich prac budowlanych na terenach palestyńskich. W opublikowanym oświadczeniu podkreśliła, że projekt E1 stanowi „fundamentalne zagrożenie” dla perspektywy wdrożenia rozwiązania dwupaństwowego, stanowiącego podstawę dotychczasowych ustaleń pokojowych.
Wystąpienie irlandzkiej minister zwróciło uwagę nie tylko na sam proces budowlany, ale również na towarzyszący mu wzrost napięć społecznych i niebezpieczny wzrost przemocy na terytoriach okupowanych. Helen McEntee odniosła się bezpośrednio do ostatnich wydarzeń w regionie: „Ostatnie ataki izraelskich osadników na palestyńskie wioski i społeczności, w niektórych przypadkach przeprowadzane przy współudziale Sił Zbrojnych Izraela, są całkowicie nie do obrony. Wpisują się one w alarmujący i narastający schemat przemocy ze strony ekstremistycznych osadników, którzy terroryzują społeczności palestyńskie. Za te działania należy ponieść odpowiedzialność”.
W ocenie irlandzkiego MSZ obecne działania rządu Izraela wykraczają poza samą rozbudowę osiedli i bezpośrednio uderzają w codzienne funkcjonowanie lokalnej populacji. Minister przypomniała jednocześnie o zobowiązaniach prawnych spoczywających na stronie izraelskiej: „Do aktów przemocy dochodzi na tle stale rosnącej liczby nielegalnych osiedli i coraz większych ograniczeń w codziennym życiu Palestyńczyków na Zachodnim Brzegu. Jako władza okupacyjna, Izrael ma obowiązek chronić ludność palestyńską znajdującą się pod jego kontrolą”.
Presja dyplomatyczna i apele o retorsje na forum UE
Władze w Dublinie od dawna należą do najostrzejszych krytyków polityki osadniczej, co prezentują na forum wspólnotowym. Obok natychmiastowego odwołania przetargu i zaprzestania ekspansji terytorialnej, strona irlandzka zaapelowała do Izraela o zniesienie blokad finansowych nałożonych na Palestynę oraz niezwłoczne uwolnienie przetrzymanych środków podatkowych, których brak paraliżuje palestyńskie finanse publiczne.
Deklaracje ze strony irlandzkiego resortu spraw zagranicznych wskazują, że Dublin nie zamierza ograniczać się do dyplomatycznych protestów na poziomie krajowym. Minister McEntee zapowiedziała podjęcie szerokich starań na rzecz wypracowania twardszego stanowiska w strukturach Unii Europejskiej: „Ogłoszenie tego stanowiska wymaga jasnej i stanowczej odpowiedzi. Irlandia podjęła działania na szczeblu krajowym i będzie nadal naciskać na Unię Europejską i szerszą społeczność międzynarodową, aby zareagowała w sposób bardziej zdecydowany i skoordynowany. UE musi być gotowa na zdecydowaną reakcję na działania naruszające prawo międzynarodowe i jeszcze bardziej zmniejszające szanse na pokój”.
Dalsze losy projektu E1 będą testem spójności polityki zagranicznej państw europejskich wobec Bliskiego Wschodu. Presja dyplomatyczna wywierana przez Irlandię ma na celu wymuszenie na partnerach z Brukseli odejścia od deklaratywnych apeli na rzecz realnych mechanizmów nacisku, które mogłyby zahamować proces postępującej aneksji gruntów na Zachodnim Brzegu.
Bogdan Feręc
Źr. Independent
Photo by Denise Johnson on Unsplash
